Ենեական (քաղաքական և հասարակական գիտությունների ուսումնասիրություն)

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նոր սինթեզված ջրալույծ կատիոնային մեզո-տետրա-պիրիդիլ պորֆիրինի և դրա մետաղական կոմպլեքսների կենսաբանական և դեղաբանական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տվյալ միացությունների ազդեցությունները օրգանիզմի տարբեր ֆիզիոլոգիական համակարգերի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ուղեղանոթային, հակաօքսիդանտային և անալգետիկ հատկություններին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միացությունների քիմիական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սինթեզի մեթոդները և մետաղական կոմպլեքսների ստացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական ակտիվության գնահատման փորձարարական արդյունքները։ Վերլուծվում է միացությունների հնարավոր ազդեցությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման վրա, ազատ ռադիկալների վնասակար ազդեցության նվազեցման մեխանիզմները և ցավազրկող ակտիվության դրսևորման առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների հիման վրա գնահատվում է այս միացությունների կիրառական ներուժը բժշկության և դեղագործության ոլորտներում, մասնավորապես նյարդաբանական և անոթային խանգարումների կանխարգելման կամ բուժման ուղղությամբ հետագա հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, դեղաբաններին, օրգանական և բժշկական քիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և բարձրագույն կրթության համապատասխան ուղղություններով սովորողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ալիքատար-ճեղքային ալեհավաքային ցանցերի կիրառման ուսումնասիրությանը՝ որպես երկհայելային գնդային ալեհավաքների ճառագայթիչներ։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նման բարդ ալեհավաքային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման համար համապատասխան ճառագայթիչների ընտրության, նախագծման և էլեկտրամագնիսական բնութագրերի ուսումնասիրման խնդիրների լուծումն է։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ալիքատար-ճեղքային ցանցերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ճառագայթման մեխանիզմները, ճառագայթման դիագրամների ձևավորումը և այն պարամետրերը, որոնք որոշում են համակարգի աշխատանքային արդյունավետությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկհայելային գնդային ալեհավաքների կառուցվածքին, հիմնական հայելիների և երկրորդային տարրերի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև ճառագայթիչի և ամբողջ ալեհավաքային համակարգի էլեկտրամագնիսական բնութագրերի փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է ճառագայթիչի այնպիսի պարամետրերի որոշումը, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պահանջվող ուղղվածություն, ճառագայթման արդյունավետություն, բևեռացում և էներգիայի առավել նպատակային բաշխում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տեսական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում և փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ առաջարկվող կառուցվածքների բնութագրերը գնահատելու և տարբեր նախագծային լուծումներ համեմատելու նպատակով։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կողմնակի ճառագայթման, կորուստների, ճառագայթման դիագրամի ձևի և համակարգի աշխատանքային հաճախականության հետ կապված խնդիրների վերլուծությունը։ Նման մոտեցումները կիրառելի են բարձր ուղղվածությամբ ալեհավաքային համակարգերի նախագծման, ռադիոլոկացիոն կայանների, տիեզերական և արբանյակային կապի համակարգերի, ինչպես նաև տարբեր միկրոալիքային տեխնոլոգիաների զարգացման բնագավառներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռադիոտեխնիկայի, կապի համակարգերի, էլեկտրամագնիսական դաշտերի, միկրոալիքային տեխնիկայի և ալեհավաքների նախագծման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են բարձր արդյունավետությամբ ալեհավաքային համակարգերի կառուցվածքը և ճառագայթիչների ընտրության ու օպտիմալացման խնդիրները։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է իսպանացի բանաստեղծ Միգել Էրնանդեսի ստեղծագործական աշխարհում միֆապոետական մտածողության դրսևորումների, գեղարվեստական պատկերների խորհրդանշական համակարգի և աշխարհի բանաստեղծական ընկալման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բանաստեղծի աշխարհայացքի ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, իսպանական գրական ավանդույթների ազդեցությունը, ժողովրդական բանահյուսության և առասպելաբանական պատկերացումների փոխկապակցվածությունը նրա գեղարվեստական մտածողության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնության, մարդու, կյանքի, մահվան, սիրո, ժամանակի և հավերժության թեմաների միֆապոետական մեկնաբանությանը, ինչպես նաև դրանց արտահայտմանը բանաստեղծական պատկերների, խորհրդանիշների և փոխաբերությունների միջոցով։ Ուսումնասիրվում են արևի, լուսնի, հողի, ջրի, արյան, ծառի և կենդանական աշխարհի պատկերների խորհրդանշական նշանակությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և բանաստեղծական ամբողջական աշխարհապատկերի ձևավորման գործում ունեցած դերը։ Անդրադարձ է կատարվում հնագույն առասպելական պատկերացումների, քրիստոնեական խորհրդանշանների, ժողովրդական հավատալիքների և անհատական գեղարվեստական երևակայության փոխազդեցությանը։ Կարևորվում են բանաստեղծական տարածության և ժամանակի կազմակերպման առանձնահատկությունները, հակադրությունների համակարգը, արքետիպային պատկերների կիրառությունը և մարդու ու բնության միասնության գաղափարի գեղարվեստական արտահայտությունը։ Դիտարկվում են նաև բանաստեղծի ստեղծագործական զարգացման տարբեր փուլերում միֆապոետական պատկերների փոփոխությունները, անձնական ապրումների և հասարակական իրադարձությունների ազդեցությունը նրա բանաստեղծական աշխարհընկալման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել միֆաքննադատության, համեմատական գրականագիտության, կառուցվածքային-իմաստաբանական, խորհրդանշաբանական և տեքստաբանական վերլուծության մեթոդներ՝ ստեղծագործությունների խորքային իմաստային շերտերը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իսպանական պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկությունների, առասպելաբանական մտածողության և բանաստեղծական խորհրդանշանների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, իսպանագիտության մասնագետների, մշակութաբանների, համեմատական գրականագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասներորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովի աշխատանքների ընթացքի, քննարկումների և նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերի փաստագրական արձանագրությունը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության, ժողովական կարգի և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ժողովական քննարկումների ձևին, մասնակիցների ելույթներին, արտահայտված տեսակետներին և ներկայացված առաջարկությունների արձանագրման եղանակին։ Նման փաստաթղթերը լուսաբանում են 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կազմակերպման սկզբունքները, ազգային հաստատությունների գործունեությունն ու հասարակական նշանակության հարցերի քննարկման ընթացքը։ Դրանք արժեքավոր նյութ են նաև Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի վարչական և հասարակական հարաբերությունների, ազգային կառույցների ձևավորման ու գործունեության, ինչպես նաև համայնքային որոշումների ընդունման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության մեջ պահպանված պաշտոնական ձևակերպումները, ժողովական խոսքի առանձնահատկություններն ու գրագրական լեզուն հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի հայերեն վարչական լեզուն և փաստաթղթային մշակույթը։ Այն ունի պատմական և վավերագրական նշանակություն՝ որպես Ազգային ժողովի գործունեության ու հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրման նյութ։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անձի քաղաքական մասնակցության ձևերի, առանձնահատկությունների և դրանց վրա ազդող հասարակական ու քաղաքական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Քաղաքական մասնակցությունը դիտարկվում է որպես քաղաքացիների ներգրավվածություն հասարակական և պետական նշանակություն ունեցող քաղաքական գործընթացներում՝ ներառելով ընտրություններին մասնակցությունը, քաղաքական կազմակերպությունների և քաղաքացիական նախաձեռնությունների գործունեության մեջ ներգրավվածությունը, հանրային քննարկումներին մասնակցությունը և սեփական քաղաքական դիրքորոշումների արտահայտումը։ Վերլուծվում են անձի քաղաքական վարքագծի ձևավորման նախադրյալները, քաղաքական հետաքրքրվածության և իրազեկվածության նշանակությունը, ինչպես նաև սոցիալական միջավայրի, կրթության, զանգվածային հաղորդակցության միջոցների և քաղաքական հաստատությունների հնարավոր ազդեցությունը մասնակցության տարբեր ձևերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրական մասնակցությանը, քանի որ ընտրությունները քաղաքացիների քաղաքական ներգրավվածության հիմնական ինստիտուցիոնալ ձևերից են, իսկ Հայաստանի ընտրական համակարգում գործում են ընտրողների գրանցման և ընտրական գործընթացների կազմակերպման պաշտոնական մեխանիզմներ։ Քննարկվում են նաև քաղաքական մասնակցության ակտիվ և պասիվ դրսևորումները, մասնակցության մակարդակի փոփոխության պատճառները, քաղաքական վստահության և քաղաքացիական պատասխանատվության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական մշակույթի զարգացման, քաղաքացիների իրազեկվածության և քաղաքական գործընթացներում տարբեր հասարակական խմբերի ներգրավվածության խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քաղաքական մասնակցությունը դիտարկել անձի և քաղաքական համակարգի փոխհարաբերությունների համատեքստում և բացահայտել Հայաստանում դրա ձևավորման ու դրսևորման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, սոցիոլոգների, հասարակական գործընթացների հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

ՀՀ համայնքների զարգացման անհամաչափությունը արտահայտվում է երկրի տարբեր բնակավայրերի միջև սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների զգալի տարբերություններով, որոնք պայմանավորված են պատմական, աշխարհագրական, ենթակառուցվածքային և ժողովրդագրական գործոններով։ Մայրաքաղաք Երևանի և մի շարք խոշոր քաղաքների արագ զարգացումը հակադրվում է գյուղական և սահմանամերձ համայնքների համեմատաբար դանդաղ տնտեսական աճին, սահմանափակ ներդրումային հնարավորություններին, աշխատատեղերի պակասին և ծառայությունների անհավասար հասանելիությանը։ Այս անհամաչափությունը խորանում է նաև միգրացիոն գործընթացների հետևանքով, երբ երիտասարդ և աշխատունակ բնակչությունը տեղափոխվում է քաղաքներ կամ արտերկիր՝ թողնելով որոշ համայնքներ բնակչության ծերացման և տնտեսական ակտիվության նվազման վիճակում։ Խնդրի լուծման ուղիների շարքում առանձնանում են տարածաշրջանային հավասարակշռված զարգացման պետական քաղաքականությունը, ենթակառուցվածքների բարելավումը՝ ճանապարհներ, ջրամատակարարում, էներգետիկ համակարգեր և թվային կապ, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների կարողությունների ուժեղացումը։ Կարևոր ուղղություն է նաև փոքր և միջին բիզնեսի խրախուսումը համայնքներում՝ հարկային արտոնությունների, վարկային ծրագրերի և ներդրումային խթանների միջոցով, ինչը կարող է նպաստել աշխատատեղերի ստեղծմանը և տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը։ Բացի այդ, կրթական և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության հավասարեցումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության արդիականացումը և տուրիզմի զարգացումը կարող են դառնալ կայուն զարգացման կարևոր գործոններ։ Ընդհանուր առմամբ, համայնքների զարգացման անհամաչափության հաղթահարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ պետական, մասնավոր և համայնքային մակարդակներում համակարգված քաղաքականության իրականացմամբ, որի նպատակն է ապահովել երկրի բոլոր տարածաշրջանների հավասար և կայուն զարգացումը։