Սուրբ դաստառակ․ Քրիստոս Տիրոջ՝ հայոց Աբգար թագավորին ուղարկած անձեռագործ պատկերի պատմությունը

Economics

ՀՀ համայնքների զարգացման անհամաչափությունը արտահայտվում է երկրի տարբեր բնակավայրերի միջև սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների զգալի տարբերություններով, որոնք պայմանավորված են պատմական, աշխարհագրական, ենթակառուցվածքային և ժողովրդագրական գործոններով։ Մայրաքաղաք Երևանի և մի շարք խոշոր քաղաքների արագ զարգացումը հակադրվում է գյուղական և սահմանամերձ համայնքների համեմատաբար դանդաղ տնտեսական աճին, սահմանափակ ներդրումային հնարավորություններին, աշխատատեղերի պակասին և ծառայությունների անհավասար հասանելիությանը։ Այս անհամաչափությունը խորանում է նաև միգրացիոն գործընթացների հետևանքով, երբ երիտասարդ և աշխատունակ բնակչությունը տեղափոխվում է քաղաքներ կամ արտերկիր՝ թողնելով որոշ համայնքներ բնակչության ծերացման և տնտեսական ակտիվության նվազման վիճակում։ Խնդրի լուծման ուղիների շարքում առանձնանում են տարածաշրջանային հավասարակշռված զարգացման պետական քաղաքականությունը, ենթակառուցվածքների բարելավումը՝ ճանապարհներ, ջրամատակարարում, էներգետիկ համակարգեր և թվային կապ, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների կարողությունների ուժեղացումը։ Կարևոր ուղղություն է նաև փոքր և միջին բիզնեսի խրախուսումը համայնքներում՝ հարկային արտոնությունների, վարկային ծրագրերի և ներդրումային խթանների միջոցով, ինչը կարող է նպաստել աշխատատեղերի ստեղծմանը և տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը։ Բացի այդ, կրթական և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության հավասարեցումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության արդիականացումը և տուրիզմի զարգացումը կարող են դառնալ կայուն զարգացման կարևոր գործոններ։ Ընդհանուր առմամբ, համայնքների զարգացման անհամաչափության հաղթահարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ պետական, մասնավոր և համայնքային մակարդակներում համակարգված քաղաքականության իրականացմամբ, որի նպատակն է ապահովել երկրի բոլոր տարածաշրջանների հավասար և կայուն զարգացումը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է GPS գլոբալ դիրքորոշման համակարգում կիրառվող կոդավորման ալգորիթմների մշակման, հետազոտման և օպտիմալացման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արբանյակային նավիգացիոն համակարգերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, ազդանշանների ձևավորման և փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեղեկատվության կոդավորման և ապակոդավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ազդանշանների մշակման արդյունավետության բարձրացմանը, կոդային հաջորդականությունների ընտրությանը, աղմուկների և խանգարումների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև տվյալների փոխանցման հուսալիության ապահովմանը։ Քննարկվում են կոդավորման տարբեր մեթոդների համեմատական բնութագրերը, դրանց մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները և օպտիմալ ալգորիթմների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդանշանների համաժամացման, կոդային հաջորդականությունների փոխկապակցվածության հատկությունների, ընդունիչների զգայունության բարձրացման և նավիգացիոն չափումների ճշգրտության բարելավման հարցերին։ Դիտարկվում են մշակված ալգորիթմների կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից արբանյակային կապի, տեղորոշման և նավիգացիոն սարքավորումների համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, ազդանշանների թվային մշակման, արբանյակային նավիգացիայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է կանխատեսման (прогнозирование) որոշ գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման և դրանց ծրագրային գործիքային աջակցության մշակման հարցերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բարդ համակարգերի վարքագծի կանխատեսման տեսական հիմքերը՝ ընդգծելով վիճակագրական, ստոխաստիկ և դետերմինիստական մոդելների կիրառման հնարավորությունները տարբեր ոլորտներում։ Գրքում ներկայացվում են տվյալների մշակման, ժամանակային շարքերի վերլուծության և կանխատեսման ալգորիթմների կառուցման հիմնական մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ծրագրային իրագործման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգչային մոդելավորման միջավայրերին, ալգորիթմների օպտիմալացման մեթոդներին և հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին։ Հեղինակը քննարկում է նաև որոշ կիրառական ոլորտներ՝ տնտեսագիտություն, տեխնիկական համակարգեր և բնական գործընթացներ, որտեղ կանխատեսման մոդելները ունեն գործնական նշանակություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է ծրագրային գործիքների կառուցման ճարտարապետական մոտեցումներ, որոնք ապահովում են տվյալների ավտոմատ մշակում, վիզուալիզացիա և կանխատեսման արդյունքների վերլուծություն։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է ցիկլոպրոպան և ցիկլոբութան կառուցվածքային հատվածներ պարունակող նոր միջատասպան միացությունների կառուցվածք-ակտիվություն կախվածության ուսումնասիրմանը՝ նատրիումական իոնային անցուղիների մոդելների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քիմիական կառուցվածքի և միջատասպան ակտիվության միջև առկա օրինաչափությունները և հասկանալ, թե մոլեկուլի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են ազդել թիրախային կենսաբանական համակարգի հետ փոխազդեցության վրա։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ցիկլոպրոպանային և ցիկլոբութանային օղակների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, դրանց տարածական դասավորվածությանը և մոլեկուլի ընդհանուր էլեկտրոնային ու ստերիկ հատկությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Նատրիումական անցուղիների մոդելների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն հնարավոր մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջատասպան միացությունները խաթարում են նյարդային ազդակների փոխանցումը և հանգեցնում միջատների ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաների խանգարման։ Կառուցվածք-ակտիվություն կախվածության վերլուծության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր կառուցվածքային տարբերակներ՝ գնահատելով փոխարինիչների, մոլեկուլի չափի, լիպոֆիլության, էլեկտրոնային հատկությունների և տարածական կառուցվածքի ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել մոլեկուլային մոդելավորում և հաշվարկային մեթոդներ, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են միացությունների և թիրախային սպիտակուցային կառուցվածքների հնարավոր փոխազդեցությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել առավել ակտիվ և ընտրողական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները բացահայտելու, հետագա հետազոտությունների համար հեռանկարային քիմիական շարքեր ընտրելու և նոր միջատասպանների նախագծման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ակտիվության և կառուցվածքի փոխկապակցվածության քանակական կամ որակական գնահատումը, որը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով հասկանալու, թե մոլեկուլային մակարդակում ինչ փոփոխություններ կարող են նպաստել կենսաբանական ազդեցության ուժեղացմանը կամ թուլացմանը։ Աշխատանքը գտնվում է օրգանական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, քիմիական կենսաբանության և թունաբանության հատման ոլորտում և կարող է նպաստել միջատասպան նյութերի գործողության մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և նոր միացությունների գիտականորեն հիմնավորված հետազոտությանը։

Geography

Աշխատությունը տարածաշրջանային տնտեսագիտության և տնտեսական աշխարհագրության ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքային զարգացման, տնտեսական կառուցվածքի և սոցիալական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են երկու տարածքների տնտեսական-աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը և դրանց ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև արտադրական ուժերի տեղաբաշխման հիմնական օրինաչափությունները, բացատրվում են արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացման տարածքային տարբերությունները, ենթակառուցվածքների, էներգետիկայի և տրանսպորտային համակարգերի դերը տնտեսական կապերի ձևավորման մեջ, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման և ժողովրդագրական գործընթացների առանձնահատկությունները՝ ներառյալ քաղաքների զարգացումը, գյուղական բնակավայրերի կառուցվածքը և միգրացիոն շարժերը, աշխատությունը անդրադառնում է նաև սոցիալական ոլորտի զարգացման խնդիրներին՝ կրթություն, առողջապահություն և զբաղվածության կառուցվածք, ինչպես նաև տարածաշրջանային զարգացման անհամաչափությունների պատճառներին և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիներին, ներկայացվում են տնտեսական պլանավորման և տարածքային քաղաքականության հիմնական մոտեցումները, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործոնների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական վերլուծությունները՝ ձևավորելով տարածաշրջանի տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում պոլարոնային քվանտային վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը՝ էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի համատեղ ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն ֆիզիկական երևույթների վերլուծությունը, որոնք առաջանում են, երբ սահմանափակված չափերով կիսահաղորդչային համակարգերում լիցքակիրների շարժումը փոխազդում է բյուրեղային ցանցի տատանումների և արտաքին դաշտերի հետ։ Պոլարոնը դիտարկվում է որպես էլեկտրոնի կամ այլ լիցքակիրի և բյուրեղային ցանցի քվանտացված տատանումների փոխազդեցությամբ ձևավորվող քվազիմասնիկային վիճակ, որի հատկությունները կարող են էապես տարբերվել ազատ լիցքակրի հատկություններից։ Աշխատության շրջանակում տեսականորեն ուսումնասիրվում են նանոկառուցվածքի երկրաչափական և նյութական պարամետրերի, քվանտային սահմանափակման, էլեկտրական դաշտի լարվածության և մագնիսական դաշտի ազդեցությունը պոլարոնային վիճակների էներգետիկ սպեկտրի, ալիքային ֆունկցիաների և այլ քվանտային բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերը կարող են փոփոխել լիցքակիրների շարժման դինամիկան, էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը և պոլարոնային փոխազդեցության դրսևորումները։ Տեսական մոտեցումների միջոցով հնարավորություն է ստեղծվում ուսումնասիրելու քվանտային վիճակների կախվածությունը համակարգի հիմնական պարամետրերից և բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում դաշտային ազդեցությունները առավել նշանակալի են։ Աշխատությունը կարող է ներառել համապատասխան քվանտամեխանիկական մոդելների, մոտավոր մեթոդների և մաթեմատիկական հաշվարկների կիրառում՝ նանոկառուցվածքներում լիցքակիրների և ցանցային տատանումների փոխազդեցությունը նկարագրելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարևոր են նանոէլեկտրոնիկայի, քվանտային սարքերի, կիսահաղորդչային նյութերի և ցածրաչափ համակարգերի ֆիզիկայի հետագա ուսումնասիրությունների համար, քանի որ նման համակարգերում քվանտային վիճակների կառավարումը արտաքին դաշտերի միջոցով կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նոր սերնդի էլեկտրոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, նանոֆիզիկայի և կիսահաղորդչային ֆիզիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողներին։