Հյուսվածաբանական տերմինների հայերեն-ռուսերեն-լատիներեն բառարան

Other Subjects

Այս նյութը ներկայացնում է հայկական ճարտարապետությանը նվիրված հանձնարարական գրականության համակարգված ցանկ, որը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ժողովրդական համալսարանի ունկնդիրների համար՝ որպես ուսումնական և ճանաչողական ուղեցույց։ Այն ընդգրկում է այնպիսի աշխատություններ, որոնք լուսաբանում են հայկական ճարտարապետության պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադարյան վանական համալիրների ձևավորումը և հետագա դարերի քաղաքաշինական ու եկեղեցաշինական ավանդույթները։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը անդրադառնում է ճարտարապետական հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, գեղարվեստական լուծումներին, տարածաշրջանային դպրոցների ձևավորմանը և ազգային ճարտարապետական ոճի զարգացման օրինաչափություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հետազոտություններին, որոնք վերլուծում են հայկական ճարտարապետության կապը պատմական միջավայրի, կրոնական պատկերացումների և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Նյութը ծառայում է որպես կրթական գործիք՝ նպաստելով հայկական ճարտարապետական ժառանգության ավելի խորքային ընկալմանը և դրա արժեքի գիտակցմանը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով երիտասարդ ընթերցողներին, ծնողներին, ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի գրքեր, որոնք ուղղված են պատանիների աշխարհայացքի ձևավորմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացի շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր զարգացմանը՝ ապահովելով որակյալ գրականության հասանելիություն։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ սրտի աջ և ձախ փորոքների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ վերափոխումների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ իշեմիկ և իդիոպաթիկ դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիաների պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում սրտամկանի ռեմոդելավորման առանձնահատկությունների գնահատումն է՝ հաշվի առնելով հիվանդության առաջացման տարբեր պատճառները և դրանց ազդեցությունը սրտի երկու փորոքների վիճակի վրա։ Ռեմոդելավորումը դիտարկվում է որպես սրտի կառուցվածքի, չափերի, ձևի և ֆունկցիոնալ հատկությունների փոփոխությունների համալիր գործընթաց, որը զարգանում է սրտային անբավարարության առաջընթացին զուգընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ձախ փորոքի կառուցվածքային փոփոխությունների և կծկողական ֆունկցիայի խանգարումների գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը աջ փորոքի վիճակի հետ։ Աջ փորոքի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ընդհանուր կլինիկական պատկերի և սրտի տարբեր բաժինների միջև ֆունկցիոնալ փոխազդեցության ըմբռնման համար։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչ ընդհանրություններ և տարբերություններ կարող են դրսևորվել իշեմիկ ծագման սրտամկանի ախտահարման և անհայտ պատճառագիտությամբ զարգացող դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայի դեպքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել սրտի խոռոչների չափերը, պատերի կառուցվածքային փոփոխությունները, փորոքների կծկողական գործունեությունը և սրտի ընդհանուր հեմոդինամիկ վիճակը բնութագրող ցուցանիշները։ Կարևորվում է նաև աջ և ձախ փորոքների փոխկապակցված աշխատանքի գնահատումը, քանի որ մեկ փորոքի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ մյուսի գործունեության վրա։ Տարբեր խմբերում ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու քրոնիկական սրտային անբավարարության զարգացման մեխանիզմների և տարբեր պատճառագիտության դեպքում սրտամկանի վերափոխումների բնույթի մասին։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը նպաստում է սրտային անբավարարության պայմաններում երկփորոքային ռեմոդելավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը և տարբեր տեսակի կարդիոմիոպաթիաների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների համակարգված գնահատմանը։

History

Հայկական տեղեկատվական համայնքային ռեսուրսները հետխորհրդային երկրներում աշխատությունը վերլուծական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է հետխորհրդային տարածքում ձևավորված հայկական տեղեկատվական և համայնքային ռեսուրսների վրա՝ դիտարկելով դրանց զարգացումը նոր քաղաքական և սոցիալական իրականության պայմաններում, որտեղ խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո հայկական համայնքները տարբեր երկրներում բախվել են ինքնակազմակերպման, տեղեկատվության փոխանցման և մշակութային կապերի պահպանման նոր մարտահրավերների, իսկ աշխատանքը անդրադառնում է լրատվամիջոցների, համայնքային կառույցների, կրթական և մշակութային հարթակների դերին՝ որպես հայկական ինքնության պահպանման և համայնքային կապերի ամրապնդման գործիքների, միաժամանակ վերլուծելով դրանց արդյունավետությունը, սահմանափակումները և փոխազդեցությունը տեղական հասարակությունների ու պետական համակարգերի հետ՝ ստեղծելով համապարփակ պատկեր տեղեկատվական միջավայրի և հայկական սփյուռքի գործունեության վերաբերյալ։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ կամերային երաժշտության զարգացման կարևոր փուլերից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով 1970-ականների կեսերից մինչև դարավերջ ստեղծված լարային կվարտետների գեղարվեստական, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում է չորս լարային գործիքների համար ստեղծված ստեղծագործությունների տեղը տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական երաժշտական մշակույթում, դրանց կապը ազգային կոմպոզիտորական ավանդույթների և ժամանակակից երաժշտական մտածողության նոր միտումների հետ։ Քննվում են ժանրի պատմական զարգացման շարունակականությունը, դասական կվարտետային սկզբունքների վերաիմաստավորումը, ձևակառուցման առանձնահատկությունները, թեմատիկ նյութի մշակման եղանակները, հարմոնիկ և պոլիֆոնիկ մտածողությունը, ռիթմական կազմակերպումը, տեմբրային լուծումները և գործիքների փոխհարաբերության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային երաժշտական լեզվի դրսևորումներին՝ ժողովրդական և հոգևոր երաժշտության ինտոնացիոն տարրերի, մոդալ մտածողության, բնորոշ ռիթմական դարձվածքների և մեղեդիական կառուցվածքների ստեղծագործական վերափոխմանը։ Միաժամանակ դիտարկվում է հայ կոմպոզիտորների երկխոսությունը XX դարի համաշխարհային երաժշտության գեղագիտական ու տեխնիկական միտումների հետ, ինչի արդյունքում ավանդական ժանրային մոդելները կարող էին համադրվել նոր արտահայտչամիջոցների և անհատական հեղինակային ոճերի հետ։ Վերլուծության կարևոր ուղղություն է կվարտետի ներսում յուրաքանչյուր գործիքի դերակատարության փոփոխությունը՝ առաջին ջութակի գերիշխող գործառույթից մինչև բոլոր ձայների համեմատաբար հավասար և ինքնուրույն զարգացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ցիկլային կառուցվածքի, առանձին մասերի դրամատուրգիական կապերի, հակադրության և թեմատիկ միասնականության խնդիրներին։ Ժանրի զարգացումը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի ընդհանուր մշակութային միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով կատարողական արվեստի, մասնագիտական երաժշտական կրթության և համերգային կյանքի նշանակությունը նոր ստեղծագործությունների տարածման գործում։ Կարևորվում է նաև ստեղծագործության և կատարման փոխհարաբերությունը, քանի որ լարային կվարտետի ժանրը պահանջում է տեխնիկական ճշգրտության հետ մեկտեղ բարձր մակարդակի անսամբլային փոխգործակցություն և միասնական գեղարվեստական մեկնաբանություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դարավերջի հայ կամերային երաժշտության ոճական բազմազանությունը, ազգային երաժշտական ավանդույթի շարունակականությունն ու նորացման գործընթացները և լարային կվարտետի նշանակությունը հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման մեջ։

Literature

Դանիել Վարուժանը և «Գրական հեթանոսությունը»-ը գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծ Դանիել Վարուժանի ստեղծագործական աշխարհին և նրա «գրական հեթանոսություն» գաղափարական ուղղությանը, աշխատությունում վերլուծվում են Վարուժանի պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, պատկերային համակարգը և գաղափարական հիմքերը, մասնավորապես մարդու, բնության և տիեզերքի հարաբերության ընկալումը՝ որպես կենսահաստատ և առասպելական ամբողջություն, միաժամանակ դիտարկվում է «հեթանոսական» մտածողության վերաիմաստավորումը Վարուժանի մոտ՝ որպես հակադրություն ժամանակի սոցիալական և հոգևոր ճգնաժամերին, հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա լեզվական հարստությանը, խորհրդանշական մտածողությանը և ազգային ինքնության արտահայտման ձևերին, աշխատությունը նաև տեղավորում է Վարուժանի ստեղծագործությունը եվրոպական սիմվոլիզմի և մոդեռնիզմի լայն համատեքստում, նպատակ ունենալով ներկայացնել նրա գրական ժառանգության ամբողջական գիտական մեկնաբանությունը։