Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Որակ և արդյունավետություն՝ հնգամյակի հիմնական խնդիրներն են: Գրականության հանձնարարական ցանկ
Այս հրատարակությունը գրականության հանձնարարական ցանկ է, որը կազմվել է «Որակ և արդյունավետություն» թեմատիկ ուղղությամբ և կապված է հնգամյա ժամանակահատվածի հիմնական խնդիրների ու առաջնահերթությունների հետ։ Այն ունի տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթ և նպատակ ունի ընթերցողին, մասնագետներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և համապատասխան ոլորտներով հետաքրքրվող անձանց կողմնորոշել տվյալ թեմային վերաբերող գրականության մեջ։ Հրատարակության հիմնական արժեքը ոչ միայն առանձին գրքերի կամ հրապարակումների թվարկումն է, այլև դրանց համակարգված ներկայացումը՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել արտադրության որակի բարձրացման, աշխատանքի արդյունավետության, կառավարման կատարելագործման, ռեսուրսների խնայողության և տնտեսական գործունեության կազմակերպման հետ կապված նյութեր։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը կարող է անդրադառնալ արտադրական գործընթացների կատարելագործմանը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը, արտադրանքի որակի վերահսկողությանը, տեխնիկական առաջընթացին, կազմակերպության կառավարման արդյունավետությանը և սահմանափակ ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործմանը։ Խորհրդային շրջանի հնգամյա պլանավորման համատեքստում «որակ» և «արդյունավետություն» հասկացությունները սերտորեն կապված էին արտադրության տեխնիկական վերազինման, աշխատանքի արտադրողականության աճի, արտադրական ծախսերի նվազեցման և պլանային ցուցանիշների կատարման հետ։ Այդ պատճառով հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական մտածողությունը, արտադրության կազմակերպման վերաբերյալ պատկերացումները և պետական տնտեսական առաջնահերթությունների արտացոլումը գրականության մեջ։ Հանձնարարական ցանկի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս գրականությունը դիտարկել ոչ միայն որպես ընթերցանության նյութ, այլև որպես ուսումնագիտական աշխատանքների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման գործիք։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, արտադրության կազմակերպման, աշխատանքի տնտեսագիտության, կառավարման, տեխնիկական գիտությունների և խորհրդային ժամանակաշրջանի տնտեսական քաղաքականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանների և տեղեկատվական կառույցների կողմից հասարակությանը մասնագիտական գրականություն ներկայացնելու և ընթերցանության ուղղությունները համակարգելու մեթոդների մասին։
Updated: 2026-09-16
Mathematics
Влияние особенностей экранирования электрического поля на контактные явления и на распределение неравновесных носителей заряда в полупроводниковых наноструктурах
Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում էլեկտրական դաշտի էկրանավորման առանձնահատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ կոնտակտային երևույթների և ոչ հավասարակշռային լիցքակիրների տարածական բաշխման օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Քննարկվում են կիսահաղորդիչների էլեկտրոնային հատկությունները, նանոչափային համակարգերում լիցքակիրների վարքագիծը, էլեկտրաստատիկ փոխազդեցությունները և էլեկտրական դաշտի էկրանավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նանոկառուցվածքների չափային սահմանափակումների, մակերևութային վիճակների, լիցքակիրների կոնցենտրացիայի և նյութերի դիէլեկտրական հատկությունների ազդեցությանը էլեկտրական դաշտի բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են մետաղ-կիսահաղորդիչ և կիսահաղորդիչ-կիսահաղորդիչ սահմանային շերտերում առաջացող կոնտակտային երևույթները, պոտենցիալային արգելքների ձևավորումը, էներգետիկ գոտիների ծռումը և լիցքերի վերաբաշխման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ոչ հավասարակշռային էլեկտրոնների և խոռոչների առաջացման, տեղափոխման, դիֆուզիայի, դրեյֆի և ռեկոմբինացիայի գործընթացներին, ինչպես նաև արտաքին էլեկտրական դաշտերի և կոնտակտային պայմանների ազդեցությանը դրանց տարածական բաշխման վրա։ Կարևորվում են էլեկտրական դաշտի էկրանավորման և լիցքակիրների փոխազդեցությունների տեսական նկարագրության մեթոդները, ինքնահամաձայնեցված էլեկտրաստատիկ հաշվարկները և կիսահաղորդչային համակարգերի ֆիզիկական պարամետրերի գնահատումը։ Դիտարկվում են նաև քվանտային չափային էֆեկտների, նանոկառուցվածքների երկրաչափական առանձնահատկությունների և սահմանային պայմանների ազդեցությունները էլեկտրոնային տեղափոխման ու կոնտակտային բնութագրերի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Պուասոնի հավասարման, լիցքակիրների տեղափոխման հավասարումների և թվային մոդելավորման մեթոդների վրա հիմնված մոտեցումներ՝ ուսումնասիրվող երևույթների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կիսահաղորդչային նանոֆիզիկայի, միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի, էլեկտրոնային բաղադրիչների նախագծման և նոր սերնդի կիսահաղորդչային սարքերի բնութագրերի կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նանոտեխնոլոգիաների մասնագետների, էլեկտրոնիկայի ճարտարագետների, նյութագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-15
Other Subjects
Արամյան տարեցույց, 1872 թվական
Հրատարակությունը 1872 թվականի համար նախատեսված տարեցույց է, որը միավորում է օրացուցային տվյալներն ու տարվա ընթացքում ընթերցողին անհրաժեշտ տեղեկատու նյութերը։ Այն ներկայացնում է քրիստոնեական և հայկական թվականությունների համապատասխանությունը՝ պահպանելով հայ ավանդական ժամանակագրական համակարգի կիրառությունը։ Տարեցույցները 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքում կարևոր դեր էին կատարում՝ օգնելով կողմնորոշվել ամսաթվերի, ամիսների, տոների և հիշատակության օրերի մեջ, ինչպես նաև կազմակերպել առօրյա, ընտանեկան և աշխատանքային գործունեությունը։ Ավելի ընդարձակ տարեցույցները հաճախ դուրս էին գալիս զուտ օրացուցային տեղեկությունների շրջանակից և ընդգրկում էին գրական, պատմական, կրթական ու հասարակական բնույթի նյութեր՝ դառնալով տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր և մշակութային կյանքի յուրօրինակ պատկեր։ Այսպիսի հրատարակությունները նպաստում էին գիտելիքների տարածմանը, ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և հայերեն տպագիր տեղեկատվության հասանելիության մեծացմանը։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժամանակի հասարակական առաջնահերթությունները, մշակութային հետաքրքրությունները և հանրային հաղորդակցության ձևերը։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է 19-րդ դարի հայ օրացուցային գրականության, Կոստանդնուպոլսի հայկական հրատարակչական միջավայրի և հայ հասարակության առօրյա ու մշակութային պատմության հետազոտության համար։
Updated: 2026-10-31
Other Subjects
Արժեթղթերի շուկայի եկամտաբերության վերլուծությունը
Արժեթղթերի շուկայի եկամտաբերության վերլուծությունը ֆինանսական վերլուծության կարևոր ուղղություններից է, որը նպատակ ունի գնահատել արժեթղթերում կատարված ներդրումների շահութաբերությունը, դրանց հետ կապված ռիսկերը և շուկայի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Այս վերլուծության ընթացքում ուսումնասիրվում է բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների եկամտաբերությունը՝ հաշվի առնելով ինչպես ընթացիկ եկամուտները (օրինակ՝ դիվիդենդներ կամ տոկոսներ), այնպես էլ արժեթղթի գնի փոփոխությունից ստացվող կապիտալ շահույթը։ Եկամտաբերությունը կարող է հաշվարկվել որպես տոկոսային հարաբերակցություն ներդրված կապիտալի նկատմամբ, ինչը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր ներդրումային տարբերակներ։ Վերլուծության մեջ կարևոր դեր ունի նաև ռիսկ-եկամտաբերություն հարաբերակցությունը, քանի որ բարձր եկամտաբերությունը սովորաբար ուղեկցվում է բարձր ռիսկով, իսկ ներդրողները փորձում են գտնել օպտիմալ հավասարակշռություն այս երկու գործոնների միջև։ Արժեթղթերի շուկայի եկամտաբերության գնահատման համար կիրառվում են տարբեր մեթոդներ՝ պատմական տվյալների վերլուծություն, միջին եկամտաբերության հաշվարկ, վարիացիայի և ստանդարտ շեղման ուսումնասիրություն, ինչպես նաև ֆինանսական մոդելներ, օրինակ՝ CAPM մոդելը, որը կապում է ակտիվի եկամտաբերությունը շուկայի ընդհանուր ռիսկի հետ։ Այս վերլուծությունը կարևոր է ներդրողների, ֆինանսական կառույցների և պետական մարմինների համար, քանի որ այն օգնում է ճիշտ ներդրումային որոշումներ կայացնել, գնահատել շուկայի կայունությունը և կանխատեսել հնարավոր ֆինանսական տատանումները։
Updated: 2026-10-23
Biology
Prophylactic and therapeutic effect of the novel compounds in the experimental stroke
Աշխատությունը նվիրված է նոր քիմիական միացությունների կանխարգելիչ և բուժական ազդեցության ուսումնասիրմանը փորձարարական ինսուլտի պայմաններում։ Ներկայացվում են ուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների կենսաբանական մեխանիզմները, ինսուլտի փորձարարական մոդելավորման մոտեցումները և նոր միացությունների ազդեցության գնահատման մեթոդները։ Քննարկվում են ուսումնասիրվող նյութերի հնարավոր պաշտպանիչ հատկությունները, դրանց ազդեցությունը նյարդային հյուսվածքի վնասման գործընթացների, վերականգնողական մեխանիզմների և օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական արձագանքների վրա։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև դեղաբանական հետազոտությունների սկզբունքներին, կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վերլուծությանը, ինչպես նաև նոր բուժական միջոցների որոնման գիտական նշանակությանը։ Գիրքը նախատեսված է բժշկական և կենսաբանական գիտությունների մասնագետների, դեղագետների, նյարդաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-20
Technology
Modeling and experimental of selective removal of SO₂ from flue gas
Գիրքը նվիրված է ծխագազերից ծծմբի երկօքսիդի ընտրողական հեռացման գործընթացների մոդելավորմանն ու փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերական արտանետումների մաքրման ժամանակակից մոտեցումները, քիմիական և տեխնոլոգիական գործընթացների տեսական հիմքերը, ինչպես նաև գազամաքրման համակարգերի արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ծծմբի երկօքսիդի հեռացման մեխանիզմները, կիրառվող նյութերն ու տեխնոլոգիական պայմանները, վերլուծում է գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները և առաջարկում մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգերի աշխատանքի օպտիմալացման նպատակով։ Գրքում համադրվում են տեսական հաշվարկները և փորձարարական արդյունքները՝ հնարավորություն տալով գնահատել առաջարկվող լուծումների կիրառական նշանակությունը արդյունաբերական ոլորտում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է քիմիական ինժեներների, բնապահպանության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արտանետումների նվազեցման, շրջակա միջավայրի պաշտպանության և մաքրման տեխնոլոգիաների զարգացման հարցերով։
Updated: 2026-09-14