Աշխարհագրություն՝ քաղաքական վերջին փոփոխություններին համապատասխան

History

Ազգագրական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արասբարան ցեղի ընտանեկան ծիսակարգերի, ավանդական տոների և դրանց հասարակական ու մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ էթնոմշակութային համայնքի ընտանեկան հարաբերությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները, ավանդույթների փոխանցման մեխանիզմները և ծիսական սովորույթների դերը համայնքային ինքնության պահպանման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի կազմավորման, ամուսնության, հարսանեկան արարողությունների, ծննդյան, երեխաների դաստիարակության և կյանքի տարբեր փուլերին առնչվող ծիսական սովորույթների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ընտանեկան տոնակատարությունների կառուցվածքը, դրանց խորհրդանշական բովանդակությունը, մասնակիցների դերաբաշխումը և ավանդական պատկերացումների արտահայտման ձևերը։ Վերլուծվում են կրոնական, սեզոնային և համայնքային տոների հնարավոր փոխկապակցվածությունները, տոնական արարողությունների ընթացքում կիրառվող երգերի, պարերի, ուտեստների և նյութական մշակույթի տարրերի նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում քննարկվում են ավանդական ծիսակարգերի պատմական ձևավորման, հարևան ժողովուրդների մշակույթների հետ փոխազդեցության և հասարակական փոփոխությունների պայմաններում դրանց պահպանման ու վերափոխման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում բանավոր ավանդույթների, ազգագրական դիտարկումների և մշակութային հիշողության նշանակությանը ընտանեկան ու տոնական սովորույթների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ազգագրության, մշակութաբանության, սոցիալական մարդաբանության, ավանդական ծիսագիտության և տարածաշրջանային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է նանոչափ ամորֆ մոլիբդենի օքսիդի (MoOₓ) և վոլֆրամի օքսիդի (WOₓ) նյութերի էլեկտրաֆիզիկական և սենսորային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կիրառական նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնիկայում և գազային սենսորային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են այս նյութերի ստացման մեթոդները՝ բարակ թաղանթների նստեցման տեխնոլոգիաներով, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ամորֆ վիճակի, դեֆեկտային կառուցվածքի և նանոմասշտաբային անհամասեռությունների ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրահաղորդականության, դիմադրության, լիցքակիրների տեղափոխման և օպտոէլեկտրական հատկությունների վարքագիծը տարբեր արտաքին գործոնների՝ ջերմաստիճանի, գազային միջավայրի և խոնավության ազդեցության պայմաններում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում MoOₓ և WOₓ նյութերի կիրառությանը գազային սենսորներում՝ հատկապես օքսիդացնող և վերականգնող գազերի հայտնաբերման ոլորտում, ինչպես նաև դրանց զգայունության և ընտրողականության բարձրացման մեթոդներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյութագետների, ֆիզիկոսների, էլեկտրոնիկայի և սենսորային տեխնոլոգիաների մասնագետների համար՝ նպաստելով նանոկառուցվածքային օքսիդային նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի սենսորային համակարգերի զարգացմանը։

Other Subjects

Տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է 2004 թվականի ընթացքում մամուլում հրապարակված արձագանքների, գնահատականների և անդրադարձների համակարգված հավաքածու։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, գրական կամ այլ նշանակալի իրադարձությունների վերաբերյալ մամուլի դիրքորոշումների և քննարկումների մասին։ Ժողովածուում ընդգրկված հրապարակումները կարող են արտացոլել տարբեր պարբերականների մոտեցումները, թեմատիկ առաջնահերթությունները և հանրային հետաքրքրություն առաջացրած հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մամուլի նյութերի հավաքագրումն ու դասակարգումը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր թեմաների լուսաբանման ընթացքին և դրանց շուրջ ձևավորված արձագանքներին։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես սկզբնաղբյուր տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրի, հասարակական տրամադրությունների և մամուլի գործունեության ուսումնասիրության համար։ Նյութերի համադրումը նպաստում է ժամանակագրական և թեմատիկ կապերի բացահայտմանը՝ ապահովելով տվյալ տարվա մամուլի արձագանքների ամբողջական դիտարկման հնարավորություն։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, լրագրողների, մամուլի հետազոտողների, մատենագետների և ժամանակակից հասարակական ու մշակութային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության արտաքին և ներքին քաղաքականությանը Կովկասյան տարածաշրջանում 1918-1920 թվականներին, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանային ուժերի, ազգային և միջազգային շահերի փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունը վերլուծում է Ադրբեջանի վարչական, ռազմական և դիվանագիտական ռազմավարությունները՝ փորձում հասկանալ, թե ինչպես երիտասարդ պետությունը փորձում էր ամրապնդել իր ինքնիշխանությունը և պաշտպանել պետական շահերը amid համակողմանի քաղաքական ճգնաժամերի և ռազմական հակամարտությունների։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգրկվում են Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի Բելեյչիկ ռեգիոնների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Եվրոպական մեծ պետությունների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական պրոցեսների վրա։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է also ներքին քաղաքականություն, ազգային փոքրամասնությունների, տնտեսական և սոցիալական պայմանների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի բարդ դիվանագիտական ու ռազմավարական դինամիկան, որն ազդել է հետագա տարածաշրջանային զարգացումների վրա և ձևավորել Կովկասյան տարածաշրջանի պատմական ընթացքը։

Technology

Աշխատանքը նվիրված է հումուսահումքի մշակման տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը և այդ գործընթացում օգտագործվող մեքենաների բանող օրգանի հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմքում հողի և օրգանական նյութերի մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրն է՝ հաշվի առնելով նյութի ֆիզիկական և մեխանիկական հատկությունները, մշակման պայմանները, աշխատանքային օրգանի կառուցվածքը և մեքենայի շարժման ռեժիմները։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում հումուսահումքի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, խոնավությանը, խտությանը, մասնիկների չափերին և այլ գործոններին, որոնք կարող են ազդել մշակման գործընթացի էներգատարության, որակի և արտադրողականության վրա։ Բանող օրգանի պարամետրերի հիմնավորումը կարևոր է, քանի որ դրա երկրաչափական ձևը, չափերը, տեղադրման անկյունները, աշխատանքային խորությունը և շարժման արագությունը անմիջականորեն պայմանավորում են նյութի հետ փոխազդեցության բնույթը և մշակման վերջնական արդյունքը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հումուսահումքի վրա գործող ուժերի և դիմադրությունների տեսական վերլուծություն, բանող օրգանի շարժման կինեմատիկական ու դինամիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև փորձարարական հետազոտություններ՝ օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմների որոշման նպատակով։ Կարևոր խնդիր է մշակման այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնց դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել հումուսահումքի անհրաժեշտ մանրացումը, խառնումը կամ կառուցվածքային վերափոխումը՝ նվազագույն էներգետիկ ծախսերի պայմաններում։ Տեխնոլոգիայի կատարելագործումը կարող է ուղղված լինել նաև աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը, մեքենայի շահագործման հուսալիության բարելավմանը և աշխատանքային օրգանի մաշվածության նվազեցմանը։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տեսական և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս որոշելու բանող օրգանի առավել նպատակահարմար կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերը և դրանց փոխկապակցվածությունը մշակման որակի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեխնոլոգիական գործընթացի գնահատումը ոչ միայն առանձին մեքենայի աշխատանքի մակարդակով, այլև ամբողջ համակարգի արդյունավետության տեսանկյունից՝ ներառելով վառելիքի կամ էներգիայի ծախսը, աշխատանքի արագությունը, մշակման հավասարաչափությունը և վերջնական նյութի որակական ցուցանիշները։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման մակարդակի բարձրացմանը և օրգանական հումքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական տեխնիկայի նախագծման, հողի և օրգանական նյութերի մշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, ինչպես նաև համապատասխան մեքենաների աշխատանքային օրգանների ընտրության և օպտիմալացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է գյուղատնտեսական տեխնոլոգիայի, մեքենաշինության, մեխանիկայի և փորձարարական ուսումնասիրության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակման գործընթացը դարձնել ավելի արդյունավետ, էներգախնայող և տեխնոլոգիապես հիմնավորված։

Linguistics

2016 թվականին Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչության կողմից լույս տեսած այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ռաֆայել Լեմկինի՝ ցեղասպանության հանցագործության վերաբերյալ մշակած կոնվենցիայի նախագծի և Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից 1948 թվականին ընդունված Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու և պատժելու մասին կոնվենցիայի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հեղինակներն են Ս. Գասպարյանը, Շ. Պարոնյանը, Ա. Չուբարյանը և Գ. Մուրադյանը։ Հետազոտությունն իրականացվել է լեզվաբանական և խոսույթի վերլուծության տեսանկյունից՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու իրավական փաստաթղթերի բովանդակային, իմաստային, բառապաշարային, քերականական և ոճական առանձնահատկությունները։ Հեղինակներն ուսումնասիրում են, թե ինչպես են լեզվական միջոցների ընտրությունը, բառերի իմաստային նրբերանգները, շարահյուսական կառուցվածքները և արտահայտչական ձևերը մասնակցում իրավական փաստաթղթերի բովանդակության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ցեղասպանության սահմանման, դատապարտման, կանխարգելման և պատժման վերաբերյալ գաղափարներն արտահայտվում սկզբնական նախագծում և ՄԱԿ-ի ընդունած վերջնական փաստաթղթում։ Համեմատական վերլուծության միջոցով դիտարկվում են իրավական խոսույթի գործառույթները, պաշտոնական լեզվի ազդեցությունը փաստաթղթի ընկալման վրա, ինչպես նաև լեզվական ձևակերպումների և դրանց հաղորդակցական նշանակության փոխհարաբերությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Ռաֆայել Լեմկինի մտահղացումների և միջազգային իրավունքի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությունը։ Լեմկինը կարևոր դեր է ունեցել ցեղասպանության հասկացության մշակման և միջազգային մակարդակում այդ հանցագործության կանխարգելման ու պատժման իրավական մեխանիզմների հաստատման գործում։ 1948 թվականի կոնվենցիայի ընդունումը դարձավ միջազգային իրավունքի պատմության կարևոր հանգրվան՝ սահմանելով ցեղասպանության կանխարգելման և մեղավորներին պատժելու պետությունների պարտավորությունները։ Գրքում ներկայացվող լեզվաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող են իրավական փաստաթղթերի խմբագրման և քննարկման ընթացքում կատարված փոփոխություններն ազդել դրանց իմաստային ընդգրկման, գաղափարական շեշտադրումների և հաղորդակցական ուժի վրա։ Հետազոտությունը համադրում է լեզվաբանության, իրավական խոսույթի ուսումնասիրության, իմաստաբանության, գործաբանության և պատմական վերլուծության տարրերը՝ ստեղծելով միջգիտակարգային ուսումնասիրության շրջանակ։ Այն կարևոր է ոչ միայն ցեղասպանության վերաբերյալ միջազգային իրավական փաստաթղթերի լեզուն հասկանալու, այլև իրավական տեքստերի ստեղծման, մեկնաբանման և հանրային նշանակության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, թարգմանիչների, իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պատմաբանների, ցեղասպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և բուհերի ուսանողների համար։ Այն նաև նշանակալի նյութ է գիտական խոսույթի վերլուծության և հայագիտության ոլորտում՝ նպաստելով ցեղասպանության իրավական հասկացության ձևավորման պատմության, լեզվական արտահայտման և միջազգային իրավական կարգավորման գործընթացների ավելի խորքային ըմբռնմանը: