Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Հայաստանի ստվերային տնտեսությունը և դրա կրճատման ուղիները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսության չդիտարկվող և պաշտոնական հաշվառումից դուրս մնացող գործունեության ձևերի, դրանց առաջացման պատճառների, սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և կրճատման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն տնտեսական հարաբերություններն են, որոնք ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն չեն արտացոլվում պաշտոնական վիճակագրական, հարկային և վարչական հաշվառման համակարգերում։ Քննվում են ստվերային գործունեության ձևավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները՝ հարկային բեռի ընկալումը, վարչարարության արդյունավետությունը, կարգավորումների բարդությունը, կանխիկ գործարքների տարածվածությունը, չգրանցված զբաղվածությունը և տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման հետ կապված խթանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստվերային տնտեսության ծավալների գնահատման մեթոդաբանական դժվարություններին, քանի որ դրա բնույթը սահմանափակում է ուղղակի վիճակագրական դիտարկումների հնարավորությունը և պահանջում է տարբեր ցուցանիշների ու անուղղակի գնահատման մեթոդների համադրում։ Վերլուծվում են չգրանցված տնտեսական գործունեության հնարավոր հետևանքները պետական եկամուտների, մրցակցային միջավայրի, աշխատանքի շուկայի, սոցիալական պաշտպանության համակարգի և պաշտոնական տնտեսական վիճակագրության արժանահավատության համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստվերային զբաղվածության խնդիրը, երբ աշխատանքային հարաբերությունները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլվել պաշտոնական հաշվառման մեջ՝ ազդելով հարկային և սոցիալական վճարումների, աշխատողների սոցիալական երաշխիքների և աշխատանքի շուկայի իրական պատկերի գնահատման վրա։ Կրճատման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման խթանների ուժեղացման, հարկային ու վարչական ընթացակարգերի պարզեցման, թվային հաշվառման համակարգերի զարգացման, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական հաստատությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդման համատեքստում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ ստվերային գործունեության նվազեցումը պահանջում է ոչ միայն վերահսկողական մեխանիզմներ, այլև այնպիսի ինստիտուցիոնալ պայմաններ, որոնց դեպքում օրինական տնտեսական գործունեությունը տնտեսվարողների և աշխատողների համար դառնում է առավել հասանելի ու կանխատեսելի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, աշխատանքի տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ստվերային տնտեսական գործունեության պատճառներն ու դրա սահմանափակման տնտեսական մեխանիզմները վերլուծելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1985, Հուլիս, թիվ 7)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-12
Other Subjects
Windows Օպերացիոն համակարգ M. S. Word ՙտեքստային խմբագիր՚
Windows օպերացիոն համակարգը Microsoft ընկերության կողմից մշակված համակարգային ծրագրային ապահովում է, որը կառավարում է համակարգչի ապարատային և ծրագրային ռեսուրսները և ապահովում է օգտատիրոջ և համակարգչի միջև հարմար ինտերֆեյս։ Այն լայնորեն կիրառվում է անձնական համակարգիչներում և ձեռնարկություններում՝ շնորհիվ իր պարզ օգտագործման, գրաֆիկական միջավայրի և բազմաթիվ ծրագրերի հետ համատեղելիության։ Windows-ը թույլ է տալիս միաժամանակ աշխատեցնել բազմաթիվ ծրագրեր, կառավարել ֆայլերը, օգտագործել ցանցային կապեր և ապահովել համակարգի անվտանգությունը տարբեր գործիքների միջոցով։ Microsoft Word-ը տեքստային խմբագրիչ է, որը հանդիսանում է Microsoft Office փաթեթի մաս և նախատեսված է տեքստային փաստաթղթերի ստեղծման, խմբագրման, ձևավորման և տպագրության համար։ Այն ապահովում է լայն հնարավորություններ՝ տեքստի ձևաչափում, աղյուսակների և պատկերների տեղադրում, ուղղագրության և քերականության ստուգում, ինչպես նաև պատրաստ փաստաթղթերի պահպանություն տարբեր ձևաչափերով։ Word-ը լայնորեն օգտագործվում է կրթական, գիտական և գործարար ոլորտներում՝ շնորհիվ իր հարմարավետության և բազմաֆունկցիոնալ հնարավորությունների։ Windows օպերացիոն համակարգի և Microsoft Word տեքստային խմբագրիչի համատեղ օգտագործումը թույլ է տալիս արդյունավետ կազմակերպել աշխատանքը համակարգչում, ստեղծել և կառավարել տեղեկատվությունը ժամանակակից թվային միջավայրում։
Updated: 2026-10-23
Literature
Պարույր Սևակ բանաստեղծության գիտությունը
«Պարույր Սևակ. բանաստեղծության գիտությունը» աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ մեծ բանաստեղծ Պարույր Սևակի ստեղծագործության ուսումնասիրմանը։ Այն ընդգրկում է նրա բանաստեղծության թեմատիկ ու ֆորմալ առանձնահատկությունների վերլուծությունը, պատկերում է նրա ստեղծագործական ուղին, ոճային առանձնահատկությունները և հայ գրականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Գիրքը կամ ուսումնասիրությունը նախատեսված է գրականագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և գրականության սիրահարների համար՝ ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Սևակի բանաստեղծության կառուցվածքը, լեզուն և աշխարհայացքը։
Updated: 2026-10-29
Culture
Մոնոդիայի ստեղծագործական վերադրսևորումները հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում
Աշխատությունը նվիրված է մոնոդիայի երևույթի ստեղծագործական վերադրսևորումների ուսումնասիրությանը հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում՝ դիտարկելով դրա գեղարվեստական, կառուցվածքային և արտահայտչական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում մոնոդիան ներկայացվում է ոչ միայն որպես միաձայն երաժշտական շարադրանքի սկզբունք, այլև որպես ինքնատիպ կոմպոզիցիոն մտածողության և երաժշտական արտահայտության միջոց, որը տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել է նոր մեկնաբանություններ ու գեղարվեստական դրսևորումներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մոնոդիկ մտածողության դերը երաժշտական նյութի ձևավորման, մեղեդիական գծի զարգացման, ռիթմական կազմակերպման, ինտոնացիոն համակարգի և հնչերանգային կառուցվածքի ձևավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ կոմպոզիտորների գործիքային երկերում մոնոդիայի ազգային-ոճական առանձնահատկությունների դրսևորմանը, ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների հետ դրա կապերին և մասնագիտական կոմպոզիտորական լեզվում վերաիմաստավորվելու եղանակներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է միաձայնության սկզբունքը վերածվում բազմազան գեղարվեստական հնարքների՝ դրսևորվելով մենակատարային, կամերային և այլ գործիքային ժանրերում։ Քննության են առնվում նաև մոնոդիայի և բազմաձայնության փոխհարաբերությունները, միաձայն նյութի զարգացումը, դրա տարբերակային և իմպրովիզացիոն վերափոխումները, ինչպես նաև հնչերանգային ու կառուցվածքային հնարավորությունները։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն մոնոդիայի ուսումնասիրությունը կապում է հայ կոմպոզիտորական արվեստի զարգացման առանձնահատկությունների հետ՝ բացահայտելով ազգային երաժշտական մտածողության և ժամանակակից կոմպոզիցիոն տեխնիկաների փոխազդեցությունը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, կոմպոզիտորներին, կատարողներին, երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետներին, ուսանողներին և հայ երաժշտական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-12
Other Subjects
Միջազգային կազմակերպությունները` որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտ
Միջազգային կազմակերպությունները հանդիսանում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ, որոնք ստեղծվում են պետությունների կամ այլ միջազգային իրավաբանական անձանց համագործակցության հիման վրա և ունեն հատուկ իրավահամակարգային կարգավիճակ՝ իրենց գործունեությունն իրականացնելու համար միջազգային միջավայրում։ Նրանք կարող են կնքել պայմանագրեր, ձեռք բերել անդամակցության իրավունքներ, ստեղծել կառավարման մարմիններ, պարտավորություններ ստանձնել և ապահովել որոշակի գործունեության իրականացում՝ գերակշռելով անդամ պետությունների միջազգայնորեն համաձայնեցված նպատակները։ Միջազգային կազմակերպությունների օրինակներն են Միավորված ազգերի կազմակերպությունը (ՄԱԳ), Եվրամիությունը (ԵՄ), Արևելյան գործընկերության կազմակերպություններ, ՆԱՏՕ-ն և միջազգային տնտեսական, սոցիալական կամ հումանիտար կազմակերպություններ։ Այս կազմակերպությունները ունեն իրավական անձի կարգավիճակ, հնարավորություն են ստանում հանդես գալու միջազգային դատարաններում և ազդելու անդամ պետությունների վրա՝ միջազգային իրավունքի շրջանակներում։ Նրանց գործառույթներն ընդգրկում են խաղաղապահություն, տնտեսական և սոցիալական համագործակցություն, մարդու իրավունքների պաշտպանություն, հումանիտար աջակցություն և միջազգային համաձայնությունների իրականացում, ինչը նրանց դարձնում է առանցքային գործոն միջազգային հարաբերություններում և իրավական կարգավորման մեջ։
Updated: 2026-10-23