Բարոյական վեպեր կամ տղաների սիրտը կրթելու համար հարմար պատմություններ, հատոր Բ

Economics

Սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բնակչության զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գյուղական բնակավայրերի սոցիալական հիմնախնդիրների բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզի օրինակով։ Քննության են առնվում գյուղական աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, գործազրկության և թերզբաղվածության առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, ծառայությունների ու տեղական արտադրության զարգացման միջոցով նոր աշխատատեղերի ստեղծման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են բնակչության եկամուտների, սոցիալական ենթակառուցվածքների, կրթական և մասնագիտական պատրաստվածության, ժողովրդագրական գործընթացների ու աշխատանքային միգրացիայի հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են զբաղվածության պետական և համայնքային ծրագրերի կատարելագործման, մասնագիտական վերապատրաստման, ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման և ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման պայմանները և առանձնացնելու բնակչության կենսամակարդակի ու զբաղվածության բարելավմանը նպաստող մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, գյուղական զարգացման, սոցիալական քաղաքականության և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Իրավագիտական և միջգիտակարգային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սահմանադրականության մակարդակի գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սահմանադրականության բովանդակությունը բնութագրող հիմնական գործոնները, դրանց փոխկապակցվածությունը և գնահատման համար կիրառվող չափանիշների համակարգի ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնների ընտրությանը, դրանց չափելիության ապահովմանը և ընդհանուր գնահատականի ձևավորման գործընթացում ունեցած նշանակությանը։ Վերլուծվում են տարբեր ցուցանիշների համադրման, գործոնների ազդեցության աստիճանի որոշման, կշռման և համեմատական գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև քանակական ու որակական տվյալների համատեղ կիրառման, գնահատման արդյունքների արժանահավատության և տարբեր ժամանակաշրջանների կամ համակարգերի համեմատելիության հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգելու սահմանադրականության գնահատման գործիքակազմը և բացահայտելու բազմագործոն վերլուծության կիրառման հնարավորությունները սահմանադրաիրավական գործընթացների ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, իրավունքի տեսության, ինստիտուցիոնալ վերլուծության և հասարակական գործընթացների գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է հիդրոմորֆ լանդշաֆտներում գրունտային ջրերի տարածական դիրքի, մակարդակի փոփոխությունների և դրանց կարգավորման ու արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեժիմի և լանդշաֆտի հիմնական բաղադրիչների՝ հողերի, բուսականության, ռելիեֆի ու մակերևութային ջրերի միջև ձևավորված փոխադարձ կապերն են։ Քննվում են գրունտային ջրերի մակարդակի ձևավորման բնական և մարդածին գործոնները, դրանց սեզոնային տատանումները, տեղանքի երկրաբանական ու գեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ոռոգման, դրենաժային համակարգերի և հողօգտագործման պայմանների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն երևույթներին, որոնք կարող են առաջանալ գրունտային ջրերի չափազանց բարձր կամ անբարենպաստ մակարդակի պայմաններում՝ հողերի գերխոնավացում, ճահճացում, երկրորդային աղակալում և հողային ռեժիմի այլ փոփոխություններ։ Միաժամանակ դիտարկվում է ջրային պաշարների նպատակահարմար օգտագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով գյուղատնտեսական արտադրության պահանջները և բնական լանդշաֆտների էկոլոգիական կայունության պահպանման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոերկրաբանական դիտարկումների, հողագիտական հետազոտությունների, քարտեզագրության, ջրային հաշվեկշռի գնահատման և տարածական վերլուծության մեթոդներ՝ գրունտային ջրերի տեղադիրքի օրինաչափությունները բացահայտելու համար։ Կարևորվում է ջրային ռեժիմի կարգավորման տարբեր մոտեցումների գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով ոչ միայն առանձին հողատարածքների, այլև ամբողջ լանդշաֆտային համակարգի մակարդակով։ Գրունտային ջրերի կառավարման խնդիրը կապվում է նաև մելիորատիվ վիճակի բարելավման, հողերի արտադրողականության պահպանման և ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի երկարաժամկետ դիտարկումների կազմակերպումը, քանի որ ջրային ռեժիմի փոփոխությունները կարող են պայմանավորված լինել ինչպես սեզոնային գործոններով, այնպես էլ կլիմայական ու տնտեսական գործընթացներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանության, լանդշաֆտագիտության, հողագիտության և գյուղատնտեսական մելիորացիայի մոտեցումները՝ հիդրոմորֆ տարածքների ջրային ռեժիմի գնահատման, կարգավորման և բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման գիտական հիմքերի ձևավորման նպատակով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու օրորոցային տեքստերի լեզվաբանական և բանագիտական քննությանը՝ դրանք հայ բանահյուսական նյութի հետ զուգադրելու միջոցով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել օրորոցային ժանրի լեզվական, կառուցվածքային, ոճական և իմաստային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել տարբեր մշակույթներում դրա դրսևորման ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Օրորոցայինը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երեխային քնեցնելու համար նախատեսված բանավոր ստեղծագործություն, այլև որպես բազմաշերտ բանահյուսական երևույթ, որի միջոցով արտահայտվում են ընտանիքի, մայրության, մանկության, սիրո, հոգատարության, վախերի, ցանկությունների և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են անգլալեզու օրորոցային տեքստերի բառապաշարը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական առանձնահատկությունները, կրկնությունները, հնչյունական կազմակերպվածությունը, ռիթմը և պատկերավորման միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանավոր խոսքին բնորոշ լեզվական տարրերին, դարձվածքներին, դիմելաձևերին, կրկնվող բառերին ու կառուցվածքներին, որոնք նպաստում են տեքստերի երաժշտականությանը և հիշվողությանը։ Հայ բանահյուսական նյութի հետ զուգադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու օրորոցայինների համամարդկային հատկանիշները և յուրաքանչյուր մշակույթի համար բնորոշ ազգային առանձնահատկությունները։ Համեմատության շրջանակում կարող են դիտարկվել թեմատիկ մոտիվները, կերպարները, երեխային ուղղված խոսքի ձևերը, բնության և ընտանիքի պատկերները, բարեմաղթանքները, պաշտպանական և մոգական տարրերը, ինչպես նաև ապագայի մասին ցանկություններն ու կանխատեսումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ օրորոցային տեքստերում լեզվական ընտրությունը հաճախ արտացոլում է տվյալ հասարակության արժեքային համակարգը և ժողովրդական պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանահյուսական տեքստերի փոխանցման, փոփոխության և տարբերակային գոյության խնդրին՝ հաշվի առնելով դրանց բանավոր բնույթը։ Զուգադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել երկու լեզվամշակութային միջավայրերի նյութը, այլև բացահայտել օրորոցային ժանրի կառուցվածքային ու գործառական ընդհանուր օրինաչափությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ համեմատական լեզվաբանության, բանագիտության, լեզվամշակութաբանության, թարգմանագիտության և միջմշակութային հաղորդակցության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, բանագետներին, բանահյուսագետներին, գրականագետներին, անգլերենի և հայերենի մասնագետներին, թարգմանիչներին, ինչպես նաև ազգային և օտար մշակույթների բանավոր ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ջրային միջավայրում որոշ վնասակար ծանր մետաղների շրջապտույտի, տարածման և կուտակման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ծանր մետաղների մուտքը ջրային էկոհամակարգեր, դրանց տեղափոխումը ջրային զանգվածներում, նստվածքների հետ փոխազդեցությունը և կենսաբանական օղակների միջոցով կուտակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մետաղների վարքագծին, որոնք նույնիսկ համեմատաբար ցածր կոնցենտրացիաներով կարող են բացասաբար ազդել ջրային օրգանիզմների և էկոհամակարգի բնականոն գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների աղբյուրները՝ արդյունաբերական, գյուղատնտեսական, կենցաղային և այլ մարդածին արտանետումները, ինչպես նաև դրանց բնական երկրաքիմիական աղբյուրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրի քիմիական կազմի, pH-ի, օքսիդավերականգնման պայմանների, լուծված օրգանական նյութերի, ջրի ջերմաստիճանի և այլ գործոնների ազդեցությանը մետաղների շարժունակության և տարածման վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մետաղների սորբցիան և դեսորբցիան, նստվածքների հետ կապումը, լուծված և կախված ձևերի հարաբերակցությունը և դրանց կենսամատչելիության փոփոխությունները։ Ջրային էկոհամակարգերում ծանր մետաղների շրջապտույտի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ մետաղները կարող են տեղափոխվել սննդային շղթաներով և որոշ դեպքերում կուտակվել կենդանի օրգանիզմներում՝ առաջացնելով էկոլոգիական ռիսկեր։ Աշխատության շրջանակում կարող են իրականացվել ջրի, հատակային նստվածքների և կենսաբանական նմուշների համեմատական ուսումնասիրություններ՝ աղտոտվածության մակարդակն ու տարածական փոփոխությունները գնահատելու նպատակով։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել ջրային միջավայրի ծանր մետաղներով աղտոտման աստիճանը, դրանց տարածման հիմնական ուղիները և էկոհամակարգի վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ջրային ռեսուրսների էկոլոգիական մոնիթորինգի, աղտոտման աղբյուրների բացահայտման, բնապահպանական ռիսկերի գնահատման և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության միջոցառումների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էկոլոգներին, հիդրոքիմիկոսներին, բնապահպաններին, երկրաքիմիկոսներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, կենսաբաններին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ա. Այվազյանի արձակի ռուսերեն թարգմանությունների լեզվական և լինգվոմշակութաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնագրի և թարգմանության միջև իմաստային, ոճական և մշակութային փոխակերպումների գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է թարգմանական համապատասխանության հիմնական խնդիրները՝ բառապաշարային ընտրության, շարահյուսական կառուցվածքների վերարտադրման և գեղարվեստական ոճի պահպանման համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են նաև մշակութային կոնոտացիաների փոխանցման դժվարությունները, հատկապես այն դեպքերում, երբ հայերեն բնագրում առկա են ազգային-մշակութային յուրահատուկ իրողություններ, որոնք պահանջում են թարգմանական ադապտացիա կամ բացատրական լուծումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լինգվոմշակութաբանական գործոններին՝ խորհրդանիշների, պատկերային համակարգերի և ազգային մտածողության արտահայտման ձևերին, որոնք ազդում են տեքստի ընկալման վրա ռուսալեզու ընթերցողի կողմից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանիչների կիրառած ռազմավարությունները՝ ներառյալ բառացի և ազատ թարգմանության համադրությունները, ինչպես նաև ոճական հավասարակշռության պահպանման մեթոդները։ Աշխատությունը կարևոր է թարգմանաբանների, լեզվաբանների և գրականագետների համար՝ նպաստելով միջմշակութային հաղորդակցության և գեղարվեստական թարգմանության տեսության զարգացմանը։