Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է միկրոջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների կենսաբազմազանության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև Parachlorella kessleri միկրոջրիմուռի կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատմանը։ Հետազոտության առաջին ուղղությունը վերաբերում է ջրային էկոհամակարգերում տարածված միկրոջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների տեսակային բազմազանության, տարածման առանձնահատկությունների և էկոլոգիական նշանակության բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր ջրային միջավայրերից հավաքված նմուշները, դրանց տեսակային կազմը, կենսաբանական առանձնահատկությունները և շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների տարածման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, ինչպիսիք են ջրի ջերմաստիճանը, լուսավորությունը, սննդանյութերի պարունակությունը, թթվայնությունը և այլ ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշներ, որոնք կարող են պայմանավորել միկրոջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների աճն ու բազմազանությունը։ Աշխատանքի երկրորդ կարևոր ուղղությունը Parachlorella kessleri տեսակի կենսաբանական և կենսատեխնոլոգիական հատկությունների ուսումնասիրությունն է։ Այս միկրոջրիմուռը կարող է դիտարկվել որպես արժեքավոր կենսաբանական հումք՝ շնորհիվ իր կենսազանգվածում սպիտակուցների, լիպիդների, ածխաջրերի, պիգմենտների և այլ կենսաակտիվ միացությունների կուտակման հնարավորության։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել դրա աճի արագությունը, կենսազանգվածի արտադրողականությունը, տարբեր աճեցման պայմանների նկատմամբ արձագանքը և կենսաքիմիական կազմը։ Կարևոր ուղղություն է նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնք նպաստում են առավել բարձր կենսազանգվածի կամ նպատակային արժեքավոր նյութերի ստացմանը։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այս միկրոջրիմուռի հնարավոր կիրառությունները սննդի և կերերի արտադրության, կենսաակտիվ նյութերի ստացման, կենսավառելիքի, ջրերի կենսաբանական մաքրման և այլ կենսատեխնոլոգիական ուղղություններում։ Միկրոջրիմուռների կենսաբազմազանության ուսումնասիրությունը միաժամանակ կարևոր է էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից, քանի որ այս օրգանիզմները կարևոր դեր ունեն ջրային միջավայրերի նյութափոխանակության, թթվածնարտադրության և սննդային շղթաների պահպանման գործընթացներում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել էկոլոգիական և կիրառական կենսաբանական մոտեցումները՝ մի կողմից բացահայտելով միկրոջրիմուռների ու ցիանոբակտերիաների բազմազանությունը, իսկ մյուս կողմից գնահատելով ընտրված տեսակի՝ կենսատեխնոլոգիական արտադրություններում կիրառվելու հեռանկարները։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ տեղական միկրոջրիմուռային ռեսուրսների հետագա ուսումնասիրության, արժեքավոր կենսանյութերի ստացման տեխնոլոգիաների զարգացման և կայուն կենսատեխնոլոգիական գործընթացների մշակման համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է միջազգային իրավունքում ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի ժամանակակից հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է ինքնորոշման իրավունքի ձևավորումն ու զարգացումը միջազգային իրավունքի համակարգում, դրա իրավական բնույթը, բովանդակությունը և միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների շարքում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ովքեր կարող են համարվել ինքնորոշման իրավունքի կրողներ, ինչ պայմաններում է այդ իրավունքը իրագործելի և ինչպիսի իրավական ձևերով կարող է դրսևորվել։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ինքնորոշման ներքին և արտաքին դրսևորումները, ժողովուրդների քաղաքական կարգավիճակի ազատ որոշման, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային զարգացման հնարավորությունները, ինչպես նաև պետության տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության սկզբունքների հետ դրանց հարաբերակցությունը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ինքնորոշման իրավունքի և անջատման հարցերի փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով այն իրավական ու քաղաքական մոտեցումները, որոնք ձևավորվել են միջազգային պրակտիկայում։ Քննության են առնվում միջազգային պայմանագրերը, ՄԱԿ-ի շրջանակներում ընդունված փաստաթղթերը, միջազգային դատարանների և այլ իրավասու մարմինների դիրքորոշումները, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի զարգացման ընթացքում առաջացած հակասական մոտեցումները։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն խնդրին, թե ինչպես պետք է հավասարակշռվեն ինքնորոշման իրավունքը, տարածքային ամբողջականությունը, ուժի չկիրառման և պետությունների ներքին գործերին չմիջամտելու սկզբունքները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև ինքնորոշման իրավունքի կիրառման ժամանակակից մարտահրավերները՝ կապված ազգային, էթնիկ և այլ խմբերի իրավունքների պաշտպանության, հակամարտությունների կարգավորման և միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանման հետ։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ինքնորոշման իրավունքի բարդ և բազմաշերտ բնույթը, դրա զարգացման միտումները և ժամանակակից միջազգային իրավունքում դրա իրացման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների, դիվանագետների, միջազգային հարաբերությունների ոլորտի մասնագետների և ժողովուրդների ինքնորոշման ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է կառավարչական որոշումների ընդունման և իրագործման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում վերլուծվում են կառավարման որոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, տեղեկատվական ապահովման դերը, ինչպես նաև բանկային համակարգում որոշումների ընդունման փուլային կառուցվածքը՝ սկսած տվյալների հավաքագրումից մինչև դրանց գործնական իրականացում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կառավարչական որոշումների որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ռիսկերի գնահատումը, ֆինանսական վերլուծությունը, կազմակերպական կառուցվածքը և ներքին վերահսկողության մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առևտրային բանկերի օրինակով կառավարչական գործընթացների իրականացման առկա խնդիրները և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունները՝ շեշտադրելով որոշումների արագության, հիմնավորվածության և արդյունավետության բարձրացումը։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառության հնարավորությունները կառավարման գործընթացներում, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է բանկային համակարգի ղեկավարների, տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կառավարչական որոշումների համակարգի կատարելագործմանը և բանկային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Culture

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից բեմական տեխնոլոգիաների զարգացման, դրանց ճարտարապետական և ինժեներական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև Հայաստանի հանդիսատեսային դահլիճներ ունեցող մշակութային շինությունների վերակառուցման և արդիականացման գործընթացներում կիրառման հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում թատրոնների, համերգասրահների, մշակույթի տների և բազմաֆունկցիոնալ հանդիսատեսային կառույցների ճարտարապետական ու տարածական կազմակերպման սկզբունքները, բեմական տարածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հանդիսատեսի և կատարողների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև ժամանակակից ներկայացումների տեխնիկական պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բեմական սարքավորումների, մեխանիկական համակարգերի, լուսային և ձայնային տեխնոլոգիաների, տեսապատկերային լուծումների և ավտոմատացված կառավարման միջոցների զարգացման հիմնական ուղղություններին։ Ուսումնասիրվում են շարժական բեմահարթակների, բարձրացնող և իջեցնող մեխանիզմների, պտտվող բեմերի, փոխակերպվող դեկորացիոն համակարգերի, բեմական վարագույրների և այլ տեխնիկական միջոցների կիրառման հնարավորությունները՝ տարբեր նշանակության հանդիսատեսային շինություններում։ Քննարկվում են ժամանակակից լուսավորության համակարգերի, թվային կառավարման տեխնոլոգիաների, ձայնային ուժեղացման և ակուստիկական մշակման սարքավորումների, տեսապրոյեկցիոն համակարգերի և մուլտիմեդիա լուծումների նշանակությունը բեմական ներկայացումների գեղարվեստական արտահայտչականության բարձրացման համար։ Անդրադարձ է կատարվում բեմի և հանդիսատեսային դահլիճի տարածական փոխկապակցվածությանը, տեսանելիության և լսելիության ապահովման պահանջներին, դահլիճների ակուստիկական հատկություններին, բեմական տարածքների չափերին և տեխնիկական ենթակառուցվածքների տեղաբաշխման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի մշակութային շինությունների ճարտարապետական և տեխնիկական վիճակի գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումների ուսումնասիրությունը, դրանց գործառական հնարավորությունների բացահայտումը և ժամանակակից բեմական տեխնոլոգիաների ներդրման համար անհրաժեշտ վերակառուցման սկզբունքների մշակումը։ Դիտարկվում են գոյություն ունեցող շինությունների ծավալատարածական սահմանափակումները, կրող կառուցվածքների առանձնահատկությունները, ինժեներական հաղորդակցությունների արդիականացման անհրաժեշտությունը և նոր սարքավորումների տեղադրման հետ կապված տեխնիկական ու կազմակերպական խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմաճարտարապետական և մշակութային արժեք ունեցող շինությունների վերակառուցման առանձնահատկություններին, դրանց գեղարվեստական կերպարի պահպանմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիական պահանջների և պատմական միջավայրի ներդաշնակ համադրմանը։ Քննության են առնվում հանդիսատեսային տարածքների բազմաֆունկցիոնալ օգտագործման հնարավորությունները, դահլիճների փոխակերպվող կառուցվածքները, տարբեր ժանրերի ներկայացումների և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման համար անհրաժեշտ ճկուն ճարտարապետական լուծումները։ Կարևորվում են նաև բեմական տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական նպատակահարմարությունը, սարքավորումների շահագործման և սպասարկման պահանջները, էներգաարդյունավետության բարձրացումը, տեխնիկական անվտանգության ապահովումը և շինությունների երկարաժամկետ օգտագործման արդյունավետությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, ժամանակակից թատերական և համերգային շինությունների նախագծման միտումները, տեխնոլոգիական նորարարությունների ազդեցությունը բեմական արվեստի զարգացման վրա և դրանց համապատասխանեցումը Հայաստանի մշակութային ենթակառուցվածքների առանձնահատկություններին։ Անդրադարձ է կատարվում ճարտարապետների, կառուցվածքային և ինժեներական համակարգերի մասնագետների, բեմադրիչների, բեմանկարիչների, լուսային և ձայնային տեխնիկների համագործակցության նշանակությանը՝ վերակառուցման համալիր նախագծերի մշակման գործընթացում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հանդիսատեսային շինությունների վերակառուցման գիտամեթոդական հիմքերի կատարելագործմանը, մշակութային կառույցների գործառական հնարավորությունների ընդլայնմանը, բեմական տեխնոլոգիաների արդյունավետ ինտեգրմանը և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան ճարտարապետական միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, շինարարական և ինժեներական համակարգերի նախագծողների, թատերական տեխնոլոգիաների մասնագետների, բեմանկարիչների, մշակութային հաստատությունների ղեկավարների, վերակառուցման նախագծերով զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ճարտարապետաշինարարական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի վերջին երեք տասնամյակներում հայ կոմպոզիտորների ստեղծած վոկալ-սիմֆոնիկ երկերի գեղարվեստական, ժանրային և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում կանտատի և օրատորիայի պատմականորեն ձևավորված սկզբունքների զարգացումն ու վերաիմաստավորումն է հայկական պրոֆեսիոնալ երաժշտության մեջ՝ տվյալ ժամանակաշրջանի գեղագիտական որոնումների և ազգային երաժշտական մտածողության համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրական տեքստի և երաժշտության փոխհարաբերությանը, քանի որ այս ժանրերում բանաստեղծական, պատմական, հոգևոր կամ փիլիսոփայական բովանդակությունը կարևոր դեր է կատարում երաժշտական ձևի և դրամատուրգիական զարգացման կառուցման մեջ։ Քննվում են երգչախմբի, մենակատարների և նվագախմբի գործառույթները, դրանց փոխհարաբերության տարբեր ձևերը, ինչպես նաև վոկալ և գործիքային շերտերի միջոցով ստեղծվող գեղարվեստական ամբողջականությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում երաժշտական դրամատուրգիայի ուսումնասիրությունը՝ թեմատիկ նյութի զարգացման, հակադրությունների, գագաթնակետերի և ստեղծագործության կառուցվածքային ամբողջականության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում մեղեդային լեզվին, հարմոնիկ մտածողությանը, ռիթմական կազմակերպմանը, բազմաձայնությանը և նվագախմբային գունավորմանը՝ բացահայտելով ժամանակաշրջանի ստեղծագործական բազմազանությունը։ Ուսումնասիրվում է ազգային երաժշտական ավանդույթների կիրառումը՝ ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությանը բնորոշ ինտոնացիաների, ձայնակարգային մտածողության և պատմամշակութային թեմաների վերաիմաստավորման միջոցով։ Միաժամանակ դիտարկվում է ժամանակակից կոմպոզիտորական միջոցների ազդեցությունը, որի արդյունքում ավանդական ժանրային սահմանները կարող են ընդլայնվել, իսկ կանտատի և օրատորիայի տարրերը՝ փոխներթափանցել այլ վոկալ-սիմֆոնիկ ձևերի հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, բարոյափիլիսոփայական և հոգևոր թեմաների երաժշտական արտահայտությանը։ Ժանրային զարգացումների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր միտումները, այնպես էլ առանձին հեղինակների անհատական ոճական լուծումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական վոկալ-սիմֆոնիկ երաժշտությունը որպես ավանդույթի և նորարարության ակտիվ փոխազդեցության ոլորտ՝ նպաստելով հայ կոմպոզիտորական դպրոցի ժանրային զարգացման, երաժշտական լեզվի և գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։