Մակերևութային պլազմոնները մետաղական նանոգնդերի և նանոգլանների զույգերում

Linguistics

Գիրքը կառուցված է վարժությունների համակարգված հաջորդականությամբ, որոնք ընդգրկում են հայոց լեզվի հիմնական բաժինները՝ ուղղագրություն, կետադրություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառագիտություն՝ ապահովելով լեզվի ամբողջական և փուլային յուրացում։ Յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է բազմաբնույթ առաջադրանքներով՝ սկսած պարզ ճանաչողական և վերարտադրողական վարժություններից մինչև ավելի բարդ՝ վերլուծական և ստեղծագործական աշխատանքներ, որոնք պահանջում են լեզվական կանոնների խորքային ընկալում և կիրառություն։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում սովորողների սխալների կանխարգելմանը և ուղղմանը՝ ընդգծելով հաճախ հանդիպող լեզվական սխալների տեսակները և դրանց շտկման մեթոդները։ Աշխատությունը նպաստում է նաև գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը, տրամաբանական մտածողության ձևավորմանը և լեզվական ճշգրտության բարձրացմանը՝ հատկապես ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է դպրոցականների, ուսանողների և հայոց լեզվի ինքնուրույն ուսումնասիրմամբ զբաղվողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական արդյունավետ ուղեցույց լեզվի իմացությունը խորացնելու և ամրապնդելու համար։

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին արևելահայ իրականության մեջ մանկավարժական պարբերական մամուլի ձևավորման, կայացման և զարգացման հիմնական միտումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը դիտարկում է մանկավարժական մամուլը ոչ միայն որպես կրթությանն ու դպրոցին վերաբերող տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես հասարակական-մշակութային և լուսավորական կարևոր հարթակ, որտեղ քննարկվում էին կրթության կազմակերպման, դպրոցի զարգացման, ուսուցչի դերի, դաստիարակության, կրթության մատչելիության և ազգային կրթական ինքնության հետ կապված հիմնահարցերը։ Աշխատության թեման 2008 թվականին պաշտպանված թեկնածուական ատենախոսության թեմա է, որի հեղինակը Անահիտ Խորենի Բրուտյանն է։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է այն շրջանը, երբ արևելահայ հասարակական կյանքում կրթական և լուսավորական գաղափարները սկսեցին առավել ակտիվորեն արտահայտվել պարբերական մամուլի միջոցով։ Այդ ժամանակաշրջանում Թիֆլիսը դարձավ արևելահայ մտավոր և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոն, որտեղ 19-րդ դարի ընթացքում ձևավորվեց բազմազան պարբերական մամուլ, այդ թվում՝ մանկավարժական և մանկապատանեկան ուղղվածության հրատարակություններ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել մանկավարժական պարբերականների առաջացման նախադրյալները, դրանց խմբագրական քաղաքականությունը, թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը և ընթերցողական հասցեատերերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես էին պարբերականները արձագանքում ժամանակի կրթական խնդիրներին և ինչպիսի պատկերացումներ էին ձևավորում նոր դպրոցի, ուսուցման բովանդակության ու դաստիարակության նպատակների վերաբերյալ։ Այդ մամուլում կրթական թեմաները փոխկապակցվում էին հասարակական առաջընթացի և ազգային մշակույթի պահպանման խնդիրների հետ՝ կրթությունը դիտարկելով որպես հասարակության զարգացման և լուսավորության կարևոր միջոց։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել դպրոցի և կրթության հիմնախնդիրների ներկայացմանը, քանի որ 19-րդ դարի արևելահայ մանկավարժական մամուլում դպրոցական կյանքի, ուսուցման և կրթական կազմակերպման հարցերը կազմել են քննարկումների կարևոր ուղղություններից մեկը։ Այս թեմայով հեղինակի առանձին ուսումնասիրություն նույնպես հրապարակվել է 2009 թվականին։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կանանց կրթության խնդրի ներկայացումը, որը ևս 19-րդ դարի արևելահայ մանկավարժական մամուլի կարևոր թեմաներից էր։ Մամուլի էջերում արտացոլվում էին նաև ուսուցման մեթոդների կատարելագործման, ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության, դպրոցական կարգապահության, մայրենի լեզվով կրթության, գիտելիքների տարածման և երեխայի դաստիարակության վերաբերյալ ժամանակի պատկերացումները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է տարբեր պարբերականների համեմատական քննությունը՝ դրանց գաղափարական ուղղվածության, մանկավարժական հայացքների և հասարակական դիրքորոշումների տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Այդ համատեքստում արևելահայ մամուլի զարգացման ընդհանուր ընթացքը ներառում էր տարբեր գաղափարական ուղղություններ ներկայացնող պարբերականներ, որոնց շարքում հիշատակվում են «Հյուսիսափայլ», «Մեղու Հայաստանի», «Մշակ», «Փորձ», «Արձագանք», «Նոր-Դար» և այլ հրատարակություններ։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմքը կարող է ընդգրկել տվյալ ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլի համարները, հոդվածները, խմբագրականները, մանկավարժական հրապարակումները, գրախոսությունները և այլ նյութեր, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակի կրթական մտածողության զարգացումն ու մամուլի դերը այդ գործընթացում։ Կարևոր է նաև մամուլի պատմական պայմանների հաշվառումը․ 19-րդ դարի վերջին հայկական դպրոցների գործունեությունը ենթարկվում էր ցարական վարչական քաղաքականության սահմանափակումների, ինչը անմիջական ազդեցություն էր ունենում կրթական կյանքի և մանկավարժական մտքի զարգացման վրա։ Աշխատության գիտական նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս մանկավարժական մամուլի պատմությունը դիտարկել արևելահայ հասարակության կրթական, մշակութային և մտավոր զարգացման ավելի լայն գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժության պատմությամբ, հայ մամուլի պատմությամբ, հայագիտությամբ, լրագրագիտությամբ և 19-րդ դարի հասարակական մտքի զարգացմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ներկայացնում է արևելահայ մանկավարժական մամուլի ձևավորման ու զարգացման ընթացքը՝ բացահայտելով դրա առաջացման պատմական նախադրյալները, հիմնական թեմատիկ ուղղությունները, կրթական և լուսավորական նշանակությունը, ինչպես նաև այն դերը, որը պարբերական մամուլը կատարել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի հայկական կրթական մտքի և հասարակական գիտակցության զարգացման գործում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալ-տնտեսական պայմանների և հղիության ու ծննդաբերության ընթացքի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը տվյալ տարածաշրջանում բնակվող կանանց շրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում այն սոցիալական, ժողովրդագրական և տնտեսական գործոններն են, որոնք կարող են առնչվել մայրական առողջության, հղիության ընթացքի և ծննդաբերության արդյունքների տարբերություններին։ Դիտարկվում են ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական վիճակը, կրթական մակարդակը, զբաղվածությունը, բնակության պայմանները, բժշկական ծառայությունների հասանելիությունը, սոցիալական աջակցությունը և առողջապահական տեղեկացվածությունը՝ որպես վերարտադրողական առողջության վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախածննդյան բժշկական հսկողության հասանելիության և կանոնավորության նշանակությանը, քանի որ ժամանակին իրականացվող մասնագիտական վերահսկումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հղիության ընթացքը և անհրաժեշտության դեպքում կազմակերպել համապատասխան բժշկական աջակցություն։ Քննվում է նաև սոցիալական միջավայրի և հոգեբանական ծանրաբեռնվածության հնարավոր կապը հղիության ընթացքի հետ՝ հաշվի առնելով, որ առողջական արդյունքները սովորաբար պայմանավորված են կենսաբանական, բժշկական և սոցիալական բազմաթիվ գործոնների համակցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր սոցիալ-տնտեսական խմբերի տվյալները՝ պարզելու համար, թե արդյոք նկատվում են տարբերություններ հղիության հսկողության, ծննդաբերության ընթացքի և մայրական ու նորածնային առողջությունը բնութագրող ցուցանիշների միջև։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում առողջապահական անհավասարությունների խնդիրը և այն հանգամանքների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են սահմանափակել որակյալ բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընտանիքի և համայնքի աջակցության, առողջապահական կրթության և կանխարգելիչ ծառայությունների նշանակությանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել մայրական և վերարտադրողական առողջության խնդիրների առավել ամբողջական ընկալմանը՝ բժշկական ցուցանիշները դիտարկելով սոցիալական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկաբարձության, հանրային առողջության, սոցիալական բժշկության և բժշկական ժողովրդագրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սոցիալ-տնտեսական պայմանների և մայրական առողջության ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերը։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Agriculture

Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր հեղինակային վկայագրերի և գյուտերի արտոնագրերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին և ոլորտի մասնագետներին հնարավորություն տալու արագ կողմնորոշվել գյուղատնտեսական գիտության և տեխնիկայի զարգացմանն առնչվող նորարարական մշակումների, տեխնիկական լուծումների և գյուտարարական առաջարկների շրջանակում։ Նյութում ընդգրկված տեղեկատվությունը կարող է վերաբերել գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր ուղղություններին՝ մշակաբույսերի աճեցման և բերքատվության բարձրացման տեխնոլոգիաներին, հողի մշակմանը, սերմնաբուծությանը, բուսաբուծությանը, անասնապահությանը, կերարտադրությանը, գյուղատնտեսական մեքենաների և սարքավորումների կատարելագործմանը, արտադրական գործընթացների մեխանիզացմանն ու ավտոմատացմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման տեխնոլոգիաներին։ Հրատարակության հիմնական արժեքը տեղեկատվության համակարգված ներկայացումն է, որը նպաստում է նոր տեխնիկական լուծումների և գիտատեխնիկական ձեռքբերումների վերաբերյալ տվյալների որոնմանը, համադրմանը և գործնական կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Նման տեղեկատու նյութը կարևոր նշանակություն ունի գիտաշխատողների, գյուտարարների, ինժեներների, գյուղատնտեսության մասնագետների, արտադրական կազմակերպությունների և ոլորտային հետազոտություններով զբաղվող կառույցների համար, քանի որ թույլ է տալիս հետևել տեխնոլոգիական նորարարությունների զարգացման ուղղություններին և բացահայտել արդեն առաջարկված լուծումները։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև նոր հետազոտությունների և մշակումների պլանավորման ժամանակ՝ նպաստելով առկա տեխնիկական լուծումների ուսումնասիրությանը և հնարավոր կրկնօրինակումների կանխմանը։ Հրատարակությունը միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսության տեխնիկական և տեխնոլոգիական զարգացման հիմնական միտումները՝ ցույց տալով, թե ինչպիսի խնդիրների լուծմանն են ուղղված եղել նոր գյուտերն ու արտոնագրված մշակումները։ Ընդհանուր առմամբ, այն արժեքավոր տեղեկատվական աղբյուր է գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարությունների, գյուտարարական գործունեության և գիտատեխնիկական առաջընթացի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու համար։

Other Subjects

Սա լատիներենով կազմված հանդիսավոր աղոթական և ծիսական բնույթի հնատիպ հրատարակություն է, որը կապված է Մխիթարյան տպարանի գործունեության և Ավստրիական կայսրության բարձրագույն արքունական շրջանակների մասնակցությամբ իրականացված հանդիսավոր արարողության հետ։ Հրատարակության բովանդակության հիմքում բազմալեզու աղոթքն է, որը կազմվել է քսանհինգ լեզուներով և տպագրության է հանձնվել Մխիթարյան տպարանում։ Բազմալեզու ձևաչափը վկայում է հրատարակության ներկայացուցչական և միջազգային բնույթի մասին՝ ընդգծելով տարբեր ժողովուրդների ու լեզվական ավանդույթների ընդգրկումը մեկ կրոնական-ծիսական համատեքստում։ Նյութը կապված է սրբազան հիմնաքարի հանդիսավոր օրհնության և դրման արարողության հետ, որն իրականացվել է կայսր Ֆերդինանդ I-ի և կայսրուհի Մարիա Աննայի ներկայությամբ։ Այս հանգամանքը հրատարակությանը հաղորդում է ոչ միայն կրոնական, այլև պատմամշակութային և արարողակարգային նշանակություն՝ այն դարձնելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, եկեղեցական և քաղաքական մշակույթի ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր։ Հրատարակության մեջ արտացոլվում է Մխիթարյան տպագրական ավանդույթի առանձնահատկությունը, մասնավորապես՝ բազմալեզու հոգևոր և գիտակրթական նյութերի պատրաստման ու տարածման կարողությունը։ Այն կարևոր է նաև գրքի պատմության և հնատիպ տպագրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տպագրական մշակույթի, լեզուների ներկայացման և կրոնական արարողությունների փաստագրման փոխկապակցվածությունը։ Բազմալեզու աղոթքի առկայությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել լեզվաբանական և համեմատական ուսումնասիրությունների համար, իսկ հրատարակության ծիսական համատեքստը՝ եկեղեցական պատմության, մշակութաբանության և եվրոպական արքունական արարողակարգերի հետազոտության տեսանկյունից։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել հայագետների, Մխիթարյան միաբանության և նրա տպագրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, գրքի պատմաբանների, բիբլիոգրաֆների, եկեղեցական պատմության հետազոտողների և հնատիպ գրականության սիրահարների համար։