Ազգային ժողովի նիստերի արձանագրություններ, տասներորդ նիստ

Sociology

Այս սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունը նվիրված է ծերացման սոցիալական ասպեկտներին Հայաստանի հասարակության մեջ՝ ընդգրկելով ժողովրդագրական փոփոխությունները, տարեցների սոցիալական վիճակը և հասարակական աջակցության համակարգերի արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ծերացման գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ բնակչության կյանքի տևողության աճը, միգրացիոն գործընթացները, ընտանիքի կառուցվածքի փոփոխությունները և սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տարեց մարդկանց սոցիալական ինտեգրման, առողջապահական և սոցիալական ծառայությունների հասանելիության, կենսաթոշակային ապահովության և միայնության խնդիրները՝ որպես ժամանակակից հասարակական մարտահրավերներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջսերնդային հարաբերություններին, ընտանեկան աջակցության նվազմանը և համայնքային սոցիալական քաղաքականության դերին տարեցների կյանքի որակի բարելավման գործում։ Աշխատությունը համադրում է սոցիոլոգիական տեսություններ, վիճակագրական տվյալների վերլուծություն և սոցիալական քաղաքականության գնահատում՝ առաջարկելով ծերացման խնդիրների լուծման հնարավոր մոտեցումներ։ Այն օգտակար է սոցիոլոգների, սոցիալական աշխատողների, հանրային քաղաքականության մասնագետների և ժողովրդագրության հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի ուսուցչի մանկավարժական տեխնիկայի ձևավորման տեսական և մեթոդական հիմունքների, մասնագիտական կարողությունների զարգացման և ուսուցման գործընթացում դրանց արդյունավետ կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մանկավարժական տեխնիկայի էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները և նշանակությունը ուսուցչի մասնագիտական գործունեության կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի հաղորդակցական հմտությունների, խոսքի մշակույթի, հուզական ինքնակարգավորման, մանկավարժական տակտի և դասարանի կառավարման կարողությունների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի խոսքի արտահայտչականությունը, ձայնի հնչերանգի, դիմախաղի, ժեստերի և ոչ խոսքային հաղորդակցության միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները տարրական դասարաններում։ Դիտարկվում են աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, դրական հոգեբանական մթնոլորտ ստեղծելու, սովորողների ուշադրությունը կենտրոնացնելու և ուսումնական գործունեության նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելու մեթոդները։ Կարևորվում են ուսուցչի ինքնատիրապետման, մանկավարժական իրավիճակներում արագ կողմնորոշվելու, կոնֆլիկտները կառուցողական եղանակով կարգավորելու և աշակերտների հետ վստահելի հարաբերություններ հաստատելու կարողությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել մանկավարժական տեխնիկայի զարգացմանն ուղղված գործնական վարժություններ, դերային խաղեր, իրավիճակային առաջադրանքներ, ինքնագնահատման մեթոդներ և մասնագիտական վերապատրաստման կազմակերպման մոտեցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում ապագա ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության ընթացքում մանկավարժական տեխնիկայի ձևավորման հնարավորություններին, տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև մանկավարժական պրակտիկայի նշանակությանը։ Առանձնացվում են ուսուցչի անհատական աշխատաոճի ձևավորման, ստեղծագործական մոտեցումների կիրառման և մասնագիտական ինքնակատարելագործման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև դասավանդման արդյունավետության գնահատումը, մանկավարժական գործունեության ինքնավերլուծությունը և ուսուցչի մասնագիտական զարգացման շարունակականությունը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի տարրական կրթության որակի բարձրացման, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության կատարելագործման և մանկավարժական հաղորդակցության արդյունավետության ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Literature

«Գաղտնիք» վերնագրով այս հրատարակությունը ներկայացնում է գրական ստեղծագործություն, որի բովանդակության կենտրոնում կարող է լինել գաղտնիքի, թաքնված իրողության կամ չբացահայտված հանգամանքի գաղափարը։ Գաղտնիքի թեման գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է մարդկային հարաբերություններին, ներքին ապրումներին, անձնական ընտրություններին և այն իրադարձություններին, որոնք աստիճանաբար բացահայտում են կերպարների բնավորությունն ու նրանց վարքագծի դրդապատճառները։ Վերնագիրը թույլ է տալիս ենթադրել խորհրդավորության կամ բացահայտման շուրջ կառուցված թեմատիկ ուղղվածություն, սակայն առանց բովանդակային լրացուցիչ տվյալների ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը և կերպարների առանձնահատկությունները հստակեցնել հնարավոր չէ։ Այս առումով այն կարելի է դիտարկել որպես XIX դարի հայ տպագիր գրականության նմուշ, որն իր վերնագրով անդրադառնում է գրականության մեջ մշտապես հետաքրքրություն առաջացնող գաղտնիքի և անհայտի գաղափարին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, XIX դարի ընթերցողական մշակույթով, ժամանակաշրջանի գրական թեմաներով և տպագիր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև կարևոր է որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գրքի մատենագիտական ժառանգության մաս։

Literature

Ն. Մ. Կարամզինի «Թշվառ Եղիսաբեթ» ստեղծագործությունը ռուսական սենտիմենտալ գրականության նշանավոր երկերից է, որը կենտրոնանում է մարդկային զգացմունքների, սիրո, անձնական երջանկության և հասարակական պայմանների ազդեցության վրա անհատի ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության գլխավոր կերպարի՝ Եղիսաբեթի ապրումները ներկայացվում են զգացմունքային արձակի ավանդույթներին բնորոշ մոտեցմամբ, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում ներքին ապրումները, անկեղծությունը, հուզական կապերը և բարոյական ընտրությունները։ Երկը սենտիմենտալիզմի գրական ուղղության բնորոշ օրինակ է․ այդ ուղղությունը մարդու զգացմունքներն ու հոգեկան աշխարհը դիտարկում է որպես գրական պատկերման հիմնական առարկաներից մեկը։ Կարամզինի ստեղծագործությունը կարևոր դեր է ունեցել ռուս գրականության զարգացման մեջ՝ նպաստելով արձակի լեզվի ու ոճի փոփոխություններին և ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելով անհատի ներաշխարհի վրա։ Գործում արտահայտված ողբերգական տրամադրությունն ու մարդկային հարաբերությունների փխրունության թեմաները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու սիրո, վստահության, սոցիալական անհավասարության և անձնական ընտրությունների հետևանքներին։ Հայերեն հրատարակությունը վկայում է ռուս գրականության դասական երկերի տարածման և հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու գործընթացի մասին։ Այն արժեքավոր է հայերեն թարգմանական գրականության, ռուս-հայկական գրական կապերի և 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Biology

Գիրքը նվիրված է տարբեր ցեղատեսակների ոչխարների մաշկի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը հետծննդյան օնտոգենեզի տարբեր փուլերում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հայկական կիսանուրբ բրդատու և նուրբբրդա-կոպտաբուրդ ոչխարների մաշկային հյուսվածքների ձևաբանական առանձնահատկությունները, դրանց տարիքային փոփոխությունները և զարգացման օրինաչափությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մաշկի կառուցվածքային բաղադրիչների, մազապարկերի, հյուսվածքային շերտերի և այլ կենսաբանական ցուցանիշների տարբերությունները՝ բացահայտելով ցեղային առանձնահատկությունների ազդեցությունը կենդանիների զարգացման վրա։ Ներկայացվում են հետազոտության արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել ոչխարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, բրդատվության բարելավման և կենդանիների կենսաբանական հատկությունների գնահատման նպատակներով։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է անասնաբույժների, կենդանաբանների, անասնաբուծության մասնագետների, կենսաբանների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ որպես գիտական ուսումնասիրություն գյուղատնտեսական կենդանիների օրգանիզմի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիպոկինեզիայի՝ շարժողական ակտիվության սահմանափակման պայմաններում իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով իմունոցիտոկինների՝ TNFα-ի և IL-2-ի պարունակության փոփոխություններին իմունոգենեզի օրգաններում։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է ֆիզիկական անգործունությունը ազդում իմունային պատասխանների կարգավորման, բջջային իմունիտետի և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Հատուկ տեղ է հատկացվում գամմա-ամինոկարագաթթվի (ԳԱԿԹ, GABA) պաշտպանիչ ազդեցության գնահատմանը՝ բացահայտելով դրա հնարավոր դերը իմունային ռեակցիաների կարգավորման, բորբոքային գործընթացների մեղմացման և հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող իմունաբանական խանգարումների կանխարգելման գործում։ Հետազոտությունը հիմնված է փորձարարական տվյալների, կենսաքիմիական և իմունաբանական վերլուծությունների վրա և ներկայացնում է արդյունքների գիտական մեկնաբանությունը՝ կարևորելով դրանց նշանակությունը ինչպես հիմնարար բժշկագիտության, այնպես էլ կանխարգելիչ և վերականգնողական բժշկության համար։ Գիրքը նախատեսված է իմունաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ուսանողների և կենսաբժշկական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։