Հրաչ Զարդարյան (կյանքը և գործը)

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է օրթոգոնալ համակարգերի նկատմամբ գրիդի՝ ագահ ընտրության սկզբունքով գործող ալգորիթմների զուգամիտության տեսական ուսումնասիրությանը և ֆունկցիաների ու տարրերի մոտարկման խնդիրներում դրանց կիրառման մաթեմատիկական հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն իտերացիոն գործընթացներն են, որոնց յուրաքանչյուր քայլում տվյալ համակարգից ընտրվում է ընթացիկ մնացորդի հետ առավել նշանակալի կապ ունեցող տարրը, ինչի արդյունքում աստիճանաբար կառուցվում է սկզբնական օբյեկտի մոտարկումը։ Օրթոգոնալ համակարգերի հատկությունները հնարավորություն են տալիս ավելի հստակ վերլուծելու ընտրված տարրերի ներդրումը, մոտարկման սխալի փոփոխությունը և ալգորիթմի հաջորդական քայլերի վարքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պայմաններին, որոնց դեպքում կառուցվող մոտարկումների հաջորդականությունը զուգամիտում է սկզբնական ֆունկցիային կամ դիտարկվող տարածության տարրին, ինչպես նաև զուգամիտության արագության և սխալի գնահատման հարցերին։ Քննվում են օրթոգոնալ համակարգերի լրիվության, գործակիցների վարքի, մնացորդների նորմերի և մոտարկումների կայունության միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ագահ ընտրության մեխանիզմի համեմատությունը դասական օրթոգոնալ շարքերի և լավագույն մոտարկման մոտեցումների հետ, քանի որ նման ալգորիթմների հիմնական առավելություններից մեկը մեծ համակարգից սահմանափակ թվով առավել նշանակալի բաղադրիչների հաջորդական ընտրության հնարավորությունն է։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել Հիլբերտյան և այլ ֆունկցիոնալ տարածություններում ձևակերպված խնդիրներ, օրթոգոնալ բազիսների և համակարգերի կառուցվածքային հատկություններ, ինչպես նաև ալգորիթմի արդյունավետության տեսական սահմաններ։ Զուգամիտության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս պարզել, թե ինչ պայմաններում իտերացիաների թվի աճին զուգընթաց մնացորդը նվազում է և ստացված ներկայացումը մոտենում է ցանկալի օբյեկտին։ Նման արդյունքները նշանակություն ունեն մոտարկումների տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի և հաշվողական մաթեմատիկայի համար՝ հատկապես այն խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է կառուցել սակավաթիվ բաղադրիչներով արդյունավետ ներկայացումներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրթոգոնալ համակարգերի տեսությունը, մոտարկումների մեթոդները և իտերացիոն ալգորիթմների մաթեմատիկական վերլուծությունը՝ կենտրոնանալով ագահ ընտրության մեթոդների զուգամիտության պայմանների և դրանց տեսական հատկությունների բացահայտման վրա։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Հայաստանի պատմական և ժողովրդագրական զարգացումների համակողմանի ուսումնասիրությանը XI դարից մինչև XVI դարի կեսերն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի բնակչության թվաքանակի, էթնիկական կազմի, բնակեցման առանձնահատկությունների, բնակավայրերի տարածքային բաշխման և ժողովրդագրական գործընթացների վրա՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ռազմական իրադարձությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է տարբեր նվաճումների, իշխանափոխությունների, պատերազմների, բնակչության տեղաշարժերի և տնտեսական պայմանների ազդեցությունը Հարավային Հայաստանի ժողովրդագրական պատկերի ձևավորման և փոփոխության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացմանը, բնակչության տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, առանձին շրջանների բնակեցվածության աստիճանին, ինչպես նաև գաղթի և վերաբնակեցման գործընթացներին։ Կարևորվում է հայ բնակչության շարունակական ներկայության, տեղական համայնքների կենսագործունեության և պատմական տարբեր փուլերում տարածաշրջանում տեղի ունեցած էթնաժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունում ժողովրդագրական երևույթները ներկայացվում են պատմական զարգացումներից անբաժանելի՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե քաղաքական անկայունությունը, արտաքին տիրապետությունները, ռազմական բախումները և տնտեսական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բնակչության բնականոն կյանքի, բնակավայրերի և ընդհանուր ժողովրդագրական կառուցվածքի վրա։ Տարբեր պատմական աղբյուրների և փաստական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տարածաշրջանի պատմաժողովրդագրական պատկերը և բացահայտել մի քանի դարերի ընթացքում տեղի ունեցած հիմնական փոփոխությունների ուղղություններն ու պատճառները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում Հարավային Հայաստանի առանձին տարածքների պատմական ճակատագրին և դրանց բնակչության զարգացման առանձնահատկություններին, ինչի շնորհիվ տարածաշրջանը դիտարկվում է ոչ միայն ընդհանուր հայոց պատմության, այլև տեղական ժողովրդագրական գործընթացների տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց միջնադարյան պատմությամբ, պատմական ժողովրդագրությամբ, բնակչության տեղաշարժերով, Հայաստանի պատմական աշխարհագրությամբ և տարածաշրջանային պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Literature

Այս գիրքը ներկայացնում է տարբեր հեղինակների պիեսների ժողովածու, որտեղ ընդգրկված են դրամատիկական ստեղծագործություններ՝ նախատեսված բեմադրության համար։ Պիեսներում արտացոլվում են մարդկային հարաբերությունները, սոցիալական հակասությունները, բարոյական ընտրությունները և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ Հեղինակները օգտագործում են երկխոսության և գործողության միջոցով կերպարների ներաշխարհը բացահայտելու դրամատիկական ձևը՝ ստեղծելով լարվածություն և գաղափարական բախումներ։ Նյութը ընդգրկում է ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից դրամատուրգիայի օրինակներ՝ ցույց տալով թատրոնի զարգացման տարբեր փուլերը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալ դրամատիկական արվեստի կառուցվածքին և թատերական մտածողության առանձնահատկություններին։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացի մեթոդաբանական վերլուծությանը՝ ուսումնասիրելով որոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, դրանց ընդունման փուլերը և քաղաքական գործընթացների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Գրքում քաղաքական որոշումը դիտարկվում է որպես բարդ և բազմաշերտ գործընթաց, որի վրա ազդեցություն են ունենում քաղաքական ինստիտուտները, պետական կառավարման համակարգը, հասարակական խմբերի շահերը, տեղեկատվական միջավայրը, քաղաքական դերակատարների վարքագիծը և արտաքին պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական որոշումների ընդունման տարբեր տեսական մոդելներին և մեթոդաբանական մոտեցումներին՝ հնարավորություն տալով համեմատել դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները տարբեր քաղաքական իրավիճակներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են որոշումների մշակման, այլընտրանքների ձևավորման, դրանց գնահատման, ընտրության և իրականացման գործընթացները, ինչպես նաև որոշումների արդյունավետության և հետևանքների գնահատման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռացիոնալության, անորոշության, սահմանափակ տեղեկատվության և շահերի բախման պայմաններում քաղաքական ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են քաղաքական դերակատարները վերլուծում առկա խնդիրները, ձևավորում հնարավոր լուծումներ և ընտրում գործողությունների առավել նպատակահարմար տարբերակներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական որոշումների հիմնավորվածության, կանխատեսելիության, արդյունավետության և հանրային ընդունելիության գնահատմանը, ինչպես նաև որոշումների ընդունման գործընթացում փորձագիտական գիտելիքի և տեղեկատվության օգտագործմանը։ Մեթոդաբանական վերլուծությունը կարող է կիրառվել ինչպես պետական կառավարման, այնպես էլ քաղաքական ինստիտուտների և հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ընթացքում՝ նպաստելով քաղաքական որոշումների որակի և կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին, քաղաքական վերլուծաբաններին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է բյուջետային սահմանափակության և օգտակարության մաքսիմալացման տեսության հիմունքներին, որոնք կազմում են սպառողական վարքագծի միկրոտնտեսական վերլուծության առանցքը։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է բյուջետային սահմանափակությունը՝ որպես սպառողի եկամտի և ապրանքների գների սահմանած ընտրության հնարավորությունների ամբողջություն, և ինչպես է այն սահմանում սպառման հնարավոր կոմբինացիաները։ Հեղինակը անդրադառնում է օգտակարության տեսությանը՝ բացատրելով սահմանային օգտակարության, ընդհանուր օգտակարության և անտարբերության կորերի գաղափարները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպառողի օպտիմալ ընտրության խնդրին՝ ինչպես է անհատը իր սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում առավելագույնի հասցնում օգտակարությունը՝ հավասարակշռելով գները և նախասիրությունները։ Գրքում քննարկվում են նաև եկամտի և գների փոփոխությունների ազդեցությունը սպառողական ընտրության վրա՝ փոխարինման և եկամտային էֆեկտների միջոցով։ Վերլուծվում է այս տեսության կիրառությունը պահանջարկի ձևավորման, շուկայի վերլուծության և տնտեսական քաղաքականության գնահատման գործընթացներում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գրաֆիկական ու մաթեմատիկական մոդելները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Sociology

Այս աշխատությունը նվիրված է արդի հայ հասարակությունում միջին խավի ձևավորման, սոցիալական դիրքի, հիմնական առանձնահատկությունների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են միջին խավի սոցիալ-տնտեսական բնութագրիչները, կենսամակարդակը, արժեքային համակարգը, կրթական և մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հասարակական և տնտեսական գործընթացներում նրա ունեցած դերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են միջին խավի ձևավորման և կայացման վրա՝ ներառյալ զբաղվածության մակարդակը, եկամուտների բաշխումը, սոցիալական շարժունակությունը, ձեռնարկատիրական ակտիվությունը և պետական քաղաքականության ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև միջին խավի զարգացման խոչընդոտներին և հնարավոր հեռանկարներին՝ դիտարկելով դրա նշանակությունը հասարակական կայունության, ժողովրդավարական գործընթացների և երկրի տնտեսական առաջընթացի համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, տնտեսագետների, քաղաքագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար՝ որպես ժամանակակից հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրման արժեքավոր աղբյուր։