Պաստերելյոզի համաճարակաբանության ուսումնասիրությունը Արցախի Հանրապետությունում

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ցերիումի (Ce³⁺) և պրազեոդիմիումի (Pr³⁺) իոններ պարունակող օքսիդային սցինտիլյատորների օպտիկական և կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են սցինտիլյացիոն նյութերի կառուցվածքը, դրանց լուսարձակման մեխանիզմները և ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիկական գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է հազվագյուտ հողային տարրերով ակտիվացված օքսիդային բյուրեղների և կերամիկական նյութերի սպեկտրալ բնութագրերը, լյումինեսցենտ հատկությունները, էներգիայի փոխանցման գործընթացները և դրանց կախվածությունը նյութի կազմից ու կառուցվածքից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են նաև բյուրեղային ցանցի առանձնահատկությունները, դոպանտների բաշխումը, կառուցվածքային թերությունները և դրանց ազդեցությունը սցինտիլյացիոն արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նման նյութերի կիրառական նշանակությանը՝ բժշկական ախտորոշման սարքավորումներում, ճառագայթային դետեկտորներում, միջուկային ֆիզիկայում, անվտանգության համակարգերում և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական հետազոտություններում։ Հետազոտությունը հիմնված է ժամանակակից փորձարարական մեթոդների և տեսական վերլուծությունների վրա՝ առաջարկելով արժեքավոր տվյալներ նոր սերնդի բարձր արդյունավետությամբ սցինտիլյացիոն նյութերի մշակման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, օպտիկայի և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մասնագետների, ինչպես նաև գիտահետազոտական ոլորտի ուսանողների և ասպիրանտների համար։

Journalism

Այս տարեգիրքը ներկայացնում է 2005 թվականի մամուլի արձագանքների համակարգված հավաքածուն՝ ընդգրկելով տարվա ընթացքում տարբեր լրատվամիջոցներում հրապարակված հոդվածներ, մեկնաբանություններ, վերլուծություններ և տեղեկատվական նյութեր։ Հրատարակությունը նպատակ ունի փաստագրել հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և սոցիալական կյանքի հիմնական իրադարձությունների վերաբերյալ մամուլի արձագանքները՝ ապահովելով տեղեկատվության մատչելի և կառուցվածքային ներկայացում։ Նյութերը խմբավորված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարվա ընթացքում ձևավորված հանրային կարծիքի դինամիկային և լրատվական դաշտի հիմնական շեշտադրումներին։ Տարեգիրքը նաև արտացոլում է մամուլի բազմազան մոտեցումները տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանման հարցում՝ ցույց տալով տեղեկատվական դաշտի բազմաձայնությունը և հասարակական քննարկումների ուղղությունները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է լրագրողների, մեդիա հետազոտողների, պատմաբանների, հասարակագետների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ժամանակակից Հայաստանի տեղեկատվական և հասարակական զարգացումները։

Agriculture

Նվիրված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության մեջ օգտագործվող մետաղանյութերի ընտրության, հատկությունների և ջերմային մշակման տեխնոլոգիաների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված մեքենաշինական, նյութագիտական և ագրոինժեներական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների ու ոլորտի մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսական տեխնիկայում կիրառվող հիմնական մետաղները և համաձուլվածքները՝ դրանց մեխանիկական, ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների վերլուծությամբ, բացատրվում է նյութերի աշխատանքի պայմանները դաշտային ծանրաբեռնվածության, մաշվածության, հարվածային ազդեցությունների և կոռոզիայի պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դիմացկունության ապահովման ինժեներական մոտեցումները, աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է ջերմային մշակման հիմնական տեսակներին՝ կոփում, թրծում, նորմալացում և մակերեսային կարծրացում, ներկայացնելով դրանց ազդեցությունը մետաղների կառուցվածքի և շահագործական հատկությունների վրա, քննարկվում են նաև ջերմային մշակման տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության սկզբունքները և դրանց ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա, գրքում ընդգծվում է նյութերի ճիշտ ընտրության կարևորությունը գյուղատնտեսական մեքենաների հուսալիության, երկարատևության և արդյունավետության ապահովման համար, ինչպես նաև արտադրական պայմաններում կիրառվող տեխնոլոգիական և էներգախնայող մոտեցումները, աշխատությունը համադրում է տեսական նյութագիտության հիմքերը և գործնական տեխնոլոգիական կիրառությունները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր մեքենաշինության և գյուղատնտեսական ինժեներիայի ոլորտներում։

Philosophy

Այս աշխատությունը նվիրված է հասարակության և մշակույթի փոխազդեցության ընթացքում ձևավորվող պարադոքսների ուսումնասիրությանը՝ համակարգային փոխակերպումների պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային փոփոխությունները վերափոխում հասարակական հարաբերությունները, արժեքային համակարգերը և ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները՝ առաջացնելով հակասական և հաճախ անսպասելի երևույթներ։ Գրքում ներկայացվում են սոցիոմշակութային գործընթացների տեսական հիմքերը, բացահայտվում են անցումային հասարակություններին բնորոշ մարտահրավերները, ինչպես նաև քննարկվում են գլոբալացման, արդիականացման և սոցիալական վերափոխումների ազդեցությունները անհատի, համայնքների և պետական կառավարման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական կայունության և փոփոխության միջև առկա փոխկապակցվածությանը, մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրներին, նոր արժեքների ձևավորմանը և սոցիալական ադապտացիայի մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական վերլուծությունն ու գործնական դիտարկումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ ժամանակակից հասարակությունների զարգացման օրինաչափությունները, համակարգային ճգնաժամերի և բարեփոխումների հետևանքները, ինչպես նաև սոցիոմշակութային միջավայրում առաջացող հակասությունների բնույթն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Գիրքը հետաքրքիր և օգտակար աղբյուր է սոցիոլոգների, մշակութաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հասարակական գործընթացներով հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է առաջին և երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետով հիվանդների հոգեբանական և հոգեֆիզիոլոգիական կարգավիճակի համալիր ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է հիվանդության ազդեցությունը մարդու հուզական վիճակի, հոգեբանական առանձնահատկությունների, վարքագծային արձագանքների և ընդհանուր հոգեֆիզիոլոգիական վիճակի վրա՝ հաշվի առնելով դիաբետի տարբեր տեսակների և ընթացքի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում քրոնիկ հիվանդության նկատմամբ մարդու վերաբերմունքին, հիվանդության հետ կապված հոգեբանական լարվածությանը, սթրեսային գործոններին, հուզական արձագանքներին և առօրյա կենսագործունեության վրա դրանց հնարավոր ազդեցությանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առաջին և երկրորդ տիպի դիաբետի դեպքում հոգեբանական ու հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր տարբերություններին, հիվանդության տևողության և առանձնահատկությունների հետ դրանց փոխկապակցվածությանը։ Նյութը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ շաքարային դիաբետի կառավարումը պահանջում է ոչ միայն բժշկական բուժում, այլև հիվանդի հոգեբանական վիճակի, ինքնակարգավորման և բուժման ռեժիմին հետևելու կարողության նկատմամբ համալիր մոտեցում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բժիշկների, հոգեբանների, հոգեֆիզիոլոգիայի և բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ որպես նյութ քրոնիկ հիվանդության և մարդու հոգեբանական ու ֆիզիոլոգիական վիճակի փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության մակարդակի բարձրացման և ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ աթլետիկական վարժությունների նպատակային կիրառման միջոցով։ Հետազոտությունը դիտարկում է դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման և շարժողական ընդունակությունների կատարելագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով դեռահասության շրջանի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական շարժողական ընդունակությունները՝ ուժը, արագությունը, դիմացկունությունը, ճկունությունը, արագաուժային կարողությունները և շարժումների համակարգման մակարդակը, ինչպես նաև դրանց զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աթլետիկական վարժությունները ներկայացվում են որպես դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոց, քանի որ դրանց բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս նպատակային ազդեցություն գործել տարբեր ֆիզիկական որակների վրա և համապատասխանեցնել ուսումնական բեռնվածությունը սովորողների տարիքային ու անհատական հնարավորություններին։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել վազքային, ցատկային, նետման և այլ աթլետիկական վարժությունների կիրառման մեթոդները, դրանց ինտենսիվության և ծավալի ընտրության սկզբունքները, պարապմունքների կազմակերպման ձևերը և ֆիզիկական արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դպրոցականների նախնական ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատումը և դրա հիման վրա ավելի արդյունավետ մարզական-մանկավարժական ծրագրերի մշակումը։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում նույնպես առանձնացվում են դեռահասների շարժողական պատրաստվածության մոնիթորինգը և դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ցույց տալ, թե ինչպես է ճիշտ ընտրված և համակարգված աթլետիկական վարժությունների կիրառումը նպաստում դպրոցականների ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստվածության, աշխատունակության և շարժողական ակտիվության բարելավմանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են օգտագործվել ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, արտադասարանական պարապմունքների և լրացուցիչ մարզական գործունեության կազմակերպման ընթացքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, աթլետիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտում սովորող ուսանողներին։ Ըստ ՀՀ ԲԿԳԿ-ի տվյալների՝ աշխատանքը պաշտպանվել է որպես մանկավարժական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսություն, իսկ հեղինակը մասնագիտանում է ֆիզիկական դաստիարակության և աթլետիկայի ոլորտում։