Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հատոր առաջին

Mathematics

Տեսական և քվանտային ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ երկրաչափական կառուցվածք ունեցող քվանտային համակարգերի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նանոչափային կառուցվածքներում լիցքակիրների քվանտային վիճակների ձևավորման առանձնահատկությունները և երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը դրանց էներգետիկ սպեկտրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների տարածական սահմանափակման, կառուցվածքի ձևի և չափերի, ինչպես նաև նյութական միջավայրի բնութագրերի ազդեցությանը էլեկտրոնային վիճակների ու ալիքային ֆունկցիաների վրա։ Վերլուծվում են էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունները, օպտիկական անցումները, լույսի կլանման և ճառագայթման գործընթացների առանձնահատկությունները տարբեր երկրաչափական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև քվանտային կառուցվածքների մոդելավորման, համապատասխան հավասարումների թվային լուծման և ստացված էլեկտրոնային ու օպտիկական բնութագրերի գնահատման տեսական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառուցվածքի երկրաչափության և քվանտային համակարգի ֆիզիկական հատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությունները և գնահատելու դրանց նպատակային կառավարման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քվանտային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, կիսահաղորդչային կառուցվածքների և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական և օքսիդային բաղադրիչներ պարունակող համակարգերում միկրո- և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութերի ձևավորման մեխանաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական ազդեցության պայմաններում պինդ ֆազերում ընթացող կառուցվածքային և ֆազային փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում հնարավոր է ստանալ սկզբնական բաղադրիչներից էապես տարբերվող հատկություններով կոմպոզիտային համակարգեր։ Քննվում է ինտենսիվ մեխանիկական մշակման ազդեցությունը մասնիկների չափերի, բյուրեղային կառուցվածքի, միջֆազային սահմանների, կառուցվածքային անկատարությունների և բաղադրիչների փոխազդեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մետաղ–օքսիդ և օքսիդ–օքսիդ տիպի համակարգերում ընթացող գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու դրանց կառուցվածքագոյացման առանձնահատկությունները և վերջնական նյութի հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Մեխանաքիմիական ազդեցության ընթացքում նյութերի մանրացումը և ինտենսիվ խառնուրդը կարող են մեծացնել բաղադրիչների շփման մակերեսը և նպաստել նոր ֆազերի կամ մետաստաբիլ կառուցվածքային վիճակների առաջացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ստացված նյութերի ֆազային կազմի, միկրոկառուցվածքի, մասնիկների չափային բաշխման և ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի ուսումնասիրությունը։ Տարբեր կառուցվածքային մակարդակների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե միկրո- և նանոմասշտաբային փոփոխություններն ինչպես են արտահայտվում կոմպոզիտների մակրոսկոպիկ հատկություններում։ Ուսումնասիրվում են նաև սկզբնական բաղադրիչների բնույթի և դրանց փոխադարձ ֆիզիկաքիմիական համապատասխանության ազդեցությունները ձևավորվող կոմպոզիտային համակարգի կառուցվածքի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ ստացված նյութերի մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական կամ այլ գործառական բնութագրերը մեծապես պայմանավորված են դրանց ֆազային կազմով և ներքին կառուցվածքով։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նոր սերնդի կոմպոզիտների նախագծման համար, որտեղ պահանջվող հատկությունները հնարավոր է ձևավորել նյութի բաղադրության և կառուցվածքային վիճակի նպատակային ընտրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, մեխանաքիմիայի և նանոտեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ բազմաբաղադրիչ կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքագոյացման մեխանիզմների և հատկությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացման նպատակով։

Sociology

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է սոցիալական հարցումը՝ որպես սոցիոլոգիական հետազոտության հիմնական մեթոդներից մեկը, որը կիրառվում է հասարակական կարծիքի, վարքագծի և սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում բացատրվում է, որ սոցիալական հարցումը տվյալների հավաքման համակարգված ձև է, որի միջոցով հետազոտողները ստանում են տեղեկատվություն մարդկանց կարծիքների, վերաբերմունքի, արժեքների և փորձի վերաբերյալ։ Ներկայացվում են հարցման հիմնական տեսակները՝ հարցաթերթային, բանավոր (հարցազրույցային), հեռախոսային և առցանց հարցումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները տարբեր սոցիալական խմբերի շրջանում։ Ռեֆերատում քննարկվում են հարցման փուլերը՝ նպատակների ձևակերպում, հարցաթերթի կազմում, ընտրանքի ձևավորում, տվյալների հավաքագրում և արդյունքների վերլուծություն։ Բացատրվում է նաև ընտրանքի կարևորությունը, քանի որ ճիշտ ընտրված մասնակցային խումբը ապահովում է ստացված արդյունքների վստահելիությունն ու գիտական արժեքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հարցման մեթոդի առավելություններին՝ արագություն, լայն ընդգրկում, համեմատաբար ցածր ծախսեր, ինչպես նաև սահմանափակումներին՝ սուբյեկտիվ պատասխաններ, ոչ լիարժեք անկեղծություն և սխալ մեկնաբանման վտանգ։ Ռեֆերատում ընդգծվում է սոցիալական հարցումների կարևորությունը քաղաքականության, մարքեթինգի, կրթության և հասարակական կառավարման ոլորտներում, որտեղ դրանք օգնում են հասկանալ հանրային կարծիքը և կատարել հիմնավորված որոշումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայով և հասարակական գիտություններով հետաքրքրվող ուսանողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է սոցիալական հարցման մեթոդի էությունը և կիրառման հիմնական սկզբունքները։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայկական գրական և մշակութային միջավայրում իսլամական աշխարհի, կրոնական պատկերացումների, պատմական իրողությունների և մշակութային ավանդույթների արտացոլման ու ընկալման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե տարբեր ժամանակաշրջանների հայ հեղինակներն ինչպես են ներկայացրել իսլամական հասարակությունները, նրանց կրոնական ու բարոյական արժեքները, կենցաղը, սովորույթները և հայերի հետ ունեցած պատմամշակութային փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրական ստեղծագործություններում ձևավորված կերպարներին, խորհրդանիշներին, թեմաներին և գաղափարական մոտիվներին՝ բացահայտելու համար դրանց պատմական, սոցիալական և մշակութային հիմքերը։ Ուսումնասիրվում են հայկական և իսլամական մշակույթների միջև փոխազդեցության տարբեր դրսևորումները, գրականության միջոցով փոխանցված պատկերացումները, փոխառությունները և մշակութային շփումների ազդեցությունը հայ գրական մտածողության զարգացման վրա։ Քննության են առնվում նաև այն պատմական հանգամանքները, որոնց պայմաններում ձևավորվել են իսլամի և մուսուլմանական ժողովուրդների վերաբերյալ գրական ընկալումները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական ու մշակութային զարգացումները։ Վերլուծվում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հեղինակային վերաբերմունքի փոփոխությունը, ինչպես նաև այն, թե պատմական իրադարձությունները, հասարակական գաղափարները և միջմշակութային շփումները ինչ ազդեցություն են ունեցել գրական ներկայացումների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական գրական մշակույթի բազմաշերտ բնույթի, տարբեր կրոնական և մշակութային ավանդույթների հետ նրա փոխհարաբերությունների ու դրանց գրական արտահայտությունների մասին՝ միաժամանակ նպաստելով հայ և իսլամական մշակույթների պատմական առնչությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Callisia fragrans (Lindl.) Woodson բույսի արդյունավետության ուսումնասիրմանը և բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում դրա աճեցման կենսատեխնոլոգիական մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բույսի աճի, զարգացման և կենսաբանական արտադրողականության առանձնահատկությունները ոչ հողային մշակության պայմաններում և գնահատել հիդրոպոնիկ համակարգի կիրառման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բույսի աճի դինամիկան, վեգետատիվ զանգվածի ձևավորումը, արմատային համակարգի զարգացումը և արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը բույսի ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի կազմին, հանքային տարրերի հարաբերակցությանը, ջրային ռեժիմին, լուսավորությանը, ջերմաստիճանին և բացօթյա պայմանների այլ գործոններին, որոնք կարող են էականորեն ազդել բույսի աճի ու կենսունակության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հիդրոպոնիկ աճեցման համապատասխան տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը, որը կարող է ներառել տնկանյութի նախապատրաստում, արմատակալում, սննդային միջավայրի ընտրություն, բույսերի տեղաբաշխում և աճի տարբեր փուլերում անհրաժեշտ պայմանների կարգավորում։ Կարող են համեմատվել տարբեր աճեցման ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով պարզել առավել արդյունավետ պայմանները և մշակել բույսի կայուն ու կանխատեսելի աճն ապահովող տեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատության ընթացքում ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիդրոպոնիկ մշակության առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև պարզելու, թե որքանով է տվյալ բուսատեսակը հարմարեցված բացօթյա ոչ հողային աճեցման համակարգերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ բուսական կենսազանգվածի ստացման, արժեքավոր կենսաբանական նյութերի արտադրության և վերահսկելի պայմաններում բույսերի մշակության նոր տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Մշակված կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են կիրառվել նաև հետագա փորձարարական աշխատանքներում՝ բույսի կենսաբանական հատկությունների, ֆիզիոլոգիական գործընթացների և հնարավոր կիրառական նշանակության ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոտեխնոլոգիայի և հիդրոպոնիկ մշակության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Literature

Հրատարակությունը բանաստեղծական ժողովածու է, որն ընթերցողին ներկայացնում է չափածո ստեղծագործությունների ամբողջություն՝ արտահայտելով մարդկային զգացմունքների, մտքերի և կենսական փորձառությունների բազմազանությունը։ Բանաստեղծական գրականությունը հնարավորություն է տալիս գեղարվեստական պատկերների, հուզական խոսքի, չափի և ռիթմի միջոցով բացահայտելու մարդու ներաշխարհը, անհատական ապրումները և շրջապատող իրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Ժողովածուի ստեղծագործությունները կարելի է դիտարկել XIX դարի հայ գրական միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով այդ ժամանակաշրջանում պոեզիայի զարգացման, գրական լեզվի մշակման և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության ամրապնդման գործընթացները։ Չափածո խոսքի միջոցով կարող են արտահայտվել անձնական ապրումներ, բարոյական ու հասարակական մտորումներ, բնության և հայրենիքի պատկերներ, ինչպես նաև սիրո, հիշողության, ժամանակի ու մարդկային հարաբերությունների թեմաներ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բանաստեղծական ժառանգության և XIX դարի գրական ճաշակի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողներին, գրականագետներին և հայ գրականության պատմությունն ուսումնասիրողներին՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի չափածո գրականության նմուշ։