Հայրենադարձությունը և հայ քաղաքական կուսակցությունները (1921-1965 թթ.)

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տետրահիդրոպիրանային օղակ պարունակող նոր ացետամիդների և պրոպիոնամիդների սինթեզին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրգանական միացությունների ստացման և քիմիական ձևափոխման եղանակները՝ նպատակ ունենալով ստանալ նոր կառուցվածքով միացություններ և բացահայտել դրանց կառուցվածք–կենսաբանական ակտիվություն փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տետրահիդրոպիրանային օղակի դերին մոլեկուլների ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների ձևավորման գործում, ինչպես նաև ամիդային խմբի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությանը ստացվող միացությունների ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզված միացությունների ստացման պայմանները, կառուցվածքի հաստատման մեթոդները և դրանց հիմնական բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում են ստացված նյութերի կենսաբանական ազդեցությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել տարբեր կառուցվածքային հատվածների նշանակությունը կենսաբանական ակտիվության դրսևորման տեսանկյունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են մոլեկուլային կառուցվածքի և կենսաբանական հատկությունների միջև առկա օրինաչափությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել նոր կենսաակտիվ միացությունների նպատակային նախագծման համար։ Հետազոտությունը միավորում է օրգանական սինթեզի, կառուցվածքային վերլուծության և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ ձևավորելով նոր միացությունների ուսումնասիրման համալիր մեթոդաբանություն։ Ստացված արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղագործական քիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի բնագավառներում՝ հատկապես նոր պոտենցիալ կենսաակտիվ նյութերի որոնման և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տեսողության օրգանի որոշ հիվանդությունների դեպքում արցունքի բյուրեղագրական պատկերի ուսումնասիրությանը՝ հատկապես քաղաքացիական ավիացիայի աշխատողների շրջանում։ Հետազոտության հիմքում արցունքային հեղուկի բյուրեղացման առանձնահատկությունների և աչքի տարբեր ախտաբանական վիճակների միջև հնարավոր փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Աշխատությունը համադրում է ակնաբուժության, կենսաբժշկության և լաբորատոր ախտորոշման մոտեցումները՝ փորձելով պարզել, թե արցունքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությունները ինչպես կարող են արտացոլվել բյուրեղացման ընթացքում ձևավորվող պատկերում և ինչ տեղեկատվական արժեք կարող է ունենալ այդ պատկերի ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է ուսումնասիրվող մասնագիտական խմբի՝ քաղաքացիական ավիացիայի աշխատողների աշխատանքային պայմաններով։ Ավիացիոն միջավայրը կարող է ուղեկցվել տեսողական համակարգի վրա ազդող մի շարք գործոններով՝ օդի ցածր խոնավություն, երկարատև տեսողական ծանրաբեռնվածություն, թռիչքային պայմանների փոփոխություն, աշխատանքային ռեժիմի անկանոնություն և այլ մասնագիտական ազդեցություններ։ Նման պայմանների համակցված ազդեցությունը կարող է անդրադառնալ աչքի մակերեսի և արցունքային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա, ուստի այս խմբի շրջանում ակնաբուժական վիճակի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի։ Աշխատանքում արցունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աչքի մակերեսը խոնավացնող և պաշտպանող հեղուկ, այլև որպես կենսաբանական միջավայր, որի բաղադրությունը կարող է արտացոլել օրգանիզմում և տեսողական համակարգում տեղի ունեցող որոշ փոփոխություններ։ Արցունքային հեղուկի մեջ առկա են ջուր, էլեկտրոլիտներ, սպիտակուցներ, լիպիդներ և այլ բաղադրիչներ, որոնց հարաբերակցությունը կարող է փոխվել տարբեր ֆիզիոլոգիական և ախտաբանական պայմաններում։ Երբ արցունքի նմուշը ենթարկվում է չորացման և բյուրեղացման, այդ բաղադրիչների փոխազդեցությունը կարող է ձևավորել տարբեր կառուցվածքային պատկերներ։ Բյուրեղագրական պատկերի ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է փորձել տարբերակել նորմալ և ախտաբանական վիճակներին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է բյուրեղացման ձևերի համակարգումը և դրանց կապը տեսողության օրգանի հիվանդությունների հետ։ Կարող են ուսումնասիրվել բյուրեղների ձևը, դասավորվածությունը, ճյուղավորումը, խտությունը, համաչափությունը և այլ մորֆոլոգիական հատկանիշներ։ Այդ փոփոխությունները կարող են պայմանավորված լինել արցունքային հեղուկի բաղադրության փոփոխությամբ և, հետևաբար, որոշակի ախտաբանական գործընթացների անուղղակի ցուցիչ լինել։ Աշխատանքը նպատակ ունի պարզելու, թե որքան բնորոշ և վերարտադրելի են այդ փոփոխությունները տարբեր հիվանդությունների դեպքում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում աչքի մակերեսի և արցունքային թաղանթի վիճակին։ Արցունքային թաղանթը կարևոր դեր ունի եղջերաթաղանթի օպտիկական հատկությունների, մակերեսի պաշտպանվածության և տեսողական հարմարավետության պահպանման գործում։ Դրա կայունության խանգարումները կարող են առաջացնել չորության զգացում, այրոց, օտար մարմնի զգացողություն, աչքերի հոգնածություն, կարմրություն և տեսողության ժամանակավոր տատանումներ։ Աշխատանքի շրջանակում բյուրեղագրական մեթոդի միջոցով կարող է ուսումնասիրվել արցունքային թաղանթի փոփոխությունների հնարավոր արտացոլումը բյուրեղացման պատկերում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում մասնագիտական գործոնների և ակնաբուժական վիճակի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Քաղաքացիական ավիացիայի աշխատողների տեսողական համակարգը կարող է ենթարկվել առանձնահատուկ ծանրաբեռնվածության, իսկ օդաչուների և թռիչքային գործընթացին առնչվող այլ մասնագետների դեպքում տեսողության բարձր ֆունկցիոնալ պահանջները կարող են կարևոր դեր ունենալ մասնագիտական գործունեության անվտանգության ապահովման գործում։ Հետևաբար աչքի հիվանդությունների վաղ հայտնաբերումը և ֆունկցիոնալ վիճակի օբյեկտիվ գնահատումը կարող են ունենալ ոչ միայն բժշկական, այլև մասնագիտական նշանակություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել առողջ և տարբեր ակնաբուժական խնդիրներ ունեցող անձանց արցունքային նմուշների համեմատական ուսումնասիրություն։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բյուրեղագրական պատկերի այն հատկանիշները, որոնք առավել հաճախ հանդիպում են որոշակի ախտաբանական վիճակներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ինչպես ընդհանուր օրինաչափությունները, այնպես էլ առանձին հիվանդությունների դեպքում դիտվող առանձնահատուկ փոփոխությունները։ Այս մոտեցումը կարևոր է մեթոդի ախտորոշիչ հնարավորությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության մեթոդաբանությունը կարող է հիմնված լինել արցունքային հեղուկի նմուշառման, ստանդարտացված պայմաններում դրա չորացման, ստացված բյուրեղային պատկերների մանրադիտակային ուսումնասիրության և արդյունքների համեմատական վերլուծության վրա։ Նմուշների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել արտաքին պայմանները և հետազոտության ստանդարտացման անհրաժեշտությունը, քանի որ բյուրեղացման գործընթացի վրա կարող են ազդել ինչպես նմուշի բաղադրությունը, այնպես էլ ջերմաստիճանը, խոնավությունը, չորացման արագությունը և այլ գործոններ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև բյուրեղագրական ախտորոշման մեթոդի առավելություններին և սահմանափակումներին։ Դրա հնարավոր առավելություններից են հետազոտության տեխնիկական հարաբերական պարզությունը, նմուշի փոքր քանակի անհրաժեշտությունը և արցունքային հեղուկի կառուցվածքային փոփոխությունների տեսողական գնահատման հնարավորությունը։ Միաժամանակ մեթոդի կլինիկական արժեքը պահանջում է ստացված պատկերների օբյեկտիվ և ստանդարտացված մեկնաբանություն, ինչպես նաև դրանց համադրում կլինիկական, ֆունկցիոնալ և լաբորատոր այլ տվյալների հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տարբեր ախտաբանական վիճակների ժամանակ բյուրեղագրական փոփոխությունների տարբերակման խնդիրը։ Եթե որոշակի հիվանդությունների դեպքում նկատվում են բնորոշ կառուցվածքային պատկերներ, ապա դրանց համակարգված նկարագրությունը կարող է հիմք հանդիսանալ լրացուցիչ ախտորոշիչ չափանիշների մշակման համար։ Սակայն նման մոտեցման դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել ոչ միայն առանձին նշանների առկայությունը, այլև դրանց զգայունությունը, յուրահատկությունը և վերարտադրելիությունը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն փորձում է կենսաբանական հեղուկի կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությունը կապել տեսողության օրգանի ախտաբանական փոփոխությունների հետ։ Այսպիսի միջդիսցիպլինար մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հիվանդության դրսևորումները ոչ միայն օրգանի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ մակարդակում, այլև արցունքային միջավայրի ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նաև կանխարգելիչ բժշկության համար։ Քաղաքացիական ավիացիայի աշխատողների պարբերական բժշկական զննությունների ընթացքում լրացուցիչ, արագ և հնարավորինս ոչ ինվազիվ մեթոդների կիրառումը կարող է նպաստել աչքի մակերեսի և տեսողական համակարգի որոշ խանգարումների վաղ հայտնաբերմանը։ Բյուրեղագրական հետազոտությունը, եթե հաստատվի դրա բավարար ախտորոշիչ արժեքը, կարող է դիտարկվել որպես համալիր ակնաբուժական հետազոտության լրացուցիչ բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է արցունքային հեղուկի բյուրեղացման կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր կապը տեսողության օրգանի տարբեր հիվանդությունների հետ՝ կենտրոնանալով քաղաքացիական ավիացիայի աշխատողների վրա։ Այն անդրադառնում է արցունքային թաղանթի ֆիզիոլոգիային, աչքի մակերեսի վիճակին, մասնագիտական գործոնների ազդեցությանը, բյուրեղացման պատկերների մորֆոլոգիական առանձնահատկություններին և դրանց ախտորոշիչ նշանակությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ակնաբուժական ախտորոշման լրացուցիչ մեթոդների զարգացմանը, մասնագիտական բժշկական զննությունների կատարելագործմանը և տեսողական համակարգի խանգարումների վաղ հայտնաբերմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ակնաբույժներին, ավիացիոն բժշկության մասնագետներին, լաբորատոր ախտորոշման ոլորտի հետազոտողներին, կենսաբժիշկներին, ֆիզիոլոգներին, աշխատանքի բժշկության մասնագետներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին և տեսողության օրգանի հիվանդությունների ախտորոշման նոր մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետներին։

Mathematics

Կիրառական մաթեմատիկայի, դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի և կառուցվածքային վերլուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անիզոտրոպ շերտավոր շերտագոտիների, սալերի և թաղանթների լարվածադեֆորմացիոն վիճակների ասիմպտոտիկ հետազոտությանը։ Քննության են առնվում շերտավոր կառուցվածքների մեխանիկական առանձնահատկությունները, նյութերի անիզոտրոպ հատկությունները և արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող լարումների ու դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաշերտ համակարգերի առաձգական վարքագծին, առանձին շերտերի փոխազդեցությանը և նյութերի մեխանիկական բնութագրերի տարբերությունների ազդեցությանը կառուցվածքների ընդհանուր վիճակի վրա։ Վերլուծվում են անիզոտրոպ առաձգականության տեսության հիմնական հավասարումները, սահմանային պայմանները և շերտավոր մարմինների լարվածադեֆորմացիոն վիճակների մաթեմատիկական նկարագրության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ասիմպտոտիկ վերլուծության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բարակապատ կառուցվածքների հաշվարկային մոդելների պարզեցման և մոտավոր լուծումների ստացման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել փոքր պարամետրերի մեթոդները, ասիմպտոտիկ վերլուծությունների կառուցումը, եզրային ազդեցությունների գնահատումը և լարումների տեղային կենտրոնացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում շերտերի հաստությունների, առաձգական հաստատունների, երկրաչափական պարամետրերի և ամրացման պայմանների ազդեցությանը կառուցվածքների մեխանիկական վարքագծի վրա։ Կարևորվում է ստացված մոտավոր լուծումների ճշգրտության գնահատումը և դրանց համեմատությունը առաձգականության տեսության եռաչափ մոդելների ու թվային հաշվարկների հետ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կոմպոզիտային և շերտավոր նյութերից պատրաստված ինժեներական կառուցվածքների հաշվարկային մեթոդների կատարելագործմանը, դրանց ամրության ու կայունության գնահատման հուսալիության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տեսական և կիրառական մեխանիկայի, առաձգականության տեսության, կոմպոզիտային նյութագիտության, կառուցվածքային ճարտարագիտության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Law

На современном этапе развития общества и экономики Республики Армения стремительно растет роль результатов интеллектуальной деятельности, в том числе объектов авторских прав / Հայաստանի Հանրապետության հասարակության և տնտեսության զարգացման ներկա փուլում արագորեն աճում է մտավոր գործունեության արդյունքների, այդ թվում՝ երաժշտական ստեղծագործությունների որպես հեղինակային իրավունքի յուրահատուկ օբյեկտների դերը / At the current stage of the society and economy development in the Republic of Armenia rapidly increases the role of results of intellectual activity, including the role of musical works as unique copyright objects Հրատ.՝ Հայ-ռուսական (Սլավոնական) hամալսարան, Երևան, 2018, 2019, Ատենախոսություն՝ 148 էջ, սեղմագիր՝ 20 էջ [src=123456789/887] [dspace.nla.am]

Economics

Աշխատանքը նվիրված է ցանցային տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման ազդեցությունը ժամանակակից տնտեսական հարաբերությունների, շուկաների և կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է ցանցային տնտեսության էությունը, դրա հիմնական բնութագրերը և ավանդական տնտեսական համակարգերից տարբերակող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների, տեղեկատվության, գիտելիքի և հաղորդակցական ցանցերի դերին տնտեսական արժեքի ստեղծման ու բաշխման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ցանցային փոխազդեցությունների, ցանցային էֆեկտների, մասշտաբի աճի, տեղեկատվության արագ տարածման և տնտեսական գործակալների փոխկապակցվածության հետ կապված տեսական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ցանցային տնտեսության պայմաններում շուկաների կառուցվածքի փոփոխությունները, մրցակցության և համագործակցության նոր ձևերի առաջացումը, թվային հարթակների նշանակությունը և տնտեսական գործունեության կազմակերպման նոր մոդելների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ցանցային տնտեսության զարգացման նախադրյալներին, այդ թվում՝ ինտերնետի և թվային ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը, տեղեկատվության հասանելիության աճին, էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների թվայնացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև ցանցային տնտեսության արդյունավետության, կառավարման, կարգավորման և տնտեսական անվտանգության տեսական խնդիրներին, ինչպես նաև գնահատել դրա ազդեցությունը արտադրողականության, գործարար գործընթացների և տնտեսական աճի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական տնտեսական հասկացությունների վերաիմաստավորումը նոր թվային միջավայրում, քանի որ ցանցային փոխկապակցվածությունը փոխում է արտադրողի և սպառողի, շուկայի և միջնորդի, ինչպես նաև նյութական և ոչ նյութական ռեսուրսների միջև հարաբերությունների բնույթը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, թվային տնտեսության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության տնտեսական ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար: