Հայաստանի լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիրները: Գրականության հանձնարարական ցանկ

Mathematics

Ինժեներատեխնիկական և կիրառական մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ճոճանակային տարր պարունակող թռչող համակարգի շարժման կառավարման և կայունության ապահովման խնդիրների ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում համակարգի դինամիկական վարքը, թռչող սարքի և ճոճանակի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև շարժման ընթացքում առաջացող տատանումների ազդեցությունը կառավարման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարժման մաթեմատիկական մոդելի կառուցմանը, հավասարակշռության վիճակների որոշմանը և դրանց կայունության պայմանների գնահատմանը։ Վերլուծվում են կառավարման ազդակների ընտրության, հետադարձ կապի ձևավորման և անցանկալի տատանումների նվազեցման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև տարբեր սկզբնական պայմանների և արտաքին ազդեցությունների դեպքում համակարգի վարքի առանձնահատկությունները, կառավարման ալգորիթմների արդյունավետությունը և կայունացման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու շարժման պահանջվող ռեժիմների պահպանման և թռչող համակարգի դինամիկական կայունության բարձրացման տեսական ու հաշվարկային լուծումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, թռչող սարքերի դինամիկայի, կիրառական մեխանիկայի և կառավարման համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Ոչ լեզվական հաղորդակցության ձևերը աշխատությունը նվիրված է մարդու հաղորդակցության այն ձևերի ուսումնասիրությանը, որոնք իրականացվում են առանց խոսքի՝ ընդգրկելով ժեստերը, դիմախաղը, մարմնի դիրքը, ձայնի ինտոնացիան և տարածական վարքագիծը։ Գրքում ներկայացվում է ոչ լեզվական հաղորդակցության դերը միջանձնային հարաբերություններում, կրթության, հոգեբանության և սոցիալական փոխազդեցության ոլորտներում՝ ընդգծելով, թե ինչպես են այդ ազդանշանները լրացնում կամ փոխարինում բանավոր խոսքին։ Հեղինակը մանրամասնորեն վերլուծում է հաղորդակցության տարբեր տեսակները՝ էմոցիոնալ արտահայտությունները, մշակութային տարբերություններով պայմանավորված ժեստերը, ինչպես նաև հաղորդակցության սխալ ընկալման հնարավոր պատճառները։ Աշխատությունում շեշտադրվում է ոչ լեզվական նշանների կարևորությունը հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման, մարդու վարքագծի ընկալման և սոցիալական փոխհարաբերությունների կարգավորման գործում։ Ներառված են տեսական մոտեցումներ, հոգեբանական ուսումնասիրություններ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են ընթերցողին հասկանալ ոչ խոսքային հաղորդակցության մեխանիզմները և դրանց կիրառությունը առօրյա կյանքում։ Գիրքը օգտակար է թե ուսանողների, թե հոգեբանների, թե մանկավարժների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները մարդկային հաղորդակցության ոչ լեզվական ձևերի վերաբերյալ։

Philosophy

Փիլիսոփայական, պատմագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 40–60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի պատմական նախադրյալները, ազգային լուսավորական շարժման հիմնական ուղղությունները և եվրոպական ու ռուսական փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորական միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանականության, գիտության, կրթության, ազատության, հասարակական առաջընթացի և մարդու բարոյական կատարելագործման վերաբերյալ լուսավորական պատկերացումներին։ Վերլուծվում են հայ լուսավորական մտածողների փիլիսոփայական հայացքները, հասարակության վերափոխման վերաբերյալ նրանց մոտեցումները և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ կապված գաղափարական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխարհիկ կրթության տարածման, գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, ավանդական մտածողության վերաիմաստավորման և հասարակական հարաբերությունների բարեփոխման գաղափարները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Միքայել Նալբանդյանի, Ստեփանոս Նազարյանցի և ժամանակաշրջանի այլ հայ մտավորականների փիլիսոփայական ու հասարակական հայացքները՝ դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում փիլիսոփայական մտքի և ազգային գրականության, հրապարակախոսության, կրթական գործունեության ու հասարակական շարժումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է ազատամտության, անհատի իրավունքների, ազգային մշակույթի զարգացման և հասարակական արդիականացման գաղափարների տեղը հայ լուսավորական մտածողության համակարգում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել XIX դարի հայ փիլիսոփայության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, լուսավորական գաղափարների պատմական նշանակության գնահատմանը և հայ հասարակական մտքի զարգացման փուլերի համակարգմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, գաղափարների պատմության, հայագիտության, մշակութաբանության և XIX դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական առաջնորդի իմիջի ձևավորման գործընթացում առասպելի՝ որպես սոցիալ-հոգեբանական գործոնի, դերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են քաղաքական առասպելների ծագումը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հասարակական գիտակցության, քաղաքական ընկալումների և առաջնորդի հանրային կերպարի ձևավորման վրա։ Հեղինակը քննարկում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով քաղաքական գործիչների շուրջ ստեղծվում և տարածվում են խորհրդանշական պատկերացումներ, հերոսական կամ բացառիկ հատկանիշների մասին պատմություններ և հանրային ընկալումները ձևավորող նարատիվներ։ Ուսումնասիրվում են զանգվածային հաղորդակցության միջոցների, քաղաքական քարոզչության, մշակութային ավանդույթների և հասարակական սպասումների ազդեցությունը առաջնորդի կերպարի կառուցման գործընթացում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական առաջնորդության հոգեբանական ընկալման առանձնահատկություններին, հասարակության կողմից լեգիտիմության ձևավորմանը և քաղաքական առասպելների կիրառմանը իշխանության ամրապնդման ու հանրային աջակցության ապահովման նպատակով։ Գիրքը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել քաղաքագետների, հոգեբանների, հաղորդակցության մասնագետների, սոցիոլոգների և քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր գրող, երգիծաբան Լեռ Կամսարի գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա ստեղծագործական աշխարհայացքը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և հայ գրականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են հեղինակի երգիծական ստեղծագործությունները, դրանց թեմատիկ բազմազանությունը, կերպարների կառուցման սկզբունքները և հասարակական ու քաղաքական երևույթների գեղարվեստական արտացոլման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի հումորի, սատիրայի, հեգնանքի և գրոտեսկի կիրառությանը, որոնց միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության հակասությունները, հասարակական արատներն ու ժամանակաշրջանի սոցիալական խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հեղինակի լեզվաոճական ինքնատիպությանը, գրական արտահայտչամիջոցներին և ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Լեռ Կամսարի գրական գործունեության, նրա ստեղծագործական զարգացման և հայ երգիծական արձակի հարստացման գործում ունեցած ներդրման մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության կարգավորման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի անհամաչափությունները, գործազրկության կառուցվածքային և ցիկլային բնույթը, ինչպես նաև աշխատաշուկայի ճկունության և արդյունավետության խնդիրները։ Աշխատությունը վերլուծում է զբաղվածության պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ աշխատատեղերի ստեղծման ծրագրերը, մասնագիտական վերապատրաստման համակարգերը, նվազագույն աշխատավարձի քաղաքականությունը և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երիտասարդների և մարզային բնակչության զբաղվածության խնդիրներին, աշխատուժի միգրացիոն գործընթացներին և ոչ ֆորմալ զբաղվածության տարածվածությանը, որոնք զգալի ազդեցություն ունեն տնտեսության ընդհանուր արտադրողականության և սոցիալական կայունության վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է միջազգային փորձը և առաջարկում կարգավորման հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված աշխատանքի շուկայի ինստիտուցիոնալ բարելավմանը, մարդկային կապիտալի զարգացմանը և զբաղվածության մակարդակի բարձրացմանը՝ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում։