Ռազմիկ Դավոյան: Հանձնարարական գրականության ծանոթագրված ցանկ երիտասարդության համար

Other Subjects

Հրատարակությունը նվիրված է հանրային լայն շրջանակներին սպասարկող գրադարանների գործունեության կազմակերպման, ընթերցողների հետ աշխատանքի արդյունավետ մեթոդների կիրառման և գրադարանային սպասարկման առաջավոր փորձի տարածման հիմնախնդիրներին։ Այն մեթոդական բնույթի աշխատություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը, մասնագիտական մոտեցումները և կազմակերպչական այն միջոցները, որոնք կարող են նպաստել գրադարանների գործունեության բարելավմանը, ընթերցանության խթանմանը և բնակչության մշակութային ու կրթական պահանջմունքների բավարարմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասսայական գրադարանների դերին հասարակության կրթական և մշակութային կյանքում, գրքի ու ընթերցանության հանրահռչակմանը, գիտելիքների տարածմանը և բնակչության տարբեր սոցիալական ու տարիքային խմբերի տեղեկատվական սպասարկմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են գրադարանային ֆոնդերի կազմակերպման, գրականության ընտրության, գրքերի դասակարգման, կատալոգների և քարտարանների օգտագործման, ինչպես նաև ընթերցողների համար անհրաժեշտ հրատարակությունների մատչելիության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում են գրադարանային սպասարկման անհատական և խմբային ձևերը, ընթերցողների հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցանության ուղղորդումը և գրադարանավարի մասնագիտական խորհրդատվության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրականության դիտումների, ընթերցողական հանդիպումների, գրական երեկոների, քննարկումների, բարձրաձայն ընթերցումների և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման մեթոդներին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գրադարանների կողմից բնակչության տարբեր խմբերի հետ իրականացվող աշխատանքները, մասնավորապես՝ երեխաների, երիտասարդների, աշխատավորների, գյուղական բնակչության և ինքնակրթությամբ զբաղվող ընթերցողների սպասարկման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ընթերցողների ներգրավման, գրադարանային այցելությունների ակտիվացման, ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության պահպանման և գրադարանի հասարակական նշանակության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածությանը, նրանց կազմակերպչական հմտություններին, ընթերցողների հետ հաղորդակցվելու կարողություններին և գրադարանային աշխատանքի մեթոդների շարունակական կատարելագործմանը։ Կարևորվում է առաջավոր գրադարանների գործունեության փորձի ուսումնասիրությունը, հաջողված կազմակերպչական մոտեցումների ընդհանրացումը և դրանց կիրառման հնարավորությունների գնահատումը տարբեր գրադարանային հաստատություններում։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրադարանների աշխատանքային պլանների կազմման, տարեկան և ընթացիկ հաշվետվությունների պատրաստման, ընթերցողական ակտիվության հաշվառման և գրադարանային գործունեության արդյունքների գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանների համագործակցությանը դպրոցների, մշակույթի տների, կրթական հաստատությունների, հասարակական կազմակերպությունների և տեղական համայնքների հետ՝ բնակչության մշակութային սպասարկումն առավել արդյունավետ կազմակերպելու նպատակով։ Հրատարակության պատմական համատեքստում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել խորհրդային ժամանակաշրջանի մասսայական գրադարանների կրթադաստիարակչական և գաղափարական գործառույթները, որոնք կապված էին տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային քաղաքականության, հասարակական լուսավորության և ընթերցանության կազմակերպման պետական մոտեցումների հետ։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրադարանների գործունեության ոչ միայն մասնագիտական, այլև պատմամշակութային առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով գրադարանային հաստատությունների դերը հասարակական գիտելիքների տարածման և մշակութային կյանքի կազմակերպման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի գրադարանային աշխատանքի մեթոդական ապահովման նշանակությունը, քանի որ գործնական փորձի համակարգված ներկայացումը կարող է ծառայել որպես մասնագիտական ուսուցման, աշխատանքային հմտությունների կատարելագործման և գրադարանային գործունեության կազմակերպման օժանդակ միջոց։ Քննարկվում են նաև գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման, գրքերի պահպանության, ընթերցողների սպասարկման պայմանների բարելավման և գրադարանային տարածքների նպատակային կազմակերպման հարցերը։ Աշխատության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարբեր ժամանակաշրջաններում հանրային գրադարանների առջև դրված խնդիրների, դրանց լուծման համար կիրառված մեթոդների և գրադարանավարների մասնագիտական գործունեության առանձնահատկությունների մասին։ Միաժամանակ հրատարակությունը կարող է օգտագործվել գրադարանային գործի պատմության ուսումնասիրության, նախկինում կիրառված սպասարկման ձևերի համեմատական վերլուծության և ժամանակակից գրադարանային գործունեության զարգացման պատմական նախադրյալների բացահայտման համար։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ գրադարանային աշխատանքի ավանդական մեթոդներից շատերը, մասնավորապես՝ ընթերցողների հետ անհատական աշխատանքը, գրականության թեմատիկ ներկայացումը և համայնքային մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, շարունակում են նշանակություն ունենալ նաև ժամանակակից հանրային գրադարանների գործունեության մեջ՝ նոր տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային ծառայությունների հետ համադրման պայմաններում։ Հրատարակությունն ունի մեթոդական, մասնագիտական և պատմամշակութային արժեք՝ նպաստելով գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման փորձի ուսումնասիրմանը, մասնագիտական գիտելիքների փոխանցմանը և հանրային գրադարանների զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանագետների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, կրթության և մշակույթի կազմակերպիչների, գրադարանային գործի պատմաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հանրային գրադարանների գործունեության կազմակերպմամբ ու ընթերցանության մշակույթի զարգացմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Chemistry

Այս աշխատանքը նվիրված է քիմիայի ոլորտում նոր հետերոցիկլիկ տեղակալված բութենոլիդների սինթեզի և դրանց քիմիական փոխարկումների ուսումնասիրությանը։ Նյութում ներկայացվում են տարբեր ռեակցիոն մեխանիզմներ, որոնք հնարավորություն են տալիս արդյունավետորեն ստանալ բութենոլիդների նոր տեսակներ՝ կիրառելով օրգանիկ սինթեզի ժամանակակից մոտեցումներ։ Աշխատությունը ընդգծում է տեղակալների ազդեցությունը ռեակցիայի ընթացքի վրա, իզոմերացման հնարավորությունները, ռեակցիոն ճշգրտությունը և ելքի բարձրացման մեթոդները։ Նյութում քննարկվում են նաև ստացված միացությունների քիմիական հատկությունները, նրանց կարողությունը անցնել հետագա փոխարկումների՝ նախատեսված այլ կենսաբակտերիալ ակտիվության կամ դեղագործական թիրախների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական և ֆարմացևտիկ քիմիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ որպես նոր բազմաֆունկցիոնալ միջանկյալների մշակման և կիրառման ուղեցույց։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է նանոթաղանթների կիրառությանը տեղեկատվության գրանցման և արտապատկերման համակարգերում՝ ընդգծելով նանոտեխնոլոգիաների աճող նշանակությունը ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման մեջ։ Նյութում վերլուծվում են նանոթաղանթների կառուցվածքային, օպտիկական և էլեկտրական հատկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել բարձր զգայունությամբ, բարձր լուծաչափով և փոքր չափերով սարքեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ շերտերի ստացման տեխնոլոգիաներին, մակերևութային և միջշերտային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության գրանցման ճշգրտության և պատկերների վերարտադրման որակի վրա։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է նանոթաղանթների կիրառման հնարավորությունները օպտիկական հիշողության համակարգերում, լուսազգայուն տարրերում, ցուցադրման սարքերում և սենսորային տեխնոլոգիաներում, որտեղ կարևոր են բարձր արագագործությունը և էներգաարդյունավետությունը։ Միաժամանակ քննարկվում են նոր նյութերի մշակման, կառուցվածքային կայունության և արտադրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման ուղղությունները, որոնք նպաստում են հաջորդ սերնդի տեղեկատվական և պատկերային համակարգերի ստեղծմանը։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում պետական գեոդեզիական բարձունքային հիմքի արդիականացման և վերակառուցման խնդիրներին՝ ժամանակակից թվային չափագրական, հաշվարկային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկրի տարածքում բարձրությունների միասնական և հուսալի համակարգի ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի քարտեզագրության, շինարարության, հողաշինության, կադաստրի, ինժեներական հետազոտությունների, տարածական պլանավորման և երկրադինամիկական գործընթացների դիտարկման համար։ Քննվում են գործող բարձունքային ցանցի վիճակի գնահատման, գեոդեզիական կետերի պահպանվածության և չափումների ճշգրտության ստուգման, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացված տվյալների միասնական համակարգում համադրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավանդական երկրաչափական նիվելիրացման և ժամանակակից արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների տվյալների համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել չափումների մշակումը, կատարել մեծածավալ տարածական տվյալների համակարգում, հայտնաբերել անհամապատասխանություններ և բարձրացնել վերջնական արդյունքների վերահսկելիությունը։ Կարևորվում է GNSS դիտարկումների միջոցով ստացվող երկրաչափական բարձրությունների և ֆիզիկական բարձրությունների միջև կապի ապահովման խնդիրը, որի համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել Երկրի ծանրության դաշտի և համապատասխան գեոդեզիական մոդելների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թվային բարձունքային և գեոիդային մոդելների կիրառելիության գնահատումը՝ տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալների ճշգրտության և համատեղելիության ուսումնասիրությամբ։ Քննվում են նաև ցանցի հավասարակշռման մաթեմատիկական մեթոդները, չափումների սխալների գնահատումը, հենակետերի օպտիմալ տեղաբաշխումը և միասնական տվյալների բազայի ստեղծման սկզբունքները։ Հայաստանի լեռնային ռելիեֆը և բարդ երկրաբանական պայմանները լրացուցիչ նշանակություն են հաղորդում բարձունքային ցանցի կայունության վերահսկմանը, քանի որ առանձին կետերի դիրքը կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել բնական կամ տեխնածին ազդեցությունների։ Թվային աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գեոդեզիական կետերի, չափումների և հաշվարկված բարձրությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը պահպանել, թարմացնել, վերլուծել և տարածականորեն պատկերել միասնական միջավայրում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային գեոդեզիական ենթակառուցվածքի արդիականացման համար՝ նպաստելով տարածական տվյալների ճշգրտության, համադրելիության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը, ինչպես նաև ժամանակակից թվային գեոդեզիայի սկզբունքներին համապատասխան բարձունքային համակարգի զարգացման գիտամեթոդական հիմքերի ձևավորմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է արգանդի պարանոցի քաղցկեղի կապակցությամբ վիրահատական բուժում ստացած հիվանդների հետվիրահատական բարդությունների կանխատեսման և կանխարգելման կլինիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդների ընդհանուր վիճակի, ուռուցքային գործընթացի առանձնահատկությունների, վիրաբուժական միջամտության հետ կապված գործոնների և հետվիրահատական ընթացքի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների գնահատումն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն կլինիկական և լաբորատոր ցուցանիշների բացահայտմանը, որոնք կարող են կապված լինել բարդությունների առաջացման բարձր հավանականության հետ և օգտագործվել հիվանդների ռիսկային խմբերի տարբերակման համար։ Կանխատեսման համակարգի ձևավորումը դիտարկվում է որպես անհատականացված բժշկական հսկողության կարևոր բաղադրիչ, քանի որ տարբեր հիվանդների մոտ վերականգնման ընթացքը կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ փոխկապակցված գործոններով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համակարգվել վաղ և ավելի ուշ հետվիրահատական շրջանում արձանագրվող անցանկալի կլինիկական երևույթները՝ գնահատելով դրանց հաճախականության և նախավիրահատական կամ ներվիրահատական գործոնների միջև առկա կապերը։ Կարևորվում է հիվանդի առողջական վիճակի բազմագործոն գնահատումը, ուղեկցող հիվանդությունների հաշվառումը և բուժման արդյունքների շարունակական դիտարկումը։ Կանխարգելման խնդիրը ներկայացվում է որպես համալիր կլինիկական մոտեցում, որը ներառում է ռիսկերի ժամանակին ճանաչում, համապատասխան բժշկական հսկողություն և հետվիրահատական վերականգնման կազմակերպում՝ մասնագիտական ուղեցույցների ու հիվանդի անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխատեսող չափանիշների տեղեկատվական արժեքի գնահատումը և դրանց հիման վրա կլինիկական որոշումների ընդունման առավել հիմնավորված համակարգի ձևավորումը։ Ուշադրություն կարող է հատկացվել նաև բուժման արդյունավետության, հիվանդների հետագա առողջական վիճակի և կյանքի որակի գնահատմանը՝ հետվիրահատական բարդությունների ազդեցությունը ամբողջական պատկերացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ուռուցքաբանության, գինեկոլոգիայի, վիրաբուժական ուռուցքաբանության և կլինիկական կանխատեսման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով նպաստել հետվիրահատական ռիսկերի ավելի վաղ բացահայտմանը, հիվանդների բժշկական հսկողության կատարելագործմանը և բուժման արդյունքների բարելավմանը։