Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Փետրվար, թիվ 2)

Economics

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարման և կայուն տնտեսական աճի ապահովման պետական քաղաքականությունների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ կենտրոնանալով հարկաբյուջետային և ոլորտային գործիքակազմի վրա։ Գրքում վերլուծվում են պետական բյուջեի ձևավորման և ծախսերի կառուցվածքի ազդեցությունը տնտեսական ակտիվության վրա, հարկային քաղաքականության դերը ներդրումային միջավայրի բարելավման և բիզնեսի խթանման գործում, ինչպես նաև պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ոլորտային քաղաքականություններին՝ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և ծառայությունների զարգացման պետական ծրագրերի օրինակով՝ ցույց տալով դրանց ազդեցությունը տնտեսական կայունության և կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Նյութում քննարկվում են մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանման մեխանիզմները, հակաճգնաժամային միջոցառումների արդյունավետությունը և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունները։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսական իրականության վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ պետական տնտեսական քաղաքականության բարդ համակարգը և դրա կիրառման արդյունքները։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ձնածածկույթի ձևավորման, տարածական և ժամանակային փոփոխությունների, ինչպես նաև դրա ջրաբանական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ձյան կուտակման և հալման գործընթացները, դրանց կախվածությունը բարձրությունից, ռելիեֆից, կլիմայական պայմաններից և օդերևութաբանական գործոններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձնածածկույթի՝ որպես ջրային ռեսուրսների ձևավորման կարևոր բնական բաղադրիչի դերին, քանի որ ձմռանը կուտակված ձյան զանգվածը գարնանային և վաղամառային հալոցքի ժամանակ կարող է զգալի ներդրում ունենալ գետերի հոսքի, լճերի սնուցման և ջրամբարների ջրային պաշարների համալրման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ձնածածկույթի տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները Հայաստանի տարբեր բարձրադիր և կլիմայական գոտիներում, դրա պահպանման տևողությունը և հալման ինտենսիվությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձյան ջրային պաշարների գնահատմանը և դրանց հնարավոր ազդեցությանը գետային հոսքի սեզոնային ռեժիմի վրա։ Այս տեսանկյունից ձնածածկույթի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ջրային ռեսուրսների պլանավորման, գյուղատնտեսական ջրամատակարարման, ոռոգման համակարգերի կառավարման և ջրային հաշվեկշռի գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում ձնածածկույթի քանակի, տարածման և հալման ժամկետների հնարավոր փոփոխություններին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ Հայաստանի ջրային ռեսուրսների սեզոնային հասանելիության վրա։ Ձնածածկույթի վերաբերյալ երկարաժամկետ դիտարկումների և ջրաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ձյան դերը երկրի ջրային հաշվեկշռում և կանխատեսել դրա փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հիդրոլոգիական կանխատեսումների, կլիմայական հետազոտությունների, գյուղատնտեսության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ջրաբաններին, կլիմայագետներին, աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, գյուղատնտեսության մասնագետներին, ինչպես նաև Հայաստանի ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է սուպերսիմետրիկ մեխանիկայի տեսական կառուցմանը և ուսումնասիրմանը այնպիսի ֆազային տարածության պայմաններում, որն օժտված է Կելերի կառուցվածքով։ Հետազոտության հիմքում սուպերսիմետրիայի և դիֆերենցիալ երկրաչափության փոխկապակցումն է, որի միջոցով դասական և քվանտային մեխանիկայի համակարգերը նկարագրվում են ավելի ընդհանրացված երկրաչափական լեզվով։ Կելերի ֆազային տարածությունը միաժամանակ համադրում է կոմպլեքս, հերմիտյան և սիմպլեկտիկ կառուցվածքների հատկություններ, ինչի շնորհիվ այն բնական միջավայր է սուպերսիմետրիկ մեխանիկական մոդելների ձևակերպման համար։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հասկանալ, թե ինչպես է Կելերի երկրաչափական կառուցվածքը ազդում համակարգի դինամիկայի, աստիճանների ազատության, Համիլտոնյան ձևակերպման և սուպերսիմետրիայի գեներատորների կառուցման վրա։ Սուպերսիմետրիկ մեխանիկան ուսումնասիրում է բոզոնային և ֆերմիոնային ազատության աստիճանների միջև հատուկ համաչափություն, որի շրջանակում համակարգի դինամիկական փոփոխականները լրացվում են ֆերմիոնային փոփոխականներով, իսկ սուպերսիմետրիայի փոխակերպումները կապում են տարբեր վիճակներ և դաշտեր։ Կելերի ֆազային տարածության կիրառումը հնարավորություն է տալիս այդ կառուցվածքները ներկայացնել երկրաչափորեն համահունչ ձևով և ուսումնասիրել սուպերսիմետրիկ համակարգերի ավելի ընդհանուր դասեր։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Կելերի բազմաձևությունների երկրաչափական հատկություններին, սիմպլեկտիկ ձևին, Պուասոնի կառուցվածքին և դրանց կապին մեխանիկական համակարգերի Համիլտոնյան նկարագրության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ֆերմիոնային փոփոխականների և դրանց համապատասխան երկրաչափական կառուցվածքների ներառումը, ինչը թույլ է տալիս ձևակերպել սուպերսիմետրիկ գործողություն և ուսումնասիրել դրա ինվարիանտությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել սուպերսիմետրիայի գեներատորները, նրանց Պուասոնյան կամ քվանտային կոմուտացիոն հարաբերությունները, Համիլտոնյանը և համակարգի շարժման հավասարումները։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում դասական մոդելից քվանտային նկարագրության անցումը, որի ընթացքում երկրաչափական կառուցվածքը կարող է էական դեր ունենալ քվանտային վիճակների, օպերատորների և սպեկտրի ձևավորման հարցում։ Կելերի ֆազային տարածությամբ մոդելները կարող են կապվել նաև երկրաչափական քվանտացման, կոհոմոլոգիական մեթոդների և քվանտային դաշտի տեսության որոշ կառուցվածքների հետ՝ ստեղծելով ընդհանուր տեսական շրջանակ տարբեր ֆիզիկական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի մի քանի կարևոր ուղղություններ՝ սուպերսիմետրիա, սիմպլեկտիկ և Կելերի երկրաչափություն, դասական մեխանիկա և քվանտային մեխանիկա։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել կոնկրետ մեխանիկական մոդելներ, այլև բացահայտել այն ընդհանուր մաթեմատիկական սկզբունքները, որոնք ընկած են սուպերսիմետրիկ համակարգերի կառուցման հիմքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է սուպերսիմետրիկ մեխանիկայի երկրաչափական ձևակերպման խորացված ուսումնասիրություն՝ կենտրոնանալով Կելերի ֆազային տարածության կառուցվածքի, սուպերսիմետրիկ դինամիկայի և համապատասխան մաթեմատիկական մեթոդների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական և մաթեմատիկական ֆիզիկայով, սուպերսիմետրիայի տեսությամբ, երկրաչափական մեխանիկայով և քվանտային տեսությունների մաթեմատիկական հիմքերով զբաղվող հետազոտողներին և մասնագիտացված ուսանողներին։

Religion

Հրատարակությունը հոգևոր երգերի և սաղմոսների ժողովածու է, որը նախատեսված է քրիստոնեական աղոթական ու պաշտամունքային կյանքի համար։ Այն միավորում է սաղմոսերգության և հոգևոր երգեցողության ավանդույթները՝ ներկայացնելով հայ եկեղեցական երաժշտական ու գրավոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի հնագույն և նշանակալի ձևերից են, որոնց միջոցով արտահայտվում են հավատքը, փառաբանությունը, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, աղոթքը և Աստծուն ուղղված հոգևոր դիմումը։ Հոգևոր երգերն իրենց հերթին նպաստում են եկեղեցական համայնքի միասնական երգեցողությանը, ծիսական կյանքի կազմակերպմանը և կրոնական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտմանը։ Նման ժողովածուները կարևոր նշանակություն են ունեցել ոչ միայն եկեղեցական արարողությունների, այլև անհատական աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և քրիստոնեական ավանդույթների փոխանցման համար։ Դրանք արտացոլում են հայ հոգևոր երաժշտության և երգեցողության պատմական զարգացումը, ինչպես նաև սաղմոսերգության ու եկեղեցական երգերի պահպանման և տարածման մշակույթը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ եկեղեցու պատմությամբ, հոգևոր երաժշտությամբ, շարականագիտությամբ, սաղմոսերգությամբ և հայ երաժշտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, հոգևորականների ու ընթերցողների համար։

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է 2010–2016 թվականներին հեռուստաեթերում գովազդի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային փորձի և Հայաստանի մեդիա միջավայրի համեմատական դիտարկմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում հեռուստատեսային գովազդի ձևերը, բովանդակային և հաղորդակցական առանձնահատկությունները, հեռարձակման կազմակերպման սկզբունքները և լսարանի վրա ազդեցության մեխանիզմներն են։ Քննվում է հեռուստատեսությունը որպես գովազդային հաղորդակցության միջոց՝ ուշադրություն դարձնելով տեսողական և ձայնային բաղադրիչների համադրմանը, գովազդային հաղորդագրությունների կառուցվածքին, դրանց տեղադրմանը հեռուստածրագրերում և տարբեր լսարանների համար նախատեսված հաղորդակցական ռազմավարություններին։ Միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարբեր մեդիա շուկաներում ձևավորված մոտեցումները, գովազդային բովանդակության կազմակերպման միտումները, հեռարձակողների և գովազդատուների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ոլորտի ինքնակարգավորման և իրավական կարգավորման ընդհանուր սկզբունքները։ Դրանց համեմատությամբ վերլուծվում են Հայաստանի հեռուստագովազդային դաշտի առանձնահատկությունները, տեղական շուկայի զարգացման պայմանները և միջազգային միտումների արտահայտման ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գովազդային հաղորդագրությունների լեզվական ու ոճական կառուցվածքին, ստեղծագործական լուծումներին, ապրանքանիշի ներկայացման եղանակներին և սպառողական վարքի հետ հաղորդակցության կապին։ Դիտարկվում են նաև հեռուստատեսային գովազդի սոցիալական և մշակութային կողմերը՝ այն ընկալելով ոչ միայն որպես ապրանքների ու ծառայությունների առաջխաղացման գործիք, այլև որպես զանգվածային հաղորդակցության բաղադրիչ, որն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական պատկերացումները, սպառողական մշակույթը և մեդիա միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում 2010–2016 թվականների ընթացքում ավանդական հեռուստատեսության և զարգացող թվային հաղորդակցության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր մեդիա հարթակների տարածումը աստիճանաբար փոփոխում էր գովազդային ռազմավարությունների կառուցվածքը և լսարանի հետ հաղորդակցության եղանակները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել համեմատական վերլուծության, բովանդակային ուսումնասիրության և մեդիա հետազոտությունների մեթոդներ՝ միջազգային և հայաստանյան փորձի ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է հեռուստագովազդը որպես մարքեթինգային, հաղորդակցական և մեդիա երևույթ՝ ուսումնասիրելով դրա զարգացման միտումները տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և հասարակական միջավայրի համատեքստում։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1918-1920 թվականներին գոյություն ունեցած Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջին հանրապետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և հակասությունների պատմությանը։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է երկու նորանկախ պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները, պետական շահերի բախումները, տարածքային վեճերը և դրանց ազդեցությունը պաշտոնական հարաբերությունների վրա։ Գրքում վերլուծվում են Արցախի, Զանգեզուրի, Նախիջևանի և սահմանային այլ շրջանների շուրջ առաջացած տարաձայնությունները, ինչպես նաև այդ խնդիրների շուրջ տարվող բանակցությունները և միջազգային միջնորդության փորձերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական ներկայացուցչությունների գործունեությանը, պաշտոնական գրագրությանը, քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացին և տարածաշրջանում գործող արտաքին ուժերի՝ հատկապես Մեծ Բրիտանիայի, Օսմանյան Թուրքիայի, խորհրդային Ռուսաստանի և այլ դերակատարների ազդեցությանը։ Հեղինակը հիմնվում է արխիվային փաստաթղթերի, պաշտոնական աղբյուրների և ժամանակաշրջանի վկայությունների վրա՝ ներկայացնելով ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների ժամանակագրությունը, այլև դրանց պատճառահետևանքային կապերը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների պատմության և Հարավային Կովկասի բարդ քաղաքական իրադրության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ այն գործընթացները, որոնք ձևավորեցին տարածաշրջանի հետագա զարգացումները և երկարաժամկետ ազդեցություն ունեցան երկու ժողովուրդների հարաբերությունների վրա։