Հրաչ Զարդարյան (կյանքը և գործը)

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆուզ պարենխիմատոզ բնույթի վահանաձև գեղձի հիվանդությունների դեպքում ուլտրաձայնային ախտորոշման օպտիմալ չափորոշիչների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը և տարբերակիչ ախտորոշման արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ուլտրաձայնային պատկերավորման հիմնական պարամետրերը՝ հյուսվածքի էխոգենությունը, կառուցվածքային միատարրությունը, ծավալային փոփոխությունները, անոթավորումը և հանգույցային կամ դիֆուզ փոփոխությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ախտորոշիչ չափանիշներին, որոնք թույլ են տալիս տարբերակել աուտոիմուն թիրեոիդիտը, դիֆուզ գեղձային հիպերպլազիան և այլ ոչ հանգույցային ախտաբանությունները՝ հաշվի առնելով կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ժամանակակից ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ դոպլեր հետազոտության դերը արյունահոսքի գնահատման և հյուսվածքային փոփոխությունների ավելի մանրամասն վերլուծության մեջ։ Մշակված չափորոշիչները կարող են նպաստել վահանաձև գեղձի հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանը, բուժման արդյունավետ պլանավորմանը և հիվանդների մոնիթորինգի բարելավմանը։

Linguistics

Ուսումնական այս տետրը նախատեսված է հայոց լեզվի սկզբնական ուսուցման շարունակության համար և հանդիսանում է այբբենարանի երկրորդ մասը։ Այն ուղղված է սովորողների՝ տառերի, հնչյունների, վանկերի և բառերի ճանաչման ու կիրառման հմտությունների ամրապնդմանը՝ նպաստելով կարդալու և գրելու կարողությունների աստիճանական զարգացմանը։ Այբբենական ուսուցման նման նյութերը կարևոր դեր են ունեցել տարրական կրթության տարածման գործում, քանի որ հնարավորություն են տվել երեխաներին և գրագիտություն ձեռք բերող այլ սովորողներին համակարգված ձևով յուրացնելու մայրենի լեզվի հիմունքները։ Տետրային կառուցվածքը ենթադրում է ուսումնական նյութի բաժանում հաջորդական հատվածների, ինչը հեշտացնում է դասավանդման և ինքնուրույն վարժությունների կազմակերպումը։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն որպես լեզվի ուսուցման գործնական միջոց, այլև որպես 19-րդ դարի հայ մանկավարժական մտքի և տարրական կրթության զարգացման պատմության վկայություն։ Այն արտացոլում է հայերեն գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվով ուսուցման կազմակերպման և երեխաների կրթական պատրաստվածության բարձրացման ձգտումները։ Նման հրատարակությունները նպաստել են հայալեզու կրթական միջավայրի ձևավորմանն ու լեզվական գիտելիքների փոխանցմանը սերնդեսերունդ։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարկային կազմակերպություններում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների հաշվառման, գնահատման և վերահսկողության համակարգերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների տնտեսական էությունը, դասակարգման սկզբունքները, սկզբնական ճանաչման, հետագա չափման և ֆինանսական հաշվետվություններում ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ վարկերի, ֆինանսական ներդրումների, դեբիտորական պահանջների և այլ ֆինանսական գործիքների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են վարկային կազմակերպությունների ակտիվների որակի գնահատման, վարկային ռիսկերի կառավարման, հնարավոր կորուստների ճանաչման և ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ներքին վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորումը, աուդիտորական ստուգումների կազմակերպումը և հաշվապահական հաշվառման միջազգային ստանդարտների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ակտիվների հաշվառման ավտոմատացման, վերահսկողական ընթացակարգերի կատարելագործման, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացման և կառավարչական տեղեկատվության որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, հաշվետվողականության թափանցիկության, ակտիվների արդյունավետ կառավարման և կարգավորող պահանջների պահպանման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական վերահսկողության, վարկային կազմակերպությունների կառավարման և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Գիտատեխնիկական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետազոտվող միջավայրի վիճակի իրական ժամանակում վերահսկման և տվյալների շարունակական հավաքագրման համար նախատեսված մշտադիտարկման համակարգի մշակմանը։ Քննության են առնվում տարբեր ֆիզիկական կամ տեխնիկական պարամետրերի չափման, գրանցման, փոխանցման, մշակման և պահպանման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվիչների և չափիչ սարքերի միջոցով տվյալների ստացմանը, դրանց թվային մշակմանը և կենտրոնացված համակարգ փոխանցելուն։ Ուսումնասիրվում են ծրագրային և սարքային բաղադրիչների փոխգործակցությունը, տվյալների հոսքերի կառավարումը, համակարգի աշխատանքի ավտոմատացումը և ստացված տեղեկատվության արագ ներկայացման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են չափումների ճշգրտության, տվյալների փոխանցման հուսալիության, համակարգի արձագանքման արագության և անընդհատ աշխատանքի ապահովման հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև սահմանված ցուցանիշներից շեղումների հայտնաբերման, տվյալների վերլուծության և անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան ազդանշանների կամ ծանուցումների ձևավորման հնարավորությունները։ Նման համակարգերը կարող են կիրառվել շրջակա միջավայրի, արտադրական գործընթացների, տեխնիկական օբյեկտների և այլ հետազոտվող համակարգերի վիճակի վերահսկման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, ավտոմատացման, էլեկտրոնիկայի, չափիչ համակարգերի և ծրագրային ապահովման ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է մանր եղջերավոր անասունների օրգանիզմում ազոտային նյութափոխանակության տեսակային և ցեղային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով սպիտակուցների յուրացման, փոխակերպման և օրգանիզմի կողմից ազոտ պարունակող նյութերի օգտագործման ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական մեխանիզմներին։ Հետազոտության շրջանակում համեմատականորեն դիտարկվում են ոչխարների և այծերի, ինչպես նաև դրանց տարբեր ցեղերի նյութափոխանակային առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ժառանգական, ֆիզիոլոգիական և սննդային գործոնների ազդեցությունը ազոտային հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերային սպիտակուցների մարսմանը, ազոտային միացությունների յուրացման արդյունավետությանը, ամինաթթուների փոխանակությանը և նյութափոխանակության վերջնական արգասիքների ձևավորման ու արտազատման գործընթացներին։ Քննվում է որոճողների մարսողական համակարգի առանձնահատուկ դերը, մասնավորապես նախաստամոքսներում բնակվող միկրոօրգանիզմների մասնակցությունը կերի ազոտային բաղադրիչների փոխակերպմանը և մանրէային սպիտակուցի առաջացմանը։ Կարևորվում է տարբեր կերաբաժինների կազմի, սպիտակուցի քանակի ու որակի և էներգետիկ ապահովվածության ազդեցությունը ազոտի յուրացման մակարդակի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել արյան, մարսողական համակարգի պարունակության և արտազատվող նյութերի կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ նյութափոխանակության ընթացքի առավել ամբողջական բնութագրման նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ազոտի ընդունման, օրգանիզմում պահպանման և արտազատման հարաբերակցությանը, քանի որ այդ ցուցանիշները հնարավորություն են տալիս գնահատել կերային սպիտակուցի օգտագործման արդյունավետությունը։ Տեսակների և ցեղերի միջև հայտնաբերվող տարբերությունները դիտարկվում են կենդանիների գենետիկական առանձնահատկությունների, արտադրողական ուղղվածության, տարիքի, ֆիզիոլոգիական վիճակի և շրջակա միջավայրին հարմարվողականության համատեքստում։ Կարևորվում է նաև ազոտային նյութափոխանակության և կենդանիների աճի, մարմնի հյուսվածքների ձևավորման, բրդատվության, կաթնատվության ու ընդհանուր արտադրողականության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը։ Նման համեմատական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի հիմնավորված մոտենալ տարբեր ցեղերի սնուցման կազմակերպմանը և կերաբաժինների համապատասխանեցմանը նրանց կենսաբանական պահանջներին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են գիտական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական կենդանիների նյութափոխանակության օրինաչափությունների բացահայտման համար, ինչպես նաև կիրառական արժեք ունենալ անասնաբուծության մեջ կերային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և կենդանիների արտադրողականության գնահատման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, անասնաբուծության, կերակրման և գյուղատնտեսական կենդանիների ցեղաբուծության ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Ս. Շահազիզյանի աշխատությունը նվիրված է հայկական նշանագրերին՝ հայոց գրային համակարգի և գրավոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից մեկին։ Հայկական գրերը ոչ միայն լեզվի արտահայտման միջոց են, այլև ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային շարունակականության պահպանման հիմնասյուներից։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու հայոց այբուբենի կառուցվածքը, տառերի ձևերը, գրության սկզբունքներն ու պատմական կիրառությունը։ Նշանագրերի ներկայացումն ու համակարգումը կարևոր նշանակություն ունեն լեզվի ուսուցման, հին գրավոր աղբյուրների ընթերցման և հայկական ձեռագրային ու տպագիր ժառանգության ճանաչման համար։ Գրային ձևերի ուսումնասիրությունը նաև առնչվում է հնագրությանը, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջաններում տառերի արտաքին տեսքը, գրության եղանակներն ու գեղարվեստական ձևավորումը ենթարկվել են փոփոխությունների։ Նման հրատարակությունները կարող են ծառայել որպես ուսումնական և տեղեկատու նյութ՝ հայոց գրերի առանձնահատկություններին ծանոթանալու և դրանց գործածության հմտությունները զարգացնելու համար։ Աշխատությունը կարևոր է հայ գրագիտության, լեզվական կրթության և ազգային գրավոր ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ընդգծելով հայոց գրերի դերը մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։