Րաֆֆի

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է միզապարկի քաղցկեղի համալիր հետազոտության ընթացքում ուռուցքային մարկերների և ցիտոսպեկտրոֆոտոմետրիայի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել այն մեթոդների նշանակությունը, որոնք կարող են լրացնել միզապարկի ուռուցքային հիվանդությունների ավանդական կլինիկական, գործիքային և ձևաբանական ախտորոշումը։ Ուռուցքային մարկերների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնել բջջային և մոլեկուլային այն փոփոխություններին, որոնք կարող են ուղեկցել չարորակ գործընթացի առաջացմանն ու զարգացմանը, մինչդեռ ցիտոսպեկտրոֆոտոմետրիան հնարավորություն է տալիս քանակականորեն ուսումնասիրել բջիջների որոշակի ֆիզիկաքիմիական բնութագրեր՝ հատկապես կապված բջջային կորիզի և նուկլեինաթթուների պարունակության հետ։ Այս մեթոդների համադրումը կարող է նպաստել ուռուցքային բջիջների հայտնաբերմանը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների գնահատմանը և ախտորոշման տեղեկատվականության բարձրացմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր ախտորոշիչ ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը, դրանց զգայունությունն ու սպեցիֆիկությունը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների նշանակությունը հիվանդության ընթացքի և հնարավոր կանխատեսման գնահատման համար։ Միզապարկի քաղցկեղի դեպքում հատկապես կարևոր է վաղ հայտնաբերումը և հիվանդության կրկնության նկատմամբ հսկողությունը, ուստի լրացուցիչ լաբորատոր մեթոդների կիրառումը կարող է ունենալ գործնական նշանակություն։ Հետազոտությունը միավորում է կլինիկական ուռուցքաբանության, բջջաբանական ախտորոշման և կենսաֆիզիկական հետազոտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով կատարելագործել միզապարկի չարորակ նորագոյացությունների հայտնաբերման և գնահատման մեթոդաբանությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ուռուցքաբաններին, ուրոլոգներին, ախտաբաններին, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներին և բժշկական հետազոտություններով զբաղվող ուսանողներին։

History

19-րդ դարի 50-60-ական թվականների հասարակական-քաղաքական միտքը Ռուսաստանում և նրա արձագանքները արևելահայ իրականության մեջ ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի 19-րդ դարի 1850-60-ական թվականների հասարակական և քաղաքական մտքի զարգացումները՝ կենտրոնանալով այդ շրջանի գաղափարական հոսանքների, բարեփոխումների, հեղափոխական և պահպանողական մոտեցումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև դրանց լայն ազդեցությունը կայսրության ծայրամասերում, մասնավորապես արևելահայ իրականության մեջ։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են ռուսական մտավոր շարժումները՝ ներառյալ ազատական գաղափարները, նարոդնիկական շարժման նախադրյալները և պետական բարեփոխումների քաղաքականությունը, ներթափանցել հայ հասարակական մտածողության մեջ և ազդել ազգային ինքնագիտակցության, կրթական համակարգի և հասարակական-քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելահայ մտավորականության արձագանքներին, նրանց կողմից ռուսական գաղափարների ընտրովի ընդունմանը, տեղայնացմանը և ազգային խնդիրների համատեքստում վերաիմաստավորմանը, ինչը նպաստել է նոր գաղափարական հոսքերի ձևավորմանը և ազգային վերածննդի գործընթացների խորացմանը։

Geography

Գրքում մանրամասն ներկայացվում են ռադիոակտիվ նստվածքների աղբյուրները, դրանց տարածման մեխանիզմները և ազդեցության տեսակները մարդկանց առողջության վրա։ Անդրադառնում է նաև պաշտպանական միջոցառումներին՝ ճառագայթից պաշտպանվելու տեխնիկական, հիգիենիկ և կազմակերպչական մեթոդներին, շտապ միջամտության ու երկարաժամկետ անվտանգության գործողություններին։ Աշխատությունը նախատեսված է բնակչության պաշտպանության ոլորտում աշխատող մասնագետների, միջուկային անվտանգության ու արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների աշխատակիցների, ուսանողների և ընդհանրապես ռադիոակտիվ ռիսկերով հետաքրքրված անձանց համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ գիտական ու գործնական ուղեցույց՝ ռադիոակտիվ վտանգներից պաշտպանվելու համար։

History

Աշխատությունը ընդհանուր պատմության ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի նպատակն է ներկայացնել մարդկության պատմական զարգացման ընթացքը, տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների անցյալը և համաշխարհային նշանակություն ունեցող իրադարձությունները։ Այն պատմական գիտելիքները միավորում է ուսումնական շարադրանքի մեջ՝ նպաստելով ժամանակագրական կողմնորոշման, պատմական փաստերի ըմբռնման և իրադարձությունների միջև պատճառահետևանքային կապերը բացահայտելու կարողությունների ձևավորմանը։ Ընդհանուր պատմության ուսումնասիրությունը ներառում է մարդկային հասարակությունների առաջացումը, հին քաղաքակրթությունների զարգացումը, պետությունների և կայսրությունների կազմավորումը, քաղաքական ու հասարակական համակարգերի փոփոխությունները, պատերազմներն ու ժողովուրդների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կրոնական, մշակութային և տնտեսական կյանքի զարգացումը։ Նման դասագրքերի հիմնական նշանակությունն անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների համակարգված փոխանցումն է և պատմական գործընթացները համեմատական դիտանկյունից հասկանալու հնարավորության ընձեռումը։ Դրանք սովորողներին օգնում են ճանաչել տարբեր ժողովուրդների պատմական փորձը, ըմբռնել քաղաքակրթությունների փոխազդեցությունը և գնահատել պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը հասարակությունների հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես հայերենով պատմական գիտելիքների տարածման և ուսումնական նյութերի մշակման օրինակ։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մանկավարժներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և համաշխարհային պատմության դասավանդման ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խորհրդային քաղաքականության ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Հայաստանի պետական և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում իրականացված քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման համակարգի վերափոխմանը, պետական ինստիտուտների գործունեությանը, կենտրոնական իշխանության և տեղական կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակության քաղաքական ու գաղափարական վերահսկողության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը, արդյունաբերականացման և կոլեկտիվացման գործընթացները, գյուղատնտեսության վերակազմավորումը, աշխատաշուկայի և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կյանքի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության, գիտության, մշակույթի, գրականության և արվեստի ոլորտներում իրականացված քաղաքականությանը, ինչպես նաև խորհրդային գաղափարախոսության տարածման և հասարակական գիտակցության ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդագրական փոփոխություններին, քաղաքների զարգացմանը, բնակչության կենսապայմանների փոփոխությանը և սոցիալական կառուցվածքի վերափոխմանը։ Քննության են առնվում քաղաքական բռնաճնշումների, սահմանափակումների և պետական վերահսկողության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանի տնտեսական, կրթական, գիտական և ենթակառուցվածքային զարգացման գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորհրդային քաղաքականությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին միջոցառումների, այլև դրանց փոխկապակցվածության և Հայաստանի հասարակության ու պետականության զարգացման վրա ունեցած ընդհանուր ազդեցության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի խորհրդային շրջանի պատմության բազմակողմանի ընկալմանը և հետագա հասարակական ու քաղաքական զարգացումների պատմական նախադրյալների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի ու Խորհրդային Միության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Psychology

Այս աշխատությունը նվիրված է կախվածություն առաջացնող վարք դրսևորող դեռահասների անձնային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դեռահասության շրջանում ձևավորվող վարքային, հուզական և սոցիալական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև այն անհատական և միջավայրային գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ադդիկտիվ վարքի ձևավորմանը կամ պահպանմանը։ Աշխատանքում դեռահասների վարքը դիտարկվում է զարգացման տարիքային առանձնահատկությունների համատեքստում՝ հաշվի առնելով ինքնության ձևավորման, ինքնագնահատականի փոփոխության, ինքնուրույնության ձգտման և հասակակիցների ազդեցության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնային այն բնութագրերին, որոնք կարող են կապված լինել ռիսկային վարքի հետ, այդ թվում՝ իմպուլսիվությանը, հուզական անկայունությանը, ցածր կամ անկայուն ինքնագնահատականին, սթրեսի նկատմամբ խոցելիությանը, ինքնակարգավորման դժվարություններին և խնդիրների լուծման ոչ արդյունավետ ռազմավարություններին։ Սոցիալ-հոգեբանական մակարդակում կարող են ուսումնասիրվել ընտանիքի ներսում հարաբերությունները, ծնողական վերահսկողության և աջակցության առանձնահատկությունները, հասակակիցների խմբի ազդեցությունը, սոցիալական մեկուսացումը, դպրոցական միջավայրը և սոցիալական աջակցության հասանելիությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև դեռահասների կողմից սթրեսային իրավիճակների հաղթահարման ձևերին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով որոշ վարքային սովորություններ կարող են վերածվել կայուն ադդիկտիվ վարքի։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր խմբերի դեռահասների համեմատական հոգեբանական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու անձնային և սոցիալական այն գործոնները, որոնք առավել հաճախ ուղեկցում են խնդրահարույց վարքային դրսևորումներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կանխարգելիչ և հոգեբանական աջակցության ծրագրերի մշակման համար՝ հատկապես ընտանիքի, դպրոցի և մասնագիտացված ծառայությունների համագործակցության շրջանակում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ադդիկտիվ վարքը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին վարքային խնդիր, այլև որպես բարդ սոցիալ-հոգեբանական երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են միաժամանակ ազդել անձնային առանձնահատկությունները, ընտանեկան հարաբերությունները, հասակակիցների միջավայրը և սոցիալական պայմանները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վաղ հայտնաբերման, հոգեբանական կանխարգելման և դեռահասների սոցիալական հարմարվողականությանն ուղղված առավել նպատակային մոտեցումների մշակմանը։