Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Գործնական արվեստախոսություն կամ գլխավոր արվեստների և դրանց հեշտ կիրառման ուղեցույց
Աշխատությունը գործնական բնույթի ուղեցույց է, որը նպատակ ունի ներկայացնելու արվեստի հիմնական տեսակներն ու դրանց կիրառման սկզբունքները՝ ընթերցողին հասկանալի և մատչելի ձևով ծանոթացնելով արվեստային գործունեության առանձնահատկություններին։ Վերնագրում գործնական արվեստախոսության և արվեստների հեշտ կիրառման գաղափարների համադրությունը մատնանշում է տեսական գիտելիքները գործնական աշխատանքի հետ կապելու ձգտումը։ Արվեստի վերաբերյալ նման ձեռնարկները կարող են նպաստել գեղարվեստական մտածողության զարգացմանը, ստեղծագործական հմտությունների ձևավորմանը և արվեստի տարբեր ուղղությունների առանձնահատկությունների ճանաչմանը։ Դրանցում կարևոր տեղ է զբաղեցնում արվեստային գործունեության սկզբունքների բացատրությունը, կիրառվող միջոցների ու եղանակների ներկայացումը և դրանց նպատակահարմար օգտագործման վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցումը։ Արվեստների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գեղարվեստական արտահայտման տարբեր ձևերը, դրանց ստեղծագործական ու գործնական նշանակությունը և մարդու մշակութային կյանքի հետ ունեցած կապը։ Գործնական ուղեցույցի ձևաչափը նախատեսված է գիտելիքների կիրառելիությունն ընդգծելու և ընթերցողին ինքնուրույն ուսումնասիրության ու վարժանքի համար անհրաժեշտ սկզբնական կողմնորոշում տալու համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայալեզու ուսումնական և մասնագիտական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով արվեստի մասին գիտելիքները համակարգելու և դրանք հայերենով տարածելու ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստագիտությամբ, գեղագիտական մտքի պատմությամբ, կիրառական արվեստների ուսումնասիրմամբ և հայ մշակութային գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։
Updated: 2026-11-02
Literature
Բանաստեղծություններ Միսաք Մեծարենց
Ժողովածուն արևմտահայ քնարերգության ամենանուրբ, երաժշտական և զգացմունքային էջերից մեկն է։ Մեծարենցը հայ գրականության ամենաինքնատիպ ու ողբերգական ճակատագիր ունեցող բանաստեղծներից է, որի ստեղծագործությունները լի են կյանքի, բնության, սիրո և մարդկային հոգու գեղեցկության հանդեպ խոր զգայունությամբ։ Նրա պոեզիան առանձնանում է մեղմ քնարականությամբ, երազային պատկերներով, ներքին մաքրությամբ և զգացմունքների բացառիկ նրբությամբ։ Ժողովածուում ընդգրկված բանաստեղծություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բնության պատկերները՝ գարնանային այգիները, ծաղիկները, անձրևը, արևը, գիշերվա լռությունը և գյուղական խաղաղ տեսարանները, որոնք հաճախ դառնում են մարդու ներաշխարհի ու ապրումների խորհրդանիշներ։ Մեծարենցի ստեղծագործություններում բնությունը կենդանի է և շնչող, այն միաձուլվում է բանաստեղծի հոգեվիճակին՝ արտահայտելով նրա ուրախությունը, թախիծը, կարոտն ու կյանքի անցողիկության զգացումը։ Նրա պոեզիայի կարևոր թեմաներից են նաև սերը, երիտասարդության փխրունությունը, երազանքները և մահվան մշտական ներկայությունը։ Քանի որ բանաստեղծը տառապում էր ծանր հիվանդությամբ և մահացավ շատ երիտասարդ տարիքում, նրա ստեղծագործություններում հաճախ զգացվում է կյանքի կարճատևության և անխուսափելի վախճանի գիտակցությունը, սակայն այդ ցավը ներկայացվում է բացառիկ գեղեցկությամբ և հոգևոր լույսով։ Մեծարենցի լեզուն հարուստ է երաժշտականությամբ, գունեղ պատկերներով և նուրբ հնչերանգներով, ինչի շնորհիվ նրա բանաստեղծությունները համարվում են հայ սիմվոլիստական և իմպրեսիոնիստական պոեզիայի լավագույն օրինակներից։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ քնարերգության զարգացման վրա և մինչ օրս շարունակում են հուզել ընթերցողներին իրենց անկեղծությամբ ու մարդկային ջերմությամբ։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր տեղ ունի հայ դասական գրականության մեջ և հանդիսանում է արևմտահայ պոեզիայի ամենասիրելի ու արժեքավոր գրքերից մեկը։
Updated: 2026-09-22
Chemistry
Ն-հեպտան-ԱՕՏ (նատրիումի դիօկտիլ սուլֆոսուկցինատ)-բևեռային ֆազ շրջված միցելային համակարգերի ֆիզիկաքիմիական ուսումնասիրությունը
Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Ն-հեպտան-ԱՕՏ (նատրիումի դիօկտիլ սուլֆոսուկցինատ) բևեռային ֆազով շրջված միցելային համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ նպատակ ունենալով հասկանալ դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունությունը և ինտերֆեյսային վարքը։ Նյութում ներկայացվում են միցելների ձևավորման պայմանները, մակերեսային լարվածության, հիդրոֆոբիկ և հիդրոֆիլիկ տարրերի հարաբերակցության ազդեցությունը, ինչպես նաև բևեռային միջավայրում միցելների ստաբիլության և բաշխման հետ կապված երևույթները։ Աշխատությունում օգտագործվում են տարբեր ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ լազերային դիֆրակցիա, տիտրացիա, էլեկտրոլիտների ազդեցության վերլուծություն և մակերեսային լարվածության չափումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել միցելային համակարգի կառուցվածքային ու ռեակցիոն հատկությունները։ Վերլուծվում են նաև կիրառական հնարավորությունները՝ մասնավորապես կոսմետիկ, ֆարմացիական և արդյունաբերական լուծույթներում, որտեղ միցելային համակարգերը կարող են ծառայել որպես արդյունավետ կատալիզատորներ, տեղափոխողներ կամ մոլեկուլային կրիչներ։
Updated: 2026-09-21
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, թիվ 12)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր հրատարակված գրքերի համակարգված ընտրանի, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել ժամանակակից քաղաքական տեսությունների, սոցիոլոգիական հետազոտությունների, պետական կառավարման մոդելների և միջազգային հարաբերությունների արդի զարգացումներին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են ժողովրդավարության զարգացման միտումներին, քաղաքական ինստիտուտների գործունեությանը, հասարակական գործընթացների փոփոխություններին և գլոբալ ու տարածաշրջանային մարտահրավերներին։ Նյութը կառուցված է տեղեկատվական ձևաչափով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գիտական հրապարակումների մեջ, բացահայտել ոլորտի հիմնական ուղղությունները և ընտրել հետաքրքրող թեմաներին համապատասխան գրականություն։ Այս ցանկը հատկապես օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականության վերլուծությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն նպաստում է արդի հասարակական գործընթացների ավելի խորքային ընկալմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը։
Updated: 2026-08-21Economics
Ձեռնարկատիրական ունակությունը և ռիսկերը (տեսություն և մեթոդաբանություն)
Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկատիրական ունակությունների ձևավորման և ձեռնարկատիրական գործունեության հետ կապված ռիսկերի տեսական ու մեթոդաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում է ձեռնարկատիրության էությունը՝ որպես տնտեսական գործունեության հատուկ ձև, որի հիմքում ընկած են նախաձեռնողականությունը, նորարարությունը, որոշումների ընդունման կարողությունը և պատասխանատվությունը անորոշության պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են ձեռնարկատիրական ունակությունների հիմնական բաղադրիչները՝ ստեղծարար մտածողությունը, կազմակերպչական հմտությունները, շուկայական իրավիճակի գնահատման կարողությունը և ռազմավարական պլանավորման ունակությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի տեսակներին՝ ֆինանսական, արտադրական, շուկայական և կառավարչական, ինչպես նաև դրանց գնահատման և նվազեցման մեթոդներին։ Վերլուծվում են ռիսկերի կառավարման տեսությունները, հավանականության և անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման մոդելները, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական վարքագծի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը և ռիսկերի օպտիմալ կառավարմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-09-18
History
Արևմտահայության թվաքանակի վերաբերյալ Օսմանյան կառավարության և Կ. Պոլսի Հայոց պատրիարքարանի վիճակագրական տվյալները հայկական հարցի համատեքստում(1878-1914 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է 1878-1914 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում, մասնավորապես Արևմտյան Հայաստանի վեց հիմնական նահանգներում՝ Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի վիլայեթներում, հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ առկա վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրությանը և համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում Օսմանյան կառավարության և Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանի կողմից հավաքագրված ու հրապարակված ժողովրդագրական տվյալներն են, դրանց ձևավորման մեթոդաբանությունը, հավաստիության աստիճանը, տարբերությունների պատճառները և քաղաքական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նրանով, որ տվյալ ժամանակաշրջանում հայ բնակչության թվաքանակի և դրա հարաբերակցության հարցը մյուս էթնիկ ու կրոնական խմբերի նկատմամբ դուրս էր գալիս զուտ ժողովրդագրական վիճակագրության շրջանակներից և անմիջականորեն առնչվում էր Հայկական հարցին, միջազգային դիվանագիտությանը և Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդրին։ Աշխատանքը ներկայացնում է այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները կարող էին դառնալ քաղաքական ու դիվանագիտական պայքարի կարևոր գործիք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բեռլինի պայմանագրից հետո ձևավորված իրավիճակին, երբ արևմտահայաբնակ նահանգներում բնակչության ժողովրդագրական պատկերի վերաբերյալ տվյալները կարևոր նշանակություն ստացան բարեփոխումների անհրաժեշտության և դրանց տարածքային ու քաղաքական հիմնավորման քննարկումներում։ Հետազոտության կարևոր բաժիններից է Օսմանյան պաշտոնական վիճակագրության և Հայոց պատրիարքարանի տվյալների համադրումը։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն անդրադարձ է կատարվում պատրիարքարանի կողմից 1878-1880 և 1913-1914 թվականներին կազմակերպված մարդահամարներին, դրանց անցկացման ընթացքին, հարցաթերթերի բովանդակությանը, տեղական հոգևոր և վարչական կառույցների մասնակցությանը, ինչպես նաև այն դժվարություններին ու խոչընդոտներին, որոնց հանդիպել են տվյալների հավաքագրման ընթացքում։ Միաժամանակ վերլուծվում են Օսմանյան վիճակագրության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող էին ազդել բնակչության հաշվառման ամբողջականության ու արդյունքների վրա։ Համեմատական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու կառույցների ներկայացրած թվերը էականորեն տարբերվում էին միմյանցից, հատկապես վեց նահանգների հայ բնակչության հաշվարկներում, ինչն ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես վիճակագրական մեթոդների տարբերության, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրության համատեքստում։ Աշխատանքը փորձում է պարզել, թե որքանով կարող էին վարչական սահմանները, հաշվառման մեթոդները, կրոնական պատկանելության հիմքով բնակչության դասակարգումը, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, միգրացիաները և այլ ժողովրդագրական գործընթացներ ազդել վերջնական թվերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև այն հարցին, թե ինչպես էր բնակչության թվաքանակի խնդիրը ներկայացվում միջազգային դիվանագիտական գործընթացներում, հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ հայկական բարեփոխումների հարցը կրկին ակտիվորեն հայտնվում էր միջազգային օրակարգում։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ ոչ միայն ներկայացնում է վիճակագրական թվերը, այլև փորձում է գնահատել դրանց՝ որպես պատմական աղբյուրների արժեքը, սահմանափակումները և փոխադարձ համադրելիությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել որևէ մեկ վիճակագրական համակարգի տվյալները մեխանիկորեն ընդունելուց և խնդիրը դիտարկել ավելի լայն՝ քաղաքական, վարչական, ժողովրդագրական և աղբյուրագիտական համատեքստում։ Աշխատանքի կարևորությունը հատկապես ընդգծվում է Հայոց ցեղասպանության նախօրյակի ժողովրդագրական պատկերը վերականգնելու տեսանկյունից, քանի որ նախապատերազմյան հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ տարբեր տվյալները հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել ինչպես պատմագիտական ուսումնասիրություններում, այնպես էլ զոհերի թվաքանակի և ցեղասպանության ժողովրդագրական հետևանքների վերաբերյալ քննարկումներում։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Օսմանյան կայսրության բազմազգ և բազմակրոն հասարակության ժողովրդագրական կառուցվածքի մասին՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն հայերի բացարձակ թվաքանակին, այլև նրանց տեսակարար կշռին տվյալ տարածքների ընդհանուր բնակչության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության, վիճակագրական վերլուծության և Հայկական հարցի պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելու համար արևմտահայության թվաքանակի վերաբերյալ տվյալների ձևավորման, ներկայացման և քաղաքական օգտագործման առանձնահատկությունները 1878-1914 թվականներին։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, արևմտահայության ժողովրդագրությամբ և Հայոց ցեղասպանության նախապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-12