More in Linguistics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Ազգաբանական ուսումնասիրություններ – 1

    Գիրքը ներկայացնում է տարբեր ազգաբանական (էթնոգրաֆիական) թեմաներ՝ նպատակ ունենալով վերլուծել հայ հասարակության ավանդական ձևերը, վարքականոնները և մշակութային առանձնահատկությունները։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ազգաբանական ուսումնասիրությունների հիմունքներ Էթնոգրաֆիայի մեթոդներ, աղբյուրներ և հետազոտության մոտեցումներ։ Ավանդական հայ կենցաղ Գյուղական կյանք, ընտանիք, տնտեսություն և սոցիալական հարաբերություններ։ Սոցիալական կառուցվածք Տոհմ, համայնք, ազգակցական կապեր և դրանց դերը հասարակության մեջ։ Մշակութային առանձնահատկություններ Սովորույթներ, տոներ, ծեսեր և ավանդույթներ։ Ժողովրդական մշակույթ Բանահյուսություն, հավատալիքներ և հոգևոր պատկերացումներ։

    Updated: 2026-09-13
    Ազգաբանական ուսումնասիրություններ – 1
    Online

    Sociology

    Everyday cosmopolitanisms

    Այս հայեցակարգը վերաբերում է կոսմոպոլիտիզմի՝ որպես համաշխարհային բացության, բազմամշակութային փոխազդեցության և տարբերությունների հետ համակեցության, առօրյա մակարդակում դրսևորմանը, այլ ոչ թե միայն վերացական փիլիսոփայական կամ էլիտար գաղափարական շրջանակներում։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են մարդիկ իրենց ամենօրյա կյանքի ընթացքում՝ աշխատավայրում, քաղաքային միջավայրում, միգրացիայի, սպառման, մեդիայի և հաղորդակցության միջոցով, շփվում տարբեր մշակույթների, լեզուների և արժեքային համակարգերի հետ՝ ձևավորելով գործնական, հաճախ անգիտակցական կոսմոպոլիտական վարքագծեր։ Այս մոտեցումը ընդգծում է, որ գլոբալացված աշխարհում բացությունը «այլի» նկատմամբ չի սահմանափակվում միայն կրթված կամ գլոբալ էլիտաների փորձառությամբ, այլ դառնում է սովորական սոցիալական իրականություն՝ ձևավորվելով խառն բնակավայրերում, բազմազգ աշխատանքային միջավայրերում և թվային հարթակներում։ Միաժամանակ այն ուշադրություն է դարձնում նաև լարվածություններին ու հակասություններին, որոնք առաջանում են գլոբալ և տեղական ինքնությունների միջև, երբ մարդիկ միաժամանակ պահպանում են ազգային կամ տեղական պատկանելությունը և ներգրավվում են գլոբալ մշակութային հոսքերում։ Այս տեսանկյունից կոսմոպոլիտիզմը դիտարկվում է ոչ թե որպես ամբողջական կամ իդեալական վիճակ, այլ որպես բազմաշերտ, երբեմն հակասական և իրավիճակային պրակտիկաների ամբողջություն, որը ձևավորվում է առօրյա սոցիալական փոխազդեցությունների մեջ։

    Updated: 2026-09-12
    Everyday cosmopolitanisms
    Online

    Medicine

    Отек мозга при нейрохирургической патологии (патогенез, диагностика, клиника, лечение)

    Այս աշխատանքը վերաբերում է գլխուղեղի այտուցի զարգացման մեխանիզմներին նյարդավիրաբուժական պաթոլոգիաների համատեքստում՝ ընդգրկելով դրա պաթոգենեզը, կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման մոտեցումները և բուժման սկզբունքները։ Դիտարկվում է, թե ինչպես տարբեր վնասող գործոններ՝ ուղեղի տրավմաներ, ուռուցքային պրոցեսներ, արյունազեղումներ կամ իշեմիկ խանգարումներ, կարող են առաջացնել ներգանգային ճնշման բարձրացում և հեղուկի կուտակում ուղեղային հյուսվածքում։ Պաթոգենեզի մասում առանձնացվում են վազոգեն, ցիտոտոքսիկ և ինտերստիցիալ մեխանիզմները, որոնք պայմանավորում են ուղեղի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Կլինիկական պատկերում ընդգծվում են գլխացավը, գիտակցության խանգարումները, նյարդաբանական դեֆիցիտները և ուղեղի ցողունային ներգրավման նշանները, որոնք կարող են սպառնալ կյանքին։ Ախտորոշման համար կիրառվում են նյարդաբանական զննումը, համակարգչային և մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիան, ինչպես նաև ներգանգային ճնշման մոնիթորինգը։ Բուժման մոտեցումները ներառում են դեղորայքային միջոցներ՝ օսմոթերապիա, կորտիկոստերոիդներ որոշ դեպքերում, հիպերվենտիլացիա, ինչպես նաև վիրաբուժական միջամտություններ՝ դեկոմպրեսիվ կրանիոտոմիա կամ առաջնային ախտաբանական օջախի հեռացում։ Նպատակն է նվազեցնել ներգանգային ճնշումը, պահպանել ուղեղի պերֆուզիան և կանխել անդառնալի նյարդաբանական վնասումը։

    Updated: 2026-08-18
    Отек мозга при нейрохирургической патологии (патогенез, диагностика, клиника, лечение)
    Online

    Culture

    Режиссура Аршака Бурджаляна

    Այս արվեստաբանական աշխատությունը նվիրված է հայ բեմադրիչ և թատերական գործիչ Արշակ Բուրջալյանի ռեժիսորական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա ստեղծագործական ուղին, գեղարվեստական սկզբունքները և նշանակությունը հայկական թատրոնի զարգացման պատմության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են բեմադրիչի աշխատանքային մեթոդները, թատերական մտածողության առանձնահատկությունները, դերասանական արվեստի նկատմամբ նրա մոտեցումները և բեմական արտահայտչամիջոցների կիրառման ձևերը։ Հեղինակը դիտարկում է Արշակ Բուրջալյանի իրականացրած բեմադրությունները, դրանց կառուցվածքը, կերպարների մեկնաբանությունը, դրամատիկական նյութի գեղարվեստական մշակումը և ռեժիսորական լուծումների ինքնատիպությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում է նաև նրա գործունեության պատմամշակութային միջավայրը, կապը ժամանակաշրջանի թատերական զարգացումների հետ և ազդեցությունը հայ բեմարվեստի ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու բեմադրիչի ներդրումը հայկական թատրոնի մասնագիտական չափանիշների զարգացման, ռեժիսուրայի նոր սկզբունքների տարածման և թատերական լեզվի հարստացման գործում։ Գիրքը նախատեսված է թատերագետների, մշակույթի պատմաբանների, ռեժիսորների, դերասանների, արվեստագիտության ոլորտի մասնագետների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև հայկական թատրոնի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-05
    Режиссура Аршака Бурджаляна
    Online

    Economics

    ՀՀ աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության գենդերային հիմնախնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտում առկա գենդերային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են կանանց և տղամարդկանց մասնակցությունը աշխատանքի շուկայում, զբաղվածության և գործազրկության առանձնահատկությունները, մասնագիտական և ոլորտային բաշխվածությունը, աշխատանքի վարձատրության տարբերությունները, կարիերայի զարգացման հնարավորությունները և աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարությունը, այդ թվում՝ կրթության և մասնագիտության ընտրությունը, ընտանիքի և աշխատանքի համատեղման դժվարությունները, խնամքի պարտականությունների անհավասար բաշխումը, կարծրատիպերը, աշխատանքի պայմանները և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև կանանց տնտեսական ակտիվության և զբաղվածության ընդլայնման խոչընդոտների բացահայտումը, ինչպես նաև աշխատաշուկայում հավասար հնարավորությունների ապահովման անհրաժեշտության հիմնավորումը։ Քննարկվում են գենդերային հավասարության խթանման հնարավոր քաղաքականությունները, զբաղվածության պետական կարգավորման գործիքները, աշխատանքային օրենսդրության դերը և սոցիալ-տնտեսական միջոցառումները, որոնք կարող են նպաստել կանանց և տղամարդկանց համար առավել հավասար ու ներառական աշխատանքային միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, աշխատանքի և զբաղվածության, հանրային կառավարման ու գենդերային հետազոտությունների ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարության դրսևորումների, դրանց պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-14
    ՀՀ աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության գենդերային հիմնախնդիրները
    Online

    Linguistics

    Խոսակցական եբրայերենի վերակենդանացման հանրալեզվաբանական ուսումնասիրությունը (19-րդ դարի վերջ-20-րդ դարի սկիզբ)

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է խոսակցական եբրայերենի վերակենդանացման գործընթացի հանրալեզվաբանական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը ձգվող պատմական փուլը, երբ եբրայերենը աստիճանաբար վերափոխվեց գրքային-կրոնական լեզվից դեպի կենդանի հաղորդակցական համակարգ։ Նյութում ուսումնասիրվում են այն սոցիալ-մշակութային, գաղափարական և լեզվական գործոնները, որոնք նպաստել են լեզվի վերակենդանացմանը՝ ներառյալ լեզվական պլանավորման քաղաքականությունները, նոր բառապաշարի ստեղծումը, կրթական համակարգի դերը և լեզվակիր համայնքի ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրալեզվաբանական մեխանիզմներին՝ ինչպես է լեզուն ձեռք բերում խոսակցական գործառույթ, ինչպես են ձևավորվում նորմատիվ կառույցները և ինչպես է լեզվական վարքագիծը փոփոխվում նոր սոցիալական պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է անհատական նախաձեռնությունների և կազմակերպված լեզվական շարժման փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է լեզվի գիտակցված վերակենդանացումը դառնալ ազգային ինքնության և պետականության ձևավորման կարևոր գործոն։

    Updated: 2026-09-15
    Խոսակցական եբրայերենի վերակենդանացման հանրալեզվաբանական ուսումնասիրությունը (19-րդ դարի վերջ-20-րդ դարի սկիզբ)