Մուրացան Գթության քույրեր

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կառուցվածքների համատեղ ծռման և ոլորման տատանումների ուսումնասիրմանը սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ նպատակ ունենալով գնահատել շինարարական համակարգերի դինամիկական վարքագիծն ու սեյսմակայունությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառուցվածքների տատանողական գործընթացների տեսական հիմքերը, վերլուծվում են երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող իներցիոն ուժերի ազդեցությունը կրող համակարգերի վրա և ուսումնասիրվում են ծռման ու ոլորման փոխկապակցված ձևերի առաջացման օրինաչափությունները։ Քննարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների և ինժեներական վերլուծության ժամանակակից մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել կառուցվածքների արձագանքը տարբեր սեյսմիկ բեռնվածքների դեպքում և գնահատել դրանց հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծային լուծումների օպտիմալացմանը, կառուցվածքային անհամաչափությունների ազդեցությանը, տատանումների վերահսկման միջոցներին և սեյսմակայուն նախագծման նորմերի կիրառման առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական և հաշվարկային ուսումնասիրությունների արդյունքները, ինչպես նաև գործնական առաջարկություններ՝ շենքերի և ինժեներական կառույցների սեյսմիկ դիմադրողականության բարձրացման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է շինարար ինժեներների, սեյսմիկ ճարտարագիտության մասնագետների, նախագծողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կառուցվածքային դինամիկայի, սեյսմակայուն նախագծման և ինժեներական հաշվարկների ժամանակակից մեթոդներով։

History

Այս հրատարակությունը պատկանում է հայերեն պատմագրական գրականության այն շրջանակին, որի միջոցով ընթերցողին ներկայացվել են պատմական անցյալի վերաբերյալ տեղեկություններ, ժամանակագրական հիշողություններ և պատմության մեկնաբանման ավանդական մոտեցումներ։ Վերնագրում օգտագործված «տիեզերական պատմություն» արտահայտությունը պատմական գրականության հին գործածության մեջ կարող է նշանակել համընդհանուր կամ համաշխարհային պատմություն՝ մարդկության, ժողովուրդների, պետությունների և տարբեր ժամանակաշրջանների անցյալի ամբողջական կամ ընդհանրական շարադրանք։ Այն պարտադիր չէ, որ վերաբերի տիեզերքին՝ ժամանակակից աստղագիտական իմաստով. պատմական համատեքստում «տիեզերական» բառը կարող է ընդգծել պատմության համընդհանուր ընդգրկումը և իրադարձությունները լայն պատմական շրջանակում ներկայացնելու ձգտումը։ Վերնագրում հիշատակված Ստեփաննոս վարդապետ Տարոնեցին հայ միջնադարյան պատմագրական ավանդույթի հետ կապվող հեղինակային անուն է, սակայն միայն այս մատենագիտական տվյալներից հնարավոր չէ հաստատել, թե հրատարակության մեջ ներկայացված է նրա ո՛ր կոնկրետ երկը, ինչ բնագրային տարբերակ է օգտագործվել, կամ արդյոք նյութը ներառում է խմբագրական հավելումներ։ Այդ պատճառով գրքի բովանդակության ճշգրիտ կառուցվածքի, պատմական ժամանակաշրջանների ընդգրկման և առանձին իրադարձությունների վերաբերյալ պնդումները պահանջում են հենց հրատարակության տեքստի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, նման վերնագրով պատմագրական աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ անցյալի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգման, պատմական դեպքերի ժամանակագրական ընկալման և տարբեր ժողովուրդների պատմությունը համընդհանուր պատմական ընթացքի մեջ դիտարկելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ պատմագրության, միջնադարյան պատմական մտածողության, պատմական երկերի հետագա հրատարակությունների և հայերեն գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է նաև օգնել հասկանալու, թե ինչպես են պատմական տեղեկությունները փոխանցվել տարբեր դարաշրջանների ընթերցողներին, ինչպիսի նշանակություն է տրվել պատմական հիշողությանը և ինչպես է հայերեն գրական միջավայրում ներկայացվել անցյալի մասին գիտելիքը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագրական միջավայրում նման աշխատությունների հրատարակումը նպաստել է պատմական երկերի պահպանմանը, շրջանառությանը և ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին հասանելի դառնալուն։ Հրատարակության արժեքը կարող է լինել ոչ միայն պատմական տեղեկությունների մեջ, այլև որպես հայ գրքի պատմության և պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրման նյութ։ Միևնույն ժամանակ, առանց գրքի բովանդակության կամ վերնաթերթի լրացուցիչ քննության հնարավոր չէ վստահորեն նշել դրա բաժինները, պատմական պատմությունների հաջորդականությունը, աղբյուրները կամ այն, թե արդյոք այն ներառում է մեկնաբանություններ և ծանոթագրություններ։ Հետևաբար, այս գրառման նկարագրությունը հիմնվում է վերնագրի և մատենագիտական տվյալների պատմագրական իմաստի վրա, իսկ աշխատության կոնկրետ բովանդակության վերջնական բնութագրումը պետք է կատարել հրատարակության ամբողջական օրինակի հիման վրա։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման համակարգում մասնակցային կառավարման զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքացիների ներգրավվածության դերը համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է մասնակցային կառավարման հիմնական գործիքները՝ հանրային լսումներ, համայնքային քննարկումներ, բյուջետային մասնակցություն, նախաձեռնող խմբեր և էլեկտրոնային մասնակցության հարթակներ՝ գնահատելով դրանց կիրառման արդյունավետությունը ՀՀ համայնքներում։ Գրքում դիտարկվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների և բնակչության փոխգործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև որոշումների կայացման գործընթացում թափանցիկության և հաշվետվողականության ապահովման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին, որը կարգավորում է քաղաքացիների մասնակցությունը, և դրա համապատասխանությանը ժողովրդավարական կառավարման սկզբունքներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ մասնակցային բյուջետավորման և համայնքային կառավարման հաջողված մոդելների համեմատական վերլուծությամբ՝ առաջարկելով դրանց կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է մասնակցային կառավարման կարևորությունը տեղական զարգացման, սոցիալական վստահության ամրապնդման և համայնքային խնդիրների արդյունավետ լուծման գործընթացներում։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է IX–XI դարերի Հայաստանի և Վրաստանի սրբազան ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունների, ավանդույթների և երկու մշակույթների փոխառնչությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ կրոնական կառույցների ճարտարապետական տիպերը, հատակագծային ու ծավալատարածական լուծումները, կառուցողական համակարգերը և գեղարվեստական ձևավորման սկզբունքները։ Վերլուծվում են հայկական և վրացական միջնադարյան ճարտարապետական դպրոցների ընդհանուր հատկանիշներն ու տարբերությունները՝ ուշադրություն դարձնելով գմբեթավոր կառույցների հորինվածքին, շինարարական տեխնիկային, քարային մշակույթին, ճակատների ձևավորմանն ու դեկորատիվ հարդարանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախորդ դարաշրջաններից ժառանգված ճարտարապետական ավանդույթների շարունակականությանը և դրանց վերափոխմանը IX–XI դարերի պատմամշակութային պայմաններում։ Քննարկվում են հարևան ժողովուրդների մշակութային շփումների, կրոնական ընդհանրությունների, քաղաքական և տնտեսական կապերի հնարավոր ազդեցությունները ճարտարապետական ձևերի զարգացման ու տարածման վրա։ Դիտարկվում են նաև տեղական շինանյութերի, բնական միջավայրի և տարածաշրջանային շինարարական փորձի դերը առանձին ճարտարապետական դպրոցների ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն արտաքին նմանությունները, այլև յուրաքանչյուր մշակույթի շրջանակում ձևավորված ինքնուրույն կառուցողական ու գեղարվեստական սկզբունքները։ Կարևորվում է հուշարձանների ուսումնասիրությունը պատմական և մշակութային լայն համատեքստում՝ խուսափելով նմանությունների միակողմանի մեկնաբանությունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության և արվեստի պատմաբանների, միջնադարագետների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների և ուսանողների համար։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման, վերլուծության և կանխատեսման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների օրինակով։ Քննության են առնվում ֆինանսական վերլուծության հիմնական սկզբունքները, կազմակերպության ֆինանսական կայունության գնահատման մեթոդները և ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվեկշռի կառուցվածքի, ակտիվների և պարտավորությունների հարաբերակցության, իրացվելիության, վճարունակության, շահութաբերության և գործարար ակտիվության գնահատմանը։ Վերլուծվում են սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների ֆինանսական գործունեության առանձնահատկությունները, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, շրջանառու կապիտալի կառավարումը և ֆինանսական ռիսկերի առաջացման հնարավոր պատճառները։ Քննարկվում են նաև ֆինանսական հաշվետվությունների տվյալների մշակման, տնտեսական ցուցանիշների համեմատական գնահատման, ֆինանսական գործակիցների կիրառման և կազմակերպության զարգացման միտումների բացահայտման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական կանխատեսման մոդելների, վիճակագրական մեթոդների, սցենարային վերլուծության և տնտեսական պլանավորման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական կառավարման կատարելագործմանը, կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը, ներդրումային որոշումների հիմնավորմանը և ֆինանսական կայունության ապահովման ռազմավարական մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական վերլուծության, կորպորատիվ ֆինանսների, տնտեսագիտության, արդյունաբերական կառավարման և Հայաստանի սննդի արդյունաբերության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Philosophy

Կառլ Յասպերսի «Փիլիսոփայական հավատք» (1948) աշխատությունը նրա էքզիստենցիալ փիլիսոփայության կարևորագույն գործերից է, որտեղ նա փորձում է բացատրել մարդու հոգևոր և իմացական դիրքորոշումը աշխարհի, գոյության և վերջնական իմաստի նկատմամբ։ Յասպերսը տարբերակում է կրոնական հավատքն ու փիլիսոփայական հավատքը՝ ընդգծելով, որ փիլիսոփայական հավատքը չի հիմնվում դոգմաների, սուրբ գրքերի կամ բացարձակ ճշմարտությունների վրա, այլ առաջանում է մարդու սեփական մտածողության, ներքին փորձի և գոյության սահմանային իրավիճակների՝ մահի, տառապանքի, պայքարի և պատահականության գիտակցման արդյունքում։ Նրա կարծիքով մարդը չի կարող ամբողջապես ճանաչել աշխարհը գիտության միջոցով, քանի որ գոյություն ունեն այնպիսի սահմաններ, որոնք գիտությունը չի կարող հաղթահարել, և հենց այդ սահմանների գիտակցումն է, որ մարդուն մղում է դեպի փիլիսոփայական մտածողություն և հավատք։ Յասպերսը նաև ընդգծում է «սահմանային իրավիճակների» գաղափարը, որտեղ մարդը բախվում է իր գոյության վերջավորությանը և ստիպված է վերանայել իր արժեքներն ու կյանքի իմաստը։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ունի ազատությունը, հաղորդակցությունը և անհատի ներքին պատասխանատվությունը սեփական կյանքի իմաստը ձևավորելու հարցում։ Այս աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ իրական իմաստավոր կյանքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մարդը գիտակցում է իր սահմանափակությունը, բայց միաժամանակ չի հրաժարվում իմաստի որոնումից։