Կոլյա Տեր Հովհաննիսյան-ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման առկա մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ջրային ռեսուրսների կառավարումը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը՝ հաշվի առնելով ջրի սահմանափակ պաշարները, դրանց տարածքային և սեզոնային անհավասար բաշխվածությունը, գյուղատնտեսության ու բնակչության պահանջարկը և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման կազմակերպական և տնտեսական հիմքերը, ջրային ռեսուրսների օգտագործման և բաշխման գործընթացները, ինչպես նաև ոլորտում գործող կառավարման մեխանիզմների արդյունավետությունն ու առկա խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը, ջրային կորուստների նվազեցմանը, ոռոգման համակարգերի բարելավմանը, ենթակառուցվածքների վերականգնմանն ու արդիականացմանը և ջրային ռեսուրսների հաշվառման ու վերահսկողության կատարելագործմանը։ Քննարկվում են նաև կառավարման տարբեր մակարդակների փոխգործակցության, տնտեսական խթանների, ջրօգտագործման վճարների, ներդրումային քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման սկզբունքների կիրառումը, որի հիմքում դրվում է ջրի նկատմամբ տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական շահերի հավասարակշռումը։ Հայաստանի պայմաններում այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ համադրել բնակչության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, էներգետիկայի և շրջակա միջավայրի պահանջները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ ջրային համակարգերի մոնիթորինգի, հաշվառման, կանխատեսման և կառավարման գործընթացները թվայնացնելու նպատակով։ Առաջարկվող մոտեցումները միտված են ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը, համակարգերի տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը, ծառայությունների որակի բարելավմանը և ոլորտի երկարաժամկետ կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ջրային տնտեսության մասնագետներին, տնտեսագետներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, բնապահպաններին, ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Literature

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Լև Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական ուսմունքի ձևավորումը և դրա ազդեցությունը XIX դարի վերջի գրական ու հասարակական պայքարի վրա՝ բացահայտելով նրա հայացքների ներքին զարգացումը, բարոյական ուսմունքի հիմնական սկզբունքները և դրանց հակադրությունը պաշտոնական եկեղեցական դոգմաներին ու ժամանակի մշակութային միջավայրին։ Վերլուծվում են Տոլստոյի գաղափարների արտացոլումը նրա գեղարվեստական ստեղծագործություններում, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջացել են նրա ուսմունքի և ռուսական գրական-հասարակական մտքի տարբեր ուղղությունների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի գրական պայքարին, գաղափարական հոսանքներին, քննադատական արձագանքներին և այն ինտելեկտուալ միջավայրին, որտեղ ձևավորվել են նոր գեղագիտական և փիլիսոփայական դիրքորոշումներ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական համակարգը դարձավ ոչ միայն անձնական հավատամքի արտահայտություն, այլև լայն հասարակական քննարկումների և մշակութային բախումների կենտրոն, ազդելով ռուս և եվրոպական մտքի հետագա զարգացման վրա։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է միլիմետրային տիրույթի ցածր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցության ուսումնասիրությանը բջջային և թաղանթային համակարգերի վրա՝ համադրելով կենսաֆիզիկական, բջջաբանական և ֆիզիոլոգիական հետազոտության մոտեցումները։ Գրքում ուսումնասիրվում են բջջաթաղանթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրա դերը բջջի ներքին միջավայրի պահպանման, նյութերի փոխանակության, ազդանշանների փոխանցման և արտաքին ազդակների նկատմամբ բջջային արձագանքի ձևավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ճառագայթման և կենսաբանական համակարգերի փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմներին՝ դիտարկելով, թե ինչպես կարող են նման ազդեցությունները փոփոխել թաղանթային կառուցվածքների ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում են բջիջների կենսագործունեության, թաղանթային թափանցելիության, իոնային փոխանակության և այլ ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները ճառագայթման ազդեցության պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև ճառագայթման հիմնական պարամետրերի՝ հաճախականության, ինտենսիվության, ազդեցության տևողության և այլ պայմանների նշանակությունը կենսաբանական պատասխանի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բջջային արձագանքի և թաղանթային փոփոխությունների միջև պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու էլեկտրամագնիսական ազդակների կենսաբանական ազդեցության մասին։ Գրքում քննարկվում են նաև ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառական նշանակությունը կենսաբժշկական հետազոտությունների, ֆիզիոթերապևտիկ տեխնոլոգիաների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրում է ցածր ինտենսիվության ազդեցությունների հնարավոր կենսաբանական հետևանքները բջջային մակարդակում՝ փորձելով բացահայտել դրանց հիմքում ընկած ֆիզիկական և կենսաքիմիական գործընթացները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկոսների, բջջաբանների, ճառագայթային կենսաբանության և բժշկական ֆիզիկայի մասնագետների, ֆիզիոլոգների, կենսաբժշկական հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է սոցիալիստական մրցության առաջամարտիկներին նվիրված գրականության հանձնարարական մատենագիտական ցանկ՝ ընդգրկելով Հայկական ՍՍՀ արդյունաբերության և գյուղատնտեսության ոլորտներում առաջավոր փորձի, արտադրական նորարարությունների և աշխատավորական շարժման վերաբերյալ հրատարակությունները։ Այն համակարգում է տարբեր աղբյուրներ՝ գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, վիճակագրական նյութեր և պրոպագանդիստական բնույթի հրատարակություններ, որոնք անդրադառնում են սոցիալիստական մրցության կազմակերպման, զարգացման և արդյունքների գնահատման հարցերին։ Գրքում նյութերը դասակարգված են ըստ ոլորտների՝ արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն, ինչպես նաև ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ առաջավոր փորձ, արտադրողականության բարձրացում, աշխատանքային կազմակերպում և սոցիալիստական պարտավորությունների իրականացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկական ՍՍՀ-ի առաջատար ձեռնարկությունների և կոլտնտեսությունների գործունեությանը, ինչպես նաև արտադրական առաջամարտիկների փորձի տարածմանը։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական և մեթոդական ուղեցույց հետազոտողների, գրադարանավարների և պատմական ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով խորհրդային արտադրական մշակույթի ուսումնասիրմանը և համակարգմանը։

Literature

Գիրքը ուսումնասիրում է հին հայերի կրոնը, պաշտամունքը, դիցապաշտությունը և հարակից առասպելաբանությունը՝ ներկայացնելով դրանց սոցիալ-մշակութային և հոգևոր նշանակությունը։ Այն թույլ է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմել նախաքրիստոնեական հայերի հոգևոր կյանքի, գաղափարների համակարգի և հոգևոր սովորույթների մասին։ Հիմնական թեմաները․ Հին հայերի կրոնական հավատալիքներ և մշակույթ Տաճարներ, պաշտամունքային վայրեր և ծեսեր Դիցաբանություն և աստվածային կերպարների վերլուծություն Հավատալիքների ազդեցությունը սոցիալական և մշակութային կյանքում Նախաքրիստոնեական և քրիստոնեական ժամանակաշրջանների կապը Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ ու համապարփակ ներկայացնում է հին հայերի հոգևոր աշխարհը Միավորում է կրոնագիտական, ազգագրական և պատմական մոտեցումներ Ներկայացնում է խորհրդանշական, դիցաբանական ու մշակութաբանական տարրեր Հարմար է ազգագրության, պատմության, կրոնագիտության և հայագիտության հետազոտողների համար

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է իրավահասկացողության դասական հայեցակարգերի և ժամանակակից տեսական հարացույցների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով իրավունքի բնույթի, էության, նշանակության և ճանաչման մեթոդաբանական խնդիրների վրա։ Հետազոտության հիմքում իրավունքի մասին տարբեր գիտական և փիլիսոփայական պատկերացումների համեմատական վերլուծությունն է, որի միջոցով բացահայտվում են իրավունքի ըմբռնման պատմականորեն ձևավորված հիմնական մոտեցումները և դրանց արդիականությունը ժամանակակից իրավագիտության պայմաններում։ Աշխատությունում կարող են քննության առնվել բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, պատմական դպրոցի, սոցիոլոգիական և այլ ուղղությունների հիմնարար դրույթները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց միջև առկա տարբերություններին և փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի այն հարցը, թե ինչ հարաբերություն գոյություն ունի իրավունքի և բարոյականության, իրավունքի և պետության, իրավական նորմի և սոցիալական իրականության միջև։ Դասական հայեցակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել իրավունքի սահմանման և մեկնաբանման տարբեր չափանիշներ, իսկ ժամանակակից պարադիգմների վերլուծությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են այդ մոտեցումները վերաիմաստավորվում մարդու իրավունքների, իրավական պետության, ժողովրդավարության և սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է մեթոդաբանական խնդիրը՝ իրավունքի ուսումնասիրության ընթացքում տարբեր գիտական մեթոդների և մոտեցումների կիրառման հնարավորությունների գնահատումը։ Կարող են քննարկվել իրավունքի ճանաչման և մեկնաբանության փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, պատմական, համեմատական և համակարգային մեթոդները, ինչպես նաև դրանց համադրման անհրաժեշտությունը բարդ իրավական երևույթների ուսումնասիրության ժամանակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից իրավագիտության մեջ ձևավորվող նոր տեսական մոտեցումներին, որոնք փորձում են հաղթահարել իրավունքի մասին ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և հաշվի առնել իրավական իրականության բազմաշերտ բնույթը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի իրավունքի և հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից իրավակարգերը մշտապես առնչվում են նոր սոցիալական, տեխնոլոգիական և քաղաքական մարտահրավերների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին, իրավաբանական ֆակուլտետների դասախոսներին և ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ իրավահասկացողության տարբեր դպրոցների համադրական ուսումնասիրության միջոցով հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ըմբռնել իրավունքի տեսական հիմքերը, դրա ճանաչման մեթոդաբանական խնդիրները և ժամանակակից իրավագիտության զարգացման հիմնական ուղղությունները։