Դերենիկ Դեմիրճյան 1877-1957 (ծննդյան 80-ամյակի առթիվ): Մեթոդական նյութեր գրադարանների համար

Religion

Այս աշխատանքը նվիրված է Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանության պատմությանը՝ որպես հայ մշակույթի, լեզվի և քրիստոնեական ինքնության ձևավորման կարևորագույն գործընթացներից մեկի ուսումնասիրություն։ Հետազոտության մեջ ներկայացվում է, թե ինչպես է հայերեն թարգմանությունը ձևավորվել 5-րդ դարում՝ կապված գրերի ստեղծման և կրթական-թարգմանական շարժման սկզբնավորման հետ, որը վերագրվում է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի գործունեությանը։ Աստվածաշնչի թարգմանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական տեքստի փոխադրում, այլև որպես մշակութային և լեզվական հեղափոխություն, որը նպաստել է գրավոր հայերենի ձևավորմանը և զարգացմանը, ինչպես նաև ազգային ինքնության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը վերլուծում է թարգմանական դպրոցի սկզբունքները, լեզվական ընտրությունները, հունարեն և ասորերեն աղբյուրների ազդեցությունը, ինչպես նաև թարգմանության տեքստաբանական առանձնահատկությունները, որոնք այն դարձրել են համաշխարհային աստվածաշնչյան ավանդույթի արժեքավոր տարբերակներից մեկը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանության ազդեցությանը հայ միջնադարյան գրականության, պատմագրության և աստվածաբանության զարգացման վրա, ինչպես նաև ձեռագրական մշակույթի տարածմանը տարբեր կենտրոններում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հայերեն Աստվածաշունչը երկար դարեր ծառայել է որպես լեզվական նորմավորման և կրթական համակարգի հիմք՝ պահպանելով իր կարևորությունը նաև հետագա պատմական փուլերում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանությունը հանդիսանում է ոչ միայն հոգևոր, այլև քաղաքակրթական նշանակության երևույթ՝ ձևավորելով հայ մշակույթի զարգացման հիմնարար ուղղություններից մեկը։

Linguistics

Այս գիրքը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծական լեզվի ձևավորման, զարգացման և ինքնատիպ առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում Իսահակյանի ստեղծագործական տարբեր շրջանները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոփոխվել և հարստացել նրա լեզվական համակարգը՝ պահպանելով միաժամանակ բանաստեղծի անհատական ոճի հիմնական հատկանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի, դարձվածքների, ժողովրդական խոսքի տարրերի, բարբառային ձևերի, հնաբանությունների և գրական լեզվի միջոցների կիրառությանը, ինչպես նաև դրանց գեղարվեստական նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Իսահակյանի լեզուն սերտորեն կապված է ժողովրդական բանահյուսության, ազգային մտածողության և հայերենի կենդանի խոսքի հետ, ինչի շնորհիվ նրա բանաստեղծությունները ձեռք են բերում բնականություն, հուզական անմիջականություն և ազգային ինքնատիպություն։ Քննարկվում են նաև լեզվի հնչերանգային և շարահյուսական առանձնահատկությունները, նախադասությունների կառուցվածքը, կրկնությունների, զուգահեռ կառույցների, հարցական և բացականչական ձևերի կիրառությունը, որոնք կարևոր դեր են կատարում բանաստեղծական խոսքի երաժշտականության և զգացմունքային ազդեցության ստեղծման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բանաստեղծի լեզուն կարողանում է միավորել պարզ և հասկանալի արտահայտությունը խորքային փիլիսոփայական ու հոգեբանական բովանդակության հետ։ Աշխատության միջոցով կարելի է հետևել նաև այն փոփոխություններին, որոնք պայմանավորված են հեղինակի ստեղծագործական հասունացմամբ, թեմատիկ հետաքրքրությունների ընդլայնմամբ և հայ գրական լեզվի ընդհանուր զարգացման ընթացքով։ Իսահակյանի բառարվեստը ներկայացվում է որպես ավանդականի և նորի յուրահատուկ համադրություն, որտեղ ժողովրդական լեզվամտածողությունը վերածվում է բարձրարվեստ գրական խոսքի։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ բանաստեղծական լեզվի, Իսահակյանի ստեղծագործության, հայ գրական լեզվի պատմական զարգացման և ոճաբանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ուսանողներին, ուսուցիչներին և հայ գրականության ու լեզվի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային տնտեսության զարգացման տնտեսական, կառավարչական և ենթակառուցվածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Իրանի խոշոր քաղաքային կենտրոններից մեկի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված համակարգ, որը ներառում է բնակարանային և կոմունալ ծառայությունները, տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, ջրամատակարարումն ու ջրահեռացումը, թափոնների կառավարումը, քաղաքային տարածքների բարեկարգումը, սոցիալական ենթակառուցվածքները և բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրվում է բնակչության թվաքանակի և քաղաքային տարածքի ընդլայնման ազդեցությունը ենթակառուցվածքների ծանրաբեռնվածության, ծառայությունների պահանջարկի, քաղաքային բյուջեի և տարածքային զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քաղաքային կառավարման արդյունավետությանը, տեղական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը և դրանց բաշխման առաջնահերթություններին, քանի որ քաղաքային տնտեսության կայուն զարգացումը մեծապես պայմանավորված է կառավարման մարմինների ֆինանսական և կազմակերպական հնարավորություններով։ Կարևոր ուղղություն է տրանսպորտային համակարգի, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և հասարակական տրանսպորտի զարգացման ուսումնասիրությունը՝ քաղաքային շարժունակության և տնտեսական ակտիվության հետ դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև բնակարանաշինության, հողօգտագործման և քաղաքային տարածքների պլանավորման խնդիրները, հատկապես արագ ընդլայնվող քաղաքային միջավայրում բնակելի, առևտրային, արտադրական և հանրային տարածքների հավասարակշռված կազմակերպման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում են բնապահպանական գործոնները՝ օդի որակը, ջրային ռեսուրսների կառավարումը, կանաչ տարածքների պահպանումը և քաղաքային թափոնների արդյունավետ կառավարումը։ Քաղաքային տնտեսության բարելավման հնարավոր ուղղությունները կապվում են կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման, ենթակառուցվածքային ներդրումների նպատակային կազմակերպման, ծառայությունների որակի բարելավման, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման և երկարաժամկետ քաղաքային պլանավորման հետ։ Միաժամանակ կարևոր է տնտեսական զարգացման և բնակչության սոցիալական պահանջների համադրումը, որպեսզի քաղաքային բարեփոխումները նպաստեն ոչ միայն տնտեսական ակտիվության աճին, այլև բնակության պայմանների և հանրային ծառայությունների հասանելիության բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքային տնտեսագիտության, տարածքային պլանավորման, հանրային կառավարման և ենթակառուցվածքների զարգացման մոտեցումները՝ բացահայտելով խոշոր քաղաքային համակարգի զարգացման հիմնական խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։

History

Այս գիրքը նվիրված է Ռուսական կայսրության շրջանակներում Հայկական հարցի ձևավորմանը, զարգացմանը և քաղաքական նշանակությանը։ Աշխատության կենտրոնում այն պատմական գործընթացներն են, որոնց ընթացքում հայ ժողովրդի քաղաքական, ազգային, հասարակական և մշակութային խնդիրները աստիճանաբար վերածվեցին ոչ միայն ներքին, այլև միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմայի։ Գրքում ներկայացվում է Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական բնակչության և հայկական տարածքների նկատմամբ, ինչպես նաև կայսերական իշխանությունների քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջանների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 19-րդ դարի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ռուս-թուրքական պատերազմներին, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության ընդլայնմանը և դրանց հետևանքով հայկական հարցի նոր դրսևորումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական ազգային ձգտումները, Ռուսաստանի կայսերական շահերը և եվրոպական տերությունների մրցակցությունը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակական և քաղաքական շրջանակների ակնկալիքները Ռուսաստանից, հայկական ինքնության պահպանման ու ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին հայկական շահերի և ռուսական պետական քաղաքականության միջև։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ Հայկական հարցը դիտարկում է ռուսական քաղաքական միջավայրի և կայսերական ռազմավարության համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբի հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես մասնագետներին և պատմաբաններին, այնպես էլ ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայկական հարցի պատմական նախադրյալները, Ռուսաստանի դերը տարածաշրջանում և այդ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի զարգացումը։

Other Subjects

Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 2 (5)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հոդվածներ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական վերլուծություններին, լեզվամշակութային գործընթացներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման և մասնագիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումներ և գիտական դպրոցների դիրքորոշումներ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական հետազոտությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական խնդիրների ձևակերպումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և ակադեմիական համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

Economics

Գրքում ուսումնասիրվում են ուղղակի հարկերի տեսակները և դրանց տնտեսական ազդեցությունը արտադրության խթանման վրա Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, վերլուծվում է եկամուտային, ընկերությունների շահութային և սեփականության հարկերի կառուցվածքը, ներկայացվում են դրանց ազդեցության մեխանիզմները արտադրության ծավալի, ներդրումների, աշխատատեղերի ստեղծման և նորարարական գործունեության վրա, դիտարկվում են հարկային մթնոլորտի դերը բիզնեսի զարգացման և տնտեսական աճի խթանման գործում, կատարվում է միջազգային համեմատություն՝ ցույց տալով հաջողված պրակտիկաները և Հայաստանի տեղական առանձնահատկությունները, առաջարկվում են հարկային քաղաքականության բարելավման ուղիներ՝ ուղղված արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, ներդրումների խթանմանը և տնտեսության կայուն աճին, աշխատանքը միավորում է վիճակագրական վերլուծությունը, ֆինանսական մոդելավորման մոտեցումները և քաղաքական առաջարկությունները՝ ծառայելով որպես գործիքակազմ տնտեսագետների, պետական քաղաքականության մշակողների և ֆինանսական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։