Ֆրակտալային և ֆոտոնիկ կառուցվածքների հիման վրա փոքրաչափ անտենաների հետազոտումը և մշակումը

Mathematics

Работа посвящена исследованию пространственных смешанных краевых задач, возникающих при анализе напряжённо-деформированного состояния круговых кольцевых пластин, изготовленных из сжимаемых и несжимаемых материалов. Основное внимание уделяется математическому описанию поведения таких конструкций под воздействием различных видов внешних нагрузок и граничных условий. Рассматриваются особенности пространственного распределения перемещений, деформаций и напряжений в пластинах кольцевой формы, для которых геометрия и условия закрепления могут существенно влиять на характер механического состояния. Важное место занимает постановка смешанных краевых задач, предполагающих одновременное задание различных типов граничных условий на отдельных участках поверхности или контура конструкции. Такой подход позволяет более точно моделировать реальные условия работы инженерных элементов, включая сочетание участков с заданными перемещениями и участков с заданными силовыми воздействиями. Отдельно рассматриваются различия в поведении сжимаемых и несжимаемых материалов. Для сжимаемых сред учитывается возможность изменения объёма под действием нагрузки, тогда как для несжимаемых материалов существенную роль играет условие сохранения объёма, что приводит к специфическим математическим ограничениям и особенностям решения соответствующих уравнений. Исследование включает разработку и анализ математических методов решения поставленных задач, получение зависимостей для определения основных параметров напряжённо-деформированного состояния и оценку влияния геометрических и физических характеристик материала на результаты расчётов. Значительное внимание уделяется вопросам корректной постановки краевых условий и построению решений, способных учитывать пространственный характер деформирования. Полученные результаты могут иметь значение для дальнейшего развития математической теории упругости и механики деформируемого твёрдого тела, а также для расчёта конструктивных элементов, работающих в сложных условиях нагружения. Работа представляет интерес для специалистов в области механики сплошных сред, прикладной математики, теории упругости, строительной механики и численного моделирования, а также для исследователей и студентов, занимающихся пространственными задачами механики деформируемых тел.

Chemistry

Քիմիա ոլորտի «Քիմիա շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի ուսումնական առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է քիմիայի հիմունքների ձևավորման և պարզ հասկացությունների ամրապնդման համար, այստեղ ընդգրկվում են նյութի կառուցվածքի տարրական պատկերացումները, ատոմի և մոլեկուլի հասկացությունները, պարբերական համակարգի հիմունքները, պարզ քիմիական ռեակցիաների տեսակները, նյութերի վիճակները և դրանց հիմնական հատկությունները, ինչպես նաև հաշվարկային պարզ խնդիրներ՝ մոլային հասկացությունների և քիմիական հավասարումների պարզեցված կիրառությամբ, շտեմարանում տրված վարժությունները նպատակ ունեն զարգացնել սովորողի տրամաբանական մտածողությունը, փորձարարական մոտեցման հիմքերը և քիմիական երևույթները հասկանալու կարողությունը, և այն հաճախ օգտագործվում է դպրոցական ծրագրի սկզբնական փուլերում որպես ամուր հիմք ավելի բարդ թեմաների ուսուցման համար։

Culture

Հրատարակությունը մշակութային և արվեստագիտական թեմատիկայի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտին առնչվող նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է ընթերցողին, հետազոտողին, գրադարանավարին, մշակույթի և արվեստի մասնագետին արագ կողմնորոշելու համար՝ տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ մտած համապատասխան գրականության շրջանակում։ Նյութը կարող է ընդգրկել մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային կյանքին վերաբերող հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ այն կարևոր է հատկապես նոր հրատարակությունների մասին պարբերաբար տեղեկություն ստանալու տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով հետևելու թեմատիկ գրականության համալրմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրի արտացոլում, քանի որ մատենագիտական գրառումների միջոցով պատկերացում է տալիս, թե որ ուղղություններով էին կատարվում ուսումնասիրություններ, ինչպիսի աշխատանքներ էին հրատարակվում և ինչ թեմաներ էին ներկայացվում մշակույթի ու արվեստի ոլորտում։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական որոնողական աղբյուր գիտական ուսումնասիրությունների, կուրսային և ավարտական աշխատանքների, գրականության ցանկերի կազմման, գրադարանային-տեղեկատու աշխատանքի և մշակութաբանական հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ոչ թե առանձին մշակութային կամ արվեստագիտական թեմայի վերլուծություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի հիմնական նպատակն է մեկտեղել և հասանելի դարձնել ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մասին տվյալները՝ նպաստելով համապատասխան աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը, ուսումնասիրությանը և հետագա օգտագործմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային էկոհամակարգերում կենսածին տարրերի բնական հոսքերի վրա մարդու գործունեության ազդեցության, դրանց փոփոխության օրինաչափությունների և հետագա դինամիկայի կանխատեսման ուսումնասիրությանը՝ Արագածի լեռնազանգվածի օրինակով։ Քննության են առնվում էկոհամակարգի հիմնական բաղադրիչների՝ հողի, բուսականության և ջրային միջավայրի միջև քիմիական տարրերի շրջանառության ու տեղափոխման գործընթացները։ Վերլուծվում է գյուղատնտեսական գործունեության, արոտավայրերի օգտագործման, բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների և այլ մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունը նյութերի բնական շրջանառության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազոտի, ֆոսֆորի և էկոհամակարգերի կենսագործունեության համար կարևոր այլ տարրերի տարածական բաշխվածությանը, կուտակմանը, արտահոսքին և դրանց հարաբերակցության փոփոխություններին։ Դիտարկվում են բնական և մարդածին ազդեցության ենթարկված տարածքների տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կենսաերկրաքիմիական գործընթացների փոփոխության հիմնական միտումները։ Քննարկվում է լեռնային գոտիականության, բարձրության, հողային ու կլիմայական պայմանների, բուսածածկույթի և հողօգտագործման բնույթի նշանակությունը կենսածին տարրերի հոսքերի ձևավորման գործում։ Կարևորվում է երկարաժամկետ դիտարկումների, դաշտային և լաբորատոր հետազոտությունների տվյալների համադրումը՝ էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման և հնարավոր փոփոխությունների կանխատեսման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մոդելավորման և կանխատեսման մեթոդների կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր մարդածին ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում բնական համակարգերի հետագա զարգացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել լեռնային էկոհամակարգերի պահպանության, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման, հողերի կառավարման և բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների մշակմանը։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հարկային համակարգի ազդեցության ուսումնասիրությանը ներդրումային գործընթացների վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության հիմնական գործիքները, դրանց ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի ձևավորման, գործարար ակտիվության խթանման և տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը քննարկում է հարկային բեռի, հարկային արտոնությունների, հարկային վարչարարության և օրենսդրական կարգավորումների դերը ներքին և արտաքին ներդրումների ներգրավման գործում՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունն ու տնտեսական հետևանքները։ Աշխատությունում ներկայացվում են Հայաստանի հարկային համակարգի առանձնահատկությունները, ներդրումային քաղաքականության զարգացման միտումները, միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը և հարկային համակարգի կատարելագործմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը ներառում է տեսական և գործնական ուսումնասիրություններ, վիճակագրական տվյալների վերլուծություն և տնտեսական գնահատումներ, որոնք կարող են օգտակար լինել պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային բարեփոխումների և ներդրումային միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետների համար։ Այն նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և ներդրումային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության ղեկավար մարմնի գործունեության վերաբերյալ հաշվետու բնույթի նյութերի ժողովածու, որը կարող է արժեքավոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ Խորհրդային Հայաստանի համապատասխան ժամանակաշրջանի քաղաքական, տնտեսական և հասարակական պատմության ուսումնասիրության համար։ Նյութերում հիմնականում արտացոլվում են կուսակցական կազմակերպությունների աշխատանքի ուղղությունները, ընդունված որոշումների իրականացումը, պետական և տնտեսական կառավարման խնդիրները, ինչպես նաև հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման վերաբերյալ պաշտոնական գնահատականներն ու առաջնահերթությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ֆինանսների, աշխատանքի կազմակերպման, կադրային քաղաքականության և տեղական կառավարման վերաբերյալ տվյալներն ու ամփոփումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կուսակցական կազմակերպական աշխատանքին՝ անդամակցության, տեղական կառույցների գործունեության, ղեկավար կադրերի պատրաստման և կենտրոնական ու տեղական մարմինների միջև փոխհարաբերությունների տեսանկյունից։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նաև կրթության, մշակույթի, մամուլի, գաղափարական աշխատանքի և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ կուսակցական կառավարման մոտեցումները։ Նման փաստաթղթերի աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ դրանք արտացոլում են ոչ միայն կատարված աշխատանքների մասին պաշտոնական տեղեկատվությունը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական լեզուն, խնդիրների դասակարգման սկզբունքները և իշխանական կառույցների կողմից հասարակական ու տնտեսական գործընթացների ընկալումը։ Միաժամանակ դրանց ուսումնասիրությունը պահանջում է աղբյուրագիտական քննադատական մոտեցում, քանի որ հաշվետու փաստաթղթերը կազմվել են պաշտոնական քաղաքական համակարգի շրջանակում և կարող են ներկայացնել իրադարձությունների ու արդյունքների ինստիտուցիոնալ գնահատականը։ Այլ վիճակագրական, վարչական, մամուլի և արխիվային աղբյուրների հետ համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել փաստաթղթերում ներկայացված գործընթացների վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ ժողովածուն կարևոր նյութ է Խորհրդային Հայաստանի կառավարման համակարգի, կուսակցական հաստատությունների, սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության և հասարակական կյանքի պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես կառավարման առաջնահերթությունները, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ քաղաքական ու վարչական մեխանիզմները։