Արդարության կատեգորիայի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրը իրավաքաղաքական մտքի պատմության համատեքստում

Law

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային իրավունքի տեսանկյունից ինքնապաշտպանության իրավունքի կիրառմանը, այն ուղիներին և սահմանափակումներին, որոնք կապակցված են ժամանակակից գլոբալ և տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերների հետ։ Գրքում վերլուծվում են միջազգային իրավունքի՝ Միավորված Ազգերի կազմակերպության կանոնադրության և այլ միջազգային ակտերի դրույթները, որոնք սահմանում են պետությունների իրավունքներն ու պարտականությունները զինված միջամտությունների և հակամարտությունների պայմաններում։ Հեղինակը քննարկում է ժամանակակից կոնֆլիկտների, միջազգային ահաբեկության, սառը և համակցված պատերազմի երևույթների ազդեցությունը ինքնապաշտպանության իրավունքի մեկնաբանության վրա, ինչպես նաև միջազգային փաստական իրավիճակների վերլուծություն՝ դատավարական և դիվանագիտական պրակտիկայի հիման վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են զարգացումների հեռանկարները՝ ներառելով իրավական, քաղաքական և անվտանգության ոլորտների ինտեգրված մոտեցումները, միջազգային իրավունքի մշակումների անհրաժեշտությունը և կիրառելիությունը բազմաշերտ միջուկային ու տարածաշրջանային մարտահրավերների դեպքում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության փորձագետների և պետական քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով ինքնապաշտպանության իրավունքի ավելի ամբողջական ընկալմանը և ժամանակակից միջազգային իրավական պրակտիկայի կատարելագործմանը։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Խերսոնի եպիսկոպոս Ամպելիոսի անձին, եկեղեցական գործունեությանը և նրա ծառայության պատմական միջավայրին՝ ներկայացնելով հոգևորականի կյանքն ու գործունեությունը քրիստոնեական եկեղեցու պատմության և տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում եպիսկոպոսի կենսագրության վերականգնումն է, նրա հոգևոր ծառայության հիմնական փուլերի բացահայտումը, եկեղեցական կառույցներում ունեցած դիրքի գնահատումը և այն պատմական պայմանների քննությունը, որոնցում իրականացվել է նրա գործունեությունը։ Նման բնույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մեկ հոգևոր գործչի կենսագրության միջոցով լուսաբանել նաև ավելի լայն եկեղեցապատմական գործընթացներ՝ թեմական կառավարման կազմակերպումը, հոգևորականության դերակատարությունը, եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունները, կրոնական կրթությունը, բարեգործությունը և հոգևոր կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն միջավայրի վրա, որտեղ ձևավորվել է հոգևորականի աշխարհայացքը և իրականացվել նրա հետագա ծառայությունը։ Կարևորվում են կրթությունը, հոգևոր պատրաստությունը, եկեղեցական աստիճանակարգում առաջխաղացումը և այն հանգամանքները, որոնք նպաստել են եպիսկոպոսական ծառայության ստանձնմանը։ Հոգևորականի կենսագրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական կյանքի պատմություն, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական ինստիտուտների գործունեությունը հասկանալու աղբյուր։ Եպիսկոպոսի պաշտոնը ենթադրում էր վարչական, հովվական և հասարակական բազմաբնույթ պարտականություններ, ուստի նրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ թեմի կառավարման մեխանիզմներին, հոգևորականների միջև հարաբերություններին և հավատացյալ համայնքների հետ տարվող աշխատանքին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թեմական կառավարմանը։ Եպիսկոպոսը եկեղեցական կառույցի շրջանակում պատասխանատու էր թեմի հոգևոր կյանքի կազմակերպման, եկեղեցիների և հոգևոր հաստատությունների գործունեության վերահսկման, հոգևորականների ծառայության համակարգման և եկեղեցական կարգապահության պահպանման համար։ Այս գործառույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր կազմակերպվում եկեղեցական վարչարարությունը և ինչպիսի խնդիրների էր բախվում թեմական ղեկավարությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են քննության առնվել թեմական հաստատությունների աշխատանքը, եկեղեցական պաշտոնների բաշխումը, հոգևորականների պատրաստության խնդիրները, եկեղեցական ունեցվածքի կառավարումը և համայնքային կյանքի կազմակերպումը։ Կարևոր ուղղություն է հովվական գործունեության ուսումնասիրությունը։ Եպիսկոպոսական ծառայությունը չէր սահմանափակվում վարչական պարտականություններով, այլ ներառում էր հավատացյալների հոգևոր առաջնորդությունը, եկեղեցական արարողությունների կազմակերպումը, կրոնական ուսուցումը և համայնքային հարաբերությունների կարգավորումը։ Հոգևոր առաջնորդի գործունեության միջոցով հնարավոր է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական կյանքի առանձնահատկությունները, բնակչության և եկեղեցու կապերը, ինչպես նաև այն բարոյական ու հասարակական խնդիրները, որոնց նկատմամբ եկեղեցական իշխանությունը ձևավորում էր իր դիրքորոշումը։ Առանձին տեղ է հատկացվում կրթական գործունեությանը։ Եկեղեցական կառույցները պատմականորեն կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր կրթության և կրոնական գիտելիքի տարածման գործում։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հոգևոր ուսումնական հաստատությունների գործունեությունը, ապագա հոգևորականների պատրաստությունը, կրոնական կրթության կազմակերպումը և եկեղեցական գրականության տարածումը։ Եպիսկոպոսի վերաբերմունքը կրթական խնդիրներին կարող է կարևոր նյութ տրամադրել նրա գործունեության առաջնահերթությունները և եկեղեցական կյանքի զարգացման վերաբերյալ պատկերացումները հասկանալու համար։ Հետազոտության մեկ այլ ուղղություն է բարեգործական և հասարակական գործունեությունը։ Թեմական կառույցները հաճախ մասնակցում էին կարիքավորների օգնության, կրթական ու խնամատար հաստատությունների պահպանման և հասարակական աջակցության տարբեր նախաձեռնությունների կազմակերպմանը։ Այս գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս եկեղեցու դերը դիտարկել ոչ միայն կրոնական, այլև սոցիալական հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևորվում է պարզել, թե հոգևոր առաջնորդը ինչպիսի մասնակցություն է ունեցել հասարակական նշանակություն ունեցող նախաձեռնություններին և ինչպես էին եկեղեցական կառույցները համագործակցում տեղական համայնքների ու այլ հաստատությունների հետ։ Առանձին ուշադրության է արժանի հոգևորականի հաղորդակցությունը եկեղեցական բարձրագույն իշխանությունների հետ։ Թեմական եպիսկոպոսի գործունեությունը իրականացվում էր ավելի լայն եկեղեցական վարչական համակարգի շրջանակում, ինչի պատճառով պաշտոնական նամակագրությունը, հրամանագրերը, հաշվետվությունները և այլ փաստաթղթեր կարող են արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել ինչպես նրա անձնական գործունեության, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական կառավարման սկզբունքների վերաբերյալ։ Այդ փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել թեմի առջև ծառացած խնդիրները, դրանց լուծման առաջարկվող միջոցները և կենտրոնական ու տեղական եկեղեցական կառույցների հարաբերությունները։ Հետազոտության համար կարևոր է նաև եկեղեցու և պետական իշխանության փոխհարաբերությունների քննությունը։ Տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում հոգևոր կառույցների գործունեությունը կապված էր գործող պետական օրենսդրության, վարչական համակարգի և կրոնական քաղաքականության հետ։ Եպիսկոպոսը, որպես թեմի ղեկավար, կարող էր հաղորդակցվել պետական և տեղական իշխանությունների ներկայացուցիչների հետ կրթական, վարչական, սեփականության, հասարակական կամ այլ հարցերի շուրջ։ Այս հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցի–պետություն փոխհարաբերությունների և հոգևոր իշխանության հասարակական դիրքի մասին։ Կարևոր թեմա է նաև բազմակրոն և բազմազգ միջավայրում եկեղեցական գործունեության կազմակերպումը։ Խերսոնի և նրա հետ կապված հարավային տարածքների պատմական միջավայրը բնութագրվել է տարբեր էթնիկական ու կրոնական համայնքների ներկայությամբ։ Այդ պայմաններում թեմական ղեկավարի գործունեությունը կարող էր առնչվել տարբեր համայնքների միջև հարաբերություններին, եկեղեցական ինքնության պահպանմանը և կրոնական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Նման հարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել տարածաշրջանի սոցիալական և մշակութային պատմության ավելի լայն շրջանակում։ Առանձին նշանակություն ունի սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Կենսագրական տեղեկությունները կարող են պահպանված լինել եկեղեցական փաստաթղթերում, թեմական տեղեկագրերում, պաշտոնական նամակագրության մեջ, ժամանակակիցների հիշողություններում, պարբերական մամուլում և պատմագիտական աշխատություններում։ Տարբեր աղբյուրների համադրումը կարևոր է կենսագրական տվյալների ճշգրտման և գործունեության հնարավորինս ամբողջական պատկերի վերականգնման համար։ Պաշտոնական եկեղեցական աղբյուրները կարող են մանրամասն տեղեկություններ տրամադրել ծառայության փուլերի և վարչական որոշումների մասին, մինչդեռ անձնական վկայություններն ու ժամանակաշրջանի մամուլը կարող են լրացնել դրանք հոգևորականի հասարակական ընկալման և ժամանակակիցների գնահատականների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աղբյուրագիտական քննադատությունը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ տարբեր նյութերում կենսագրական տվյալները կամ գործունեության գնահատականները չեն համընկնում։ Հետազոտության մեջ կարող է դիտարկվել նաև հոգևորականի գրավոր ժառանգությունը, եթե պահպանվել են քարոզներ, ուղերձներ, նամակներ, հրապարակումներ կամ եկեղեցական բնույթի այլ տեքստեր։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել նրա աստվածաբանական պատկերացումները, հոգևոր արժեքները, հասարակական խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքը և հաղորդակցության ոճը։ Գրավոր ժառանգության վերլուծությունը կենսագրական տվյալները լրացնում է մտավոր և հոգևոր գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններով՝ հնարավորություն տալով ներկայացնել ոչ միայն պաշտոնատար անձին, այլև նրա գաղափարական ու կրոնական աշխարհը։ Կարևորվում է նաև նրա գործունեության ազդեցության և հիշատակի ուսումնասիրությունը։ Հոգևոր գործչի նշանակությունը կարող է գնահատվել թեմական կյանքի կազմակերպման, կրթական կամ բարեգործական նախաձեռնությունների զարգացման, հոգևորականության պատրաստության և եկեղեցական հաստատությունների գործունեության վրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել ժամանակակիցների գնահատականները հետագա պատմագիտական մեկնաբանություններից՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր աղբյուրի ստեղծման ժամանակաշրջանն ու նպատակը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել կենսագրության միակողմանի ներկայացումից և հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել իր պատմական միջավայրի իրական պայմաններում։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել պատմակենսագրական, պատմահամեմատական և աղբյուրագիտական մեթոդները։ Կենսագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաջորդաբար վերականգնել կյանքի և ծառայության հիմնական փուլերը, իսկ պատմական համատեքստի ուսումնասիրությունը՝ բացահայտել դրանց կապը ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և եկեղեցական գործընթացների հետ։ Աղբյուրագիտական վերլուծությունը նպաստում է տարբեր փաստաթղթերում պահպանված տեղեկությունների հավաստիության գնահատմանը, իսկ համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տվյալ հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել ժամանակակից այլ եկեղեցական գործիչների և թեմական կառավարման ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է անհատական կենսագրության և եկեղեցական ինստիտուցիոնալ պատմության համադրմամբ։ Հոգևորականի կյանքի ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել տվյալ ժամանակաշրջանի թեմական կառավարման, հոգևոր կրթության, հասարակական բարեգործության և եկեղեցի–պետություն հարաբերությունների վերաբերյալ պատմական պատկերացումները։ Միաժամանակ այն կարող է արժեքավոր լինել տարածաշրջանի տեղական պատմության համար, քանի որ եկեղեցական գործիչների գործունեությունը հաճախ անմիջականորեն կապված էր քաղաքային և համայնքային կյանքի բազմաթիվ ոլորտների հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է հոգևոր գործչի կենսագրության և եկեղեցական ծառայության պատմական ուսումնասիրություն՝ նրա գործունեությունը կապելով թեմական կառավարման, հովվական աշխատանքի, կրթության, բարեգործության, հասարակական հարաբերությունների և ժամանակաշրջանի ընդհանուր եկեղեցական գործընթացների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել քրիստոնեության պատմության, եկեղեցական կառույցների զարգացման, կրոնագիտության, պատմական կենսագրության և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, աստվածաբանների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

History

Գիտական ժողովածուի այս հատորը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում պահպանված հայկական վիմական արձանագրությունների հավաքմանը, վերծանմանը, ուսումնասիրությանն ու գիտական շրջանառության մեջ դնելուն։ Այն ընդգրկում է հայկական պատմամշակութային ներկայության հետ կապված հուշարձանների արձանագրություններ, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուրներ են Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում և տարածաշրջաններում ձևավորված հայկական համայնքների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սանկտ Պետերբուրգի, Աստրախանի, Կազանի և Հյուսիսային Կովկասի հայկական վիմագրական ժառանգությանը։ Արձանագրությունները կարող են տեղեկություններ հաղորդել եկեղեցիների, գերեզմանատների, մատուռների, խաչքարերի, հիշատակային կառույցների, բարերարների, հոգևորականների և համայնքային գործիչների մասին։ Դրանց բովանդակության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայկական գաղթօջախների կազմավորումը, հասարակական ու հոգևոր կյանքը, անհատների կենսագրական տվյալները, բարեգործական գործունեությունը և տեղական համայնքների կապերը պատմական Հայաստանի հետ։ Վիմագրերը կարևոր են նաև լեզվաբանական տեսանկյունից, քանի որ պահպանում են հայերենի տարբեր ժամանակաշրջանների ուղղագրական, բառապաշարային և լեզվական առանձնահատկությունները։ Արձանագրությունների վերծանումը, տեղադրության արձանագրումը և հուշարձանների հետ դրանց կապի ուսումնասիրությունը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու պատմական իրադարձություններն ու մշակութային միջավայրերը՝ հիմնվելով անմիջական սկզբնաղբյուրների վրա։ Հատորը նշանակալի ներդրում է հայ վիմագրագիտության և պատմական աղբյուրագիտության մեջ՝ միաժամանակ նպաստելով Ռուսաստանի տարածքում հայկական նյութական ու հոգևոր ժառանգության փաստագրմանը, պահպանմանն ու հետագա ուսումնասիրությանը:

Linguistics

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում և հայերենում «բարեկամություն» և «թշնամություն» հասկացույթների լեզվամշակութային առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը, դրանց իմաստային կառուցվածքի, լեզվական արտահայտման միջոցների, մշակութային նշանակության և ազգային աշխարհընկալման հետ ունեցած փոխկապակցվածության բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում բարեկամության և թշնամության՝ որպես մարդկային հարաբերությունները բնութագրող հիմնարար հասկացությունների լեզվական և մշակութային դրսևորումները, դրանց տեղը անգլախոս և հայախոս հանրույթների արժեքային համակարգերում, ինչպես նաև հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակույթի փոխազդեցությանը, լեզվական գիտակցության մեջ սոցիալական հարաբերությունների արտացոլմանը, ազգային մտածողության առանձնահատկություններին և տարբեր մշակույթներում դրական ու բացասական միջանձնային հարաբերությունների ընկալման եղանակներին։ Ուսումնասիրվում են համապատասխան հասկացությունների բառիմաստային դաշտերը, դրանց միջուկային և ծայրամասային բաղադրիչները, հոմանիշային ու հականիշային հարաբերությունները, իմաստային նրբերանգները և գնահատողական նշանակությունները։ Քննության են առնվում անգլերեն և հայերեն բառապաշարում բարեկամության, ընկերության, մտերմության, հավատարմության, վստահության, հակամարտության, անհաշտության, հակակրանքի և թշնամանքի գաղափարներն արտահայտող լեզվական միավորները՝ բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դարձվածաբանական միավորների, ասացվածքների, առածների, կայուն բառակապակցությունների և փոխաբերական արտահայտությունների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով արտահայտվում են բարեկամական և թշնամական հարաբերությունների վերաբերյալ մշակութային պատկերացումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում բարեկամության և թշնամության հասկացությունների փոխաբերական իմաստավորումները, դրանց հետ կապված խորհրդանշական պատկերները, հուզական և գնահատողական բաղադրիչները, ինչպես նաև լեզվական միավորների գործածության համատեքստային առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հասկացութային վերլուծության, ճանաչողական լեզվաբանության, լեզվամշակութաբանության և համեմատական իմաստաբանության տեսական ու մեթոդաբանական սկզբունքներին, որոնց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվական արտահայտությունների հիմքում ընկած մշակութային գիտելիքները և արժեքային պատկերացումները։ Քննարկվում են բարեկամության և թշնամության հասկացությունների փոխհարաբերությունները, դրանց հակադրության լեզվական դրսևորումները և հասարակական հարաբերությունների գնահատման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև համապատասխան բառերի և արտահայտությունների կիրառության առանձնահատկությունները առօրյա հաղորդակցությունում, գեղարվեստական խոսքում, հրապարակախոսական տեքստերում և հասարակական տարբեր խոսույթներում։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ միևնույն հասկացությունը տարբեր լեզուներում կարող է ունենալ ընդհանուր իմաստային հիմք, սակայն միաժամանակ արտահայտել տվյալ լեզվակիր հանրույթին բնորոշ մշակութային, պատմական և սոցիալական առանձնահատկություններ։ Հետազոտության շրջանակներում դիտարկվում են բարեկամության գաղափարի կապերը փոխադարձ վստահության, աջակցման, համերաշխության, հավատարմության և սոցիալական պարտավորությունների հետ, ինչպես նաև թշնամության հասկացության առնչությունները հակադրության, անվստահության, մրցակցության, հակամարտության և օտարացման պատկերացումների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում լեզվական միավորների դրական և բացասական գնահատողական երանգավորմանը, դրանց հուզական ազդեցությանը և հաղորդակցական իրավիճակից կախված իմաստային փոփոխություններին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում միջմշակութային հաղորդակցության հիմնախնդիրները, տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում մարդկային հարաբերությունների ընկալման տարբերությունները և դրանց ազդեցությունը փոխըմբռնման գործընթացի վրա։ Քննության են առնվում նաև թարգմանության ընթացքում առաջացող իմաստային ու մշակութային դժվարությունները, համապատասխան բառերի և դարձվածքների համարժեքության որոշման սկզբունքները և ազգային մշակութային բաղադրիչների փոխանցման հնարավորությունները։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի և հայերենի լեզվամշակութային ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտմանը, երկու լեզուների հասկացութային համակարգերի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և լեզվական աշխարհապատկերի ուսումնասիրման մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանաբանների, մշակութաբանների, ճանաչողական լեզվաբանության և միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բանասիրական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ոչ սպիտակուցային (R)- և (S)-α-ամինաթթուների ասիմետրիկ սինթեզի մեթոդների մշակմանը և ուսումնասիրությանը՝ դեհիդրոամինաթթուների ու կոբալտի (Co³⁺) և նիկելի (Ni²⁺) իոնների հետ առաջացրած քիրալային կոմպլեքսների կիրառմամբ։ Դիտարկվում են ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ստերեոքիմիական հատկությունները և դրանց նշանակությունը օրգանական սինթեզի, կենսաօրգանական քիմիայի ու դեղագործական հետազոտությունների համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիրալային մետաղակոմպլեքսների կառուցվածքին, դրանց ստերեոքիմիական կազմակերպմանը և ասիմետրիկ փոխակերպումների ընթացքում տարածական ընտրողականության ապահովման հնարավորություններին։ Քննարկվում են դեհիդրոամինաթթուների մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխակերպումների ընդհանուր օրինաչափությունները, մետաղական իոնների կոորդինացիոն հատկությունների ազդեցությունը ռեակցիաների ուղղության վրա և տարբեր տարածական կառուցվածք ունեցող ամինաթթուների ստացման տեսական հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում էνανտիոմերային ընտրողականության գնահատմանը, ստացված միացությունների կառուցվածքի և բացարձակ կոնֆիգուրացիայի որոշման մեթոդներին, ինչպես նաև քիրալային կոմպլեքսների դերին ստերեոսելեկտիվ սինթեզի գործընթացներում։ Կարևորվում են կոբալտի և նիկելի կոմպլեքսների համեմատական ուսումնասիրությունը, մետաղակոմպլեքսային համակարգերի կառուցվածքի ու ռեակցիոն հատկությունների փոխկապակցվածությունը և ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ստացման նոր մոտեցումների գիտական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ասիմետրիկ սինթեզի, կոորդինացիոն քիմիայի և ամինաթթուների ստերեոքիմիայի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի, մետաղակոմպլեքսային միացությունների և ստերեոսելեկտիվ սինթեզի ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Informatics

Այս գիրքը հանդիսանում է համապարփակ ուղեցույց JavaScript ծրագրավորման լեզվի համար՝ ներկայացնելով ինչպես լեզվի հիմունքները, այնպես էլ ավելի առաջադեմ հնարավորությունները։ Այն բացատրում է փոփոխականների, տվյալների տիպերի, պայմանական օպերատորների, ցիկլերի և ֆունկցիաների կիրառությունը՝ օգնելով ընթերցողին ձևավորել ծրագրավորման տրամաբանական մտածողություն։ Գրքում ընդգրկված են նաև վեբ ծրագրավորման հիմնական գաղափարները՝ DOM մանիպուլյացիա, իրադարձությունների կառավարում, HTML և CSS-ի հետ փոխազդեցություն, ինչպես նաև բրաուզերային սցենարների ստեղծում։ Հեղինակը ներկայացնում է JavaScript-ի օբյեկտային և ֆունկցիոնալ ծրագրավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ժամանակակից վեբ հավելվածների կառուցման սկզբունքները։ Նյութը համադրված է գործնական օրինակներով և կոդային հատվածներով, որոնք օգնում են ամրապնդել գիտելիքները և կիրառել դրանք իրական նախագծերում։ Գիրքը օգտակար է սկսնակ և միջին մակարդակի ծրագրավորողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել JavaScript լեզուն և վեբ զարգացման հիմքերը JavaScript միջավայրում։