Դեֆորմացված միաբյուրեղներում ռենտգենյան փնջերի դիֆրակցիայի որոշ խնդիրներ

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու էքսֆոլիատիվ (թափվող) բջիջներում ցիտոգենետիկական խանգարումների ուսումնասիրությանը՝ միկրոմիջուկային թեստի կիրառմամբ։ Գրքում ներկայացվում են բջջային գենետիկայի հիմունքները և քրոմոսոմային վնասումների ձևավորման մեխանիզմները՝ ընդգծելով մուտագեն և գենոտոքսիկ գործոնների ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է միկրոմիջուկային թեստի մեթոդաբանական հիմքերը, դրա զգայունությունը և կիրառելիությունը որպես բջջային գենետիկական վնասների վաղ հայտնաբերման գործիք։ Աշխատությունում քննարկվում են շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների՝ քիմիական նյութերի, ճառագայթման և կենսաբանական ազդեցությունների կապը քրոմոսոմային աբերացիաների և միկրոմիջուկների ձևավորման հաճախականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հետազոտական արդյունքների վիճակագրական մշակմանը, ռիսկերի գնահատմանը և կանխարգելիչ բժշկության մեջ այս մեթոդի կիրառման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է գենետիկների, կենսաբանների, բժշկական լաբորատորիաների մասնագետների, թունաբանների, հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ ցիտոգենետիկական հետազոտությունների ոլորտում։

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում ձևավորված տեղեկատվական դաշտի կառուցվածքի, տեղական լրատվամիջոցների գործունեության և միջազգային ճանաչում չունեցող քաղաքական միավորի պայմաններում լրագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տեղեկատվության ստեղծման, տարածման և սպառման գործընթացներն են, ինչպես նաև այն քաղաքական, հասարակական, տեխնոլոգիական և մասնագիտական գործոնները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդել են տեղական լրատվական համակարգի զարգացման վրա։ Միջազգային ճանաչման բացակայությունը տվյալ դեպքում դիտարկվում է որպես տեղեկատվական միջավայրի վրա ազդող առանձնահատուկ հանգամանք, քանի որ այն կարող էր սահմանափակել միջազգային լրատվական ցանցերին անմիջական ինտեգրումը, արտաքին լրագրողների հասանելիությունը և տեղեկատվության անկախ ստուգման հնարավորությունները։ Միաժամանակ տեղական լրատվամիջոցները կատարել են հասարակությանը ներքին իրադարձությունների մասին տեղեկացնելու և արտաքին լսարաններին տարածաշրջանի վերաբերյալ տեղեկատվություն փոխանցելու գործառույթներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հեռուստատեսության, ռադիոյի, տպագիր մամուլի և առցանց լրատվամիջոցների տեղն ու փոխհարաբերությունները, պետական և ոչ պետական տեղեկատվական աղբյուրների դերը, ինչպես նաև սոցիալական մեդիայի տարածման հետևանքով լրատվական հաղորդակցության ձևերի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսքի և մամուլի ազատության, խմբագրական անկախության, տեղեկատվության բազմակարծության, ինքնագրաքննության և մասնագիտական լրագրության խնդիրներին։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղական մեդիա միջավայրում արձանագրվել են ինչպես կարծիքների ավելի լայն ներկայացման միտումներ, այնպես էլ անվտանգության ու հակամարտության թեմաներով տեղեկատվական սահմանափակումներ և լրագրողական ինքնագրաքննության դրսևորումներ։ Կարևորվում է նաև հակամարտային միջավայրում լրագրության խնդիրը, երբ տեղեկատվությունը կարող է ձեռք բերել ոչ միայն հասարակական իրազեկման, այլև քաղաքական հաղորդակցության և հանրային ընկալումների ձևավորման նշանակություն։ Այդ պայմաններում առանձնահատուկ կարևորություն են ստանում աղբյուրների ստուգումը, փաստի և մեկնաբանության տարբերակումը, հակասական տեղեկությունների համադրումը և ապատեղեկատվության նկատմամբ մասնագիտական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև տեղական և արտաքին լրատվամիջոցների կողմից նույն իրադարձությունների ներկայացման համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով տեղեկատվական օրակարգերի և հաղորդագրությունների կառուցման տարբերությունները։ 2023 թվականի իրադարձություններից հետո տեղական լրատվական համակարգի պայմանները արմատապես փոխվեցին․ տեղական լրագրողներն ու բնակչության մեծ մասը հեռացան տարածքից, իսկ նախկին տեղական ռադիո- և հեռուստահեռարձակումը դադարեց գործել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մեդիագիտության, լրագրության տեսության, քաղաքական հաղորդակցության և հակամարտությունների լուսաբանման ուսումնասիրությունները՝ տեղեկատվական դաշտը դիտարկելով որպես քաղաքական կարգավիճակի, հասարակական հարաբերությունների և հաղորդակցական գործընթացների փոխազդեցությամբ ձևավորված համակարգ։

Informatics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մատնահետքերի ճանաչման մեթոդների մշակմանը և դրանց ծրագրային իրականացմանը՝ ընդգծելով կենսաչափական նույնականացման համակարգերի նշանակությունը ժամանակակից տեղեկատվական անվտանգության ոլորտում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է մատնահետքի պատկերների թվայնացման, նախնական մշակման և առանձնահատկությունների (features) դուրսբերման ալգորիթմների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ապահովել անձի հուսալի նույնականացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերների որակի բարելավման մեթոդներին՝ աղմուկի նվազեցում, կոնտրաստի բարձրացում, եզրերի հայտնաբերում և մորֆոլոգիական ֆիլտրացիա, որոնք կարևոր են ճշգրիտ համընկնման համար։ Ներկայացվում է նաև մատնահետքերի համեմատման ալգորիթմների դասակարգումը՝ հիմնված կետային, գծային և գլոբալ առանձնահատկությունների վրա, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը տվյալների բազաների որոնման և նույնականացման գործընթացներում։ Աշխատանքը ներառում է ծրագրային իրականացման մոտեցումներ՝ օգտագործելով պատկերների մշակման գրադարաններ և օպտիմիզացված ալգորիթմներ, որոնք ապահովում են համակարգի արագագործություն և ճշգրտություն։ Վերլուծվում են նաև համակարգի անվտանգության և հուսալիության խնդիրները՝ կեղծ դրական և կեղծ բացասական նույնականացումների նվազեցման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մատնահետքերի ճանաչման տեխնոլոգիաները հանդիսանում են կենսաչափական անվտանգության համակարգերի կարևոր բաղադրիչ՝ լայն կիրառություն ունենալով իրավապահ, ֆինանսական և տեղեկատվական պաշտպանության ոլորտներում։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նախատեսված ընթերցողներին, մասնագետներին և հետազոտողներին ժամանակակից տեխնիկական գրականության մասին արագ և ճշգրիտ տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր ուղղությունների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններից և մեքենաշինությունից մինչև էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկ համակարգեր և շինարարական տեխնոլոգիաներ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային հավաքածուների և նոր ստացվող հրատարակությունների հիման վրա և ծառայում է որպես օժանդակ գործիք գիտական ու կիրառական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով հետևել ոլորտի նորություններին, բացահայտել արդիական հետազոտություններ և ընտրել անհրաժեշտ գրականություն մասնագիտական աշխատանքի համար։ Այն նաև կարևոր դեր ունի տեղեկատվության կազմակերպման և տարածման գործում՝ ապահովելով տեխնիկական գիտելիքների հասանելիությունը և աջակցելով գիտական հաղորդակցության շարունակականությանը։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների էությանը, զարգացման առանձնահատկություններին և նրանց դերին համաշխարհային տնտեսության կառուցվածքում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են վերազգային կորպորացիաները՝ որպես այն խոշոր ընկերություններ, որոնք գործում են միաժամանակ մի քանի երկրներում՝ ունենալով արտադրական, ֆինանսական և շուկայական լայն ցանց։ Հեղինակը անդրադառնում է դրանց ձևավորման պատմական նախադրյալներին, գլոբալացման գործընթացին և միջազգային ներդրումային հոսքերի ընդլայնմանը, որոնք նպաստել են նման կորպորացիաների արագ զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերազգային կորպորացիաների կազմակերպական կառուցվածքին, կառավարման մեխանիզմներին և կենտրոնի ու դուստր ընկերությունների միջև հարաբերություններին։ Գրքում քննարկվում են նաև նրանց ազդեցությունը ընդունող երկրների տնտեսությունների վրա՝ ներառյալ ներդրումների ներգրավումը, տեխնոլոգիական փոխանցումը, զբաղվածության աճը, ինչպես նաև հնարավոր բացասական ազդեցությունները՝ շուկայական գերիշխանություն և ազգային տնտեսությունների կախվածություն։ Վերլուծվում է վերազգային կորպորացիաների դերը միջազգային առևտրի, ֆինանսական շուկաների և մրցակցային միջավայրի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, միջազգային բիզնեսի մասնագետների, կառավարման ոլորտի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է 1990 թվականին Հայաստանի գրադարանային համակարգում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գործունեության ուսումնասիրությանը, կատարված աշխատանքների արդյունքների վերլուծությանը և դրանց կազմակերպման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական առաջարկությունների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, գրքային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների և համակարգերի կառավարման հիմնական ուղղությունների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հաշվետու ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները և տարբեր համակարգերում արձանագրված արդյունքները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես արդյունավետ փորձը, այնպես էլ կազմակերպչական ու մեթոդական բնույթի խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխհարաբերություններին, աշխատանքների համակարգմանը, միասնական ֆոնդի կազմակերպմանը, գրականության շրջանառությանը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարման հնարավորություններին։ Կարևորվում է բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցողների ներգրավման միջոցները, գրքի և ընթերցանության տարածման աշխատանքները, ինչպես նաև մշակութային ու կրթական միջոցառումների կազմակերպումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գրքային ֆոնդերի կազմի և օգտագործման արդյունավետության, նոր գրականության համալրման, պահպանության, դասակարգման և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, կատալոգների և քարտարանների կազմակերպմանը, գրադարանային տեղեկատվության տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների ուսումնասիրմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գործունեությանը, աշխատանքի պլանավորմանը, հաշվառմանն ու հաշվետվությանը, մեթոդական օգնության կազմակերպմանը և մասնագետների փորձի տարածմանը։ Ներկայացվող մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն նպաստել աշխատանքների առավել համակարգված կազմակերպմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և տարբեր գրադարանային ստորաբաժանումների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է համակարգի կազմակերպական վիճակը, մասնագիտական առաջնահերթությունները, ընթերցողական սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների առջև ծառացած խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական գործունեության և մշակութային հաստատությունների կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանային աշխատողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։