Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950
Հրատարակությունը տեղեկատվական, մատենագիտական և օրացուցային բնույթի տեղեկատու է, որը նախատեսված է տարվա ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական և այլ նշանակալի իրադարձությունների ու տարեդարձերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Նման հրատարակությունների հիմնական նպատակը գրադարաններին, մշակութային և կրթական հաստատություններին օժանդակ նյութ տրամադրելն է՝ հիշարժան օրերին նվիրված ցուցահանդեսների, զեկուցումների, ընթերցումների, թեմատիկ երեկոների և այլ միջոցառումների կազմակերպման համար։ Նյութերը կարող են դասավորվել ժամանակագրական սկզբունքով՝ ըստ ամիսների և օրերի, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել համապատասխան ժամանակահատվածին վերաբերող տարեթվերը և նախապես ծրագրել դրանց հետ կապված աշխատանքները։ Առանձին գրառումները կարող են վերաբերվել պատմական իրադարձությունների տարեդարձերին, գիտության և մշակույթի գործիչների ծննդյան կամ գործունեության հիշարժան տարեթվերին, գրականության ու արվեստի կարևոր երևույթներին, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերին։ Տեղեկատուի արժեքավոր բաղադրիչներից է մատենագիտական ուղղվածությունը, քանի որ հիշարժան իրադարձության կամ անձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է ուղեկցվել թեմայի հետագա ուսումնասիրության համար նախատեսված գրականության ընտրությանն աջակցող տվյալներով։ Այդպիսի կառուցվածքը հրատարակությունը դարձնում է ոչ միայն օրացուցային հիշեցումների ժողովածու, այլև գրադարանային տեղեկատվական և մշակութային աշխատանքի կազմակերպման գործիք։ 1950 թվականի ժամանակագրական շրջանակը հրատարակությանը տալիս է նաև պատմական աղբյուրի նշանակություն, քանի որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում պաշտոնապես կարևորվող տարեդարձերի, անձանց և իրադարձությունների շրջանակը։ Հետագա ուսումնասիրությունների ժամանակ նման նյութերի համեմատությունը տարբեր տարիների համապատասխան հրատարակությունների հետ կարող է հնարավորություն տալ հետևելու հիշողության մշակույթի, գրադարանային աշխատանքի առաջնահերթությունների և հասարակական-մշակութային շեշտադրումների փոփոխություններին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային, տեղեկատվական և մատենագիտական գործառույթները՝ ծառայելով որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան տարեթվերի համակարգման և դրանց շուրջ կրթական ու մշակութային աշխատանքի կազմակերպման օժանդակ աղբյուր։
Updated: 2026-09-28
Linguistics
Աստվածաշնչյան կազմախոսական դարձվածքները և դրանց գեղարվեստական փոխակերպումները
Այս լեզվաբանական և գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածաշնչյան կազմախոսական դարձվածքների վերլուծությանը և դրանց գեղարվեստական փոխակերպումների առանձնահատկություններին հայերեն գրական ավանդույթի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են աստվածաշնչյան ծագում ունեցող դարձվածքների իմաստային, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը հայերեն լեզվի դարձվածաբանության ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են սուրբգրային արտահայտությունները ժամանակի ընթացքում ենթարկվել իմաստային ընդլայնման, փոխաբերականացման և գեղարվեստական վերաիմաստավորման՝ դառնալով գրական լեզվի կարևոր արտահայտչամիջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց կիրառությանը հայ դասական և ժամանակակից գրականության մեջ՝ որպես պատկերային մտածողության, ոճական բազմազանության և մշակութային հիշողության կրողներ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև թարգմանական գործընթացների ազդեցությունը դարձվածքների պահպանման և փոփոխման վրա՝ ընդգծելով լեզվամշակութային փոխազդեցությունների դերը։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է հայոց լեզվի, դարձվածաբանության և գրականագիտության ոլորտներում՝ բացահայտելով աստվածաշնչյան լեզվական ժառանգության գեղարվեստական կենսունակությունը։
Updated: 2026-09-14
Medicine
Հաստ աղիքում առաջնային ուռուցքի տեղակայման դերը կոլոռեկտալ քաղցկեղով հիվանդների ապրելիության և բուժման արդյունավետության մեջ
Աշխատությունը նվիրված է կոլոռեկտալ քաղցկեղով հիվանդների բուժման արդյունքների և երկարաժամկետ ապրելիության վրա հաստ աղիքում առաջնային ուռուցքի տեղակայման ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում կարող է լինել ուռուցքի տեղակայման տարբերությունը հաստ աղիքի աջ և ձախ հատվածներում, ինչպես նաև առանձին անատոմիական հատվածներում, և դրա կապը հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանական առանձնահատկությունների, հիվանդության տարածվածության, մետաստազավորման հավանականության և կանխատեսման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հիվանդների կլինիկական տվյալների, ուռուցքի փուլավորման, հյուսվածաբանական բնութագրերի, վիրաբուժական և դեղորայքային բուժման արդյունքների համեմատական գնահատում, ինչպես նաև ընդհանուր և հիվանդությունից ազատ ապրելիության ցուցանիշների վերլուծություն։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն հարցին, թե արդյոք առաջնային ուռուցքի տեղակայումը կարող է հանդես գալ որպես բուժման արդյունավետության և հիվանդության ելքի կանխատեսող գործոն՝ հաշվի առնելով հիվանդի անհատական կլինիկական առանձնահատկությունները և կիրառված բուժման տեսակը։ Արդյունքները կարող են նպաստել կոլոռեկտալ քաղցկեղի կանխատեսման ավելի ճշգրիտ գնահատմանը, բուժման տակտիկայի ընտրությանը և հիվանդների անհատականացված բուժման մոտեցումների կատարելագործմանը։
Updated: 2026-09-17
History
Armenia between Byzantium and the Orient
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական դիրքի և քաղաքական-մշակութային զարգացման վերլուծությանը Բյուզանդական կայսրության և Արևելքի քաղաքակրթական համակարգերի միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով Հայաստանի դերը որպես սահմանային և միջնորդական տարածք տարբեր քաղաքակրթությունների փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործոնները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի հարաբերությունները Բյուզանդիայի, Պարսկական աշխարհի և հետագայում իսլամական խալիֆայությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է երկիրը մշտապես գտնվել մեծ կայսրությունների ազդեցության խաչմերուկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային փոխանակումների գործընթացներին, եկեղեցական ինստիտուտների դերին, ինչպես նաև հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև վարչական համակարգերի, իրավական ավանդույթների և սոցիալական կառուցվածքների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորել են հայկական միջնադարյան հասարակության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը ոչ միայն ենթարկվել է արտաքին ազդեցությունների, այլ նաև ակտիվորեն մասնակցել է տարածաշրջանային քաղաքական և մշակութային գործընթացներին՝ հանդես գալով որպես կամուրջ Արևմուտքի և Արևելքի միջև։
Updated: 2026-09-14Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1983, Մարտ, թիվ 10)
Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված տեղեկությունները։ Այն ընդգրկում է մշակութային և արվեստագիտական տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրապարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի ընթացիկ համալրմանը։ Նյութերը կարող են ներառել գրականության մատենագիտական ամբողջական տվյալները՝ հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրի, հրատարակչության, տարեթվի և այլ անհրաժեշտ տեղեկությունների նշումով։ Տեղեկատուի միջոցով հնարավոր է արագ կողմնորոշվել մշակույթի և արվեստի ոլորտում կատարվող գիտական, ստեղծագործական և ուսումնասիրական աշխատանքների շրջանակում, ինչպես նաև գտնել որոշակի թեմային, արվեստի ճյուղին կամ մշակութային երևույթին վերաբերող համապատասխան աղբյուրներ։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է ընդգրկել կերպարվեստին, թատրոնին, երաժշտությանը, ճարտարապետությանը, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և մշակույթի պատմությանը վերաբերող նյութեր։ Որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու՝ այն կարևոր նշանակություն ունի ժամանակի ընթացքում հրապարակվող գրականության հաշվառման և համակարգման համար՝ ապահովելով մշակութային ոլորտի տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական համալրումը։ Այն կարող է օգտագործվել ինչպես մասնագիտական ուսումնասիրությունների և գիտահետազոտական աշխատանքների ընթացքում, այնպես էլ գրադարանային ու տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի և արվեստագիտական մտքի զարգացման ընթացքը հետադարձ հայացքով ուսումնասիրելու համար, քանի որ մատենագիտական գրանցումները փաստագրում են տվյալ փուլում շրջանառվող և հրատարակվող գրականության շրջանակը։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, ուսանողներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին։
Updated: 2026-08-21
Culture
Խաչատուր Իսկանդարյանի ստեղծագործությունը
Աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի քանդակագործ և նկարիչ Խաչատուր Մարտիրոսի Իսկանդարյանի բազմաբնույթ ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է արվեստագետի ստեղծագործական ուղին, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և նրա ներդրումը 20-րդ դարի երկրորդ կեսի ու 21-րդ դարի սկզբի հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում նրա քանդակագործական, գեղանկարչական, գրաֆիկական և կերամիկական աշխատանքներին՝ բացահայտելով դրանցում առկա թեմատիկ, ոճական և արտահայտչական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Իսկանդարյանի արվեստում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդը՝ իր առօրյա կյանքով, մասնագիտությամբ, բնավորությամբ և սոցիալական միջավայրով, ինչի շնորհիվ նրա փոքրածավալ ժանրային կոմպոզիցիաները առանձնանում են կենսականությամբ, դիտողականությամբ և մարդկային ջերմությամբ։ Հատուկ նշանակություն ունի հին Երևանի կյանքին նվիրված ստեղծագործությունների շարքը, որտեղ արվեստագետը պատկերում է քաղաքի անցյալի կերպարները, փողոցային տեսարանները, արհեստավորներին, առևտրականներին, երաժիշտներին և այլ կերպարներ։ Այս աշխատանքները ոչ միայն ունեն գեղարվեստական արժեք, այլև պահպանել են հին Երևանի կենցաղի, սովորույթների ու քաղաքային միջավայրի վերաբերյալ կարևոր ազգագրական տեղեկություններ։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև նրա մոնումենտալ քանդակագործությանը, որի շրջանակում արվեստագետը ստեղծել է մի շարք հուշարձաններ և դիմաքանդակներ՝ անդրադառնալով հայ մշակույթի, գրականության, գիտության և արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչների կերպարներին։ Նրա հեղինակած գործերից են Արմեն Տիգրանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Հակոբ Մեղապարտի և այլ մշակութային գործիչների հուշարձաններն ու քանդակները։ Առանձին ուշադրության է արժանի Իսկանդարյանի գործունեությունը որպես նկարիչ և գրաֆիկ․ այդ բնագավառում նրա ստեղծագործության մեջ հատկապես արտահայտված է բնանկարի ժանրը, ինչը ցույց է տալիս արվեստագետի հետաքրքրությունը ոչ միայն մարդկային կերպարի, այլև բնության ու միջավայրի գեղարվեստական մեկնաբանության նկատմամբ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս արվեստագետի ժառանգությունը դիտարկել ամբողջական համատեքստում՝ նրա ստեղծագործական զարգացումը կապելով ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գործընթացների, հայկական քանդակագործության ավանդույթների և քաղաքային մշակույթի հետ։ Հեղինակը կարևորում է նաև Իսկանդարյանի մասնակցությունը ցուցահանդեսներին և մրցույթներին, նրա ստացած պարգևներն ու ճանաչումը, որոնք վկայում են արվեստագետի նշանակալի դերակատարության մասին հայկական մշակութային կյանքում։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է հայկական քանդակագործության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ կերպարվեստով, հին Երևանի մշակութային միջավայրով և Խաչատուր Իսկանդարյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և արվեստասեր ընթերցողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է որպես Նարե Նադարյանի արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճանի ատենախոսություն՝ 2018 թվականին, 26 էջ ծավալով։
Updated: 2026-09-14