Տերահերցային ճառագայթման գեներացումը օպտիկական դիմակներով լրացված լիթիումի նիոբաթ բյուրեղում

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անկախացումից հետո հայ-թուրքական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում Հայոց ցեղասպանության գործոնի դերի ուսումնասիրությանը՝ 1991–2004 թվականների ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների միջև հարաբերությունների հաստատման և զարգացման փորձերը, դրանց վրա ազդող քաղաքական ու պատմական հանգամանքները, ինչպես նաև անցյալի պատմական ժառանգության ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների և փոխադարձ ընկալումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման խնդրին, Հայաստանի պետական քաղաքականության մեջ դրա ունեցած նշանակությանը և Թուրքիայի կողմից այդ հարցի նկատմամբ որդեգրած դիրքորոշմանը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հետ կապված խնդիրները, սահմանների փակ լինելու հանգամանքը, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ազդեցությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների ընթացքի հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Թուրքիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին, միջազգային կազմակերպությունների և երրորդ երկրների դերակատարությանը, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի գործունեությանը՝ ցեղասպանության ճանաչման գործընթացում և հայ-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցի ուսումնասիրությանը, թե ինչպես է պատմական հիշողությունը ներգործում միջպետական հարաբերությունների վրա և ինչպիսի քաղաքական ու հասարակական հետևանքներ է առաջացնում ցեղասպանության վերաբերյալ հակադիր դիրքորոշումների առկայությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 1991–2004 թվականներին հայ-թուրքական հարաբերությունների հիմնական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և հարաբերությունների հնարավոր կարգավորման շուրջ ձևավորված մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի և Թուրքիայի երկկողմ հարաբերությունների պատմության, այլև պատմական հիշողության, ցեղասպանությունների ճանաչման քաղաքականության և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի արտաքին քաղաքականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Linguistics

Լեզվաբանական և իրանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կովկասյան տարածաշրջանում տարածված պարսկերենի լեզվական առանձնահատկությունների, պատմական զարգացման և այլ իրանական լեզուների ու բարբառների հետ ունեցած փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կովկասյան պարսկերենի ձևավորման պատմական նախադրյալները, տարածման աշխարհագրական շրջանակները և տարածաշրջանի լեզվամշակութային միջավայրի ազդեցությունը դրա զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և բառապաշարային առանձնահատկություններին՝ դրանք համադրելով գրական պարսկերենի և իրանական լեզվաընտանիքի այլ ներկայացուցիչների համապատասխան իրողությունների հետ։ Վերլուծվում են լեզվական փոփոխությունների պատմական օրինաչափությունները, հնագույն լեզվական տարրերի պահպանման հնարավոր դրսևորումները, փոխառությունները և հարևան լեզուների հետ շփումների հետևանքով առաջացած կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև կովկասյան պարսկերենի բարբառային տարբերակների դասակարգման, պատմական աղբյուրների լեզվաբանական մեկնաբանության և համեմատական վերակառուցման մեթոդաբանական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանի իրանական լեզվական ժառանգության զարգացման միտումները և գնահատելու դրա նշանակությունը Կովկասի պատմական լեզվական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրանագիտության, պատմահամեմատական լեզվաբանության, բարբառագիտության և կովկասագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1921-1965 թվականների ընթացքում հայրենադարձության գործընթացների և հայ քաղաքական կուսակցությունների դիրքորոշումների, գործունեության ու ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հայրենադարձության կազմակերպման պատմական, քաղաքական և հասարակական պայմանները, ինչպես նաև այն դերակատարությունը, որն ունեցել են հայկական քաղաքական ուժերը հայրենադարձության գաղափարի ձևավորման, տարածման և իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր կուսակցությունների մոտեցումները Հայաստանի, Սփյուռքի և հայրենադարձության հարցերի վերաբերյալ՝ ուսումնասիրելով նրանց ծրագրերը, քաղաքական դիրքորոշումները և փոխհարաբերությունները ժամանակաշրջանի պետական ու հասարակական կառույցների հետ։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև Սփյուռքի հայկական համայնքների արձագանքներին, հայրենադարձների ներգաղթի կազմակերպչական խնդիրներին, ինչպես նաև այդ գործընթացի սոցիալ-քաղաքական հետևանքներին Հայաստանի և հայության կյանքում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, սփյուռքյան քաղաքական գործընթացների և հայրենադարձության պատմական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, սփյուռքագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց պատմության ու ազգային քաղաքական շարժումների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

Այս աշխատանքը նվիրված է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական ուղին և նրա տեղը 20-րդ դարասկզբի համաշխարհային գրականության համատեքստում։ Նյութում վերլուծվում է Չարենցի բանաստեղծական ոճի, թեմատիկ ընտրության և գրական նորարարությունների առանձնահատկությունները՝ համեմատական տեսանկյունից գնահատելով ժամանակակից եվրոպական և ռուսական գրական հոսանքների՝ սիմվոլիզմի, ավանգարդի, մոդեռնիզմի ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը առանձնացնում է նրա արձակի, էպիկական և վիպական մոտեցումների ներդաշնակությունը, լեզվական և պատկերային նորարարությունները, ինչպես նաև ազգային ինքնության և գլոբալ գրական մշակույթի փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Չարենցի գրական մտքի ներքին դինամիկային, իր ժամանակի սոցիալ-քաղաքական իրողությունների արտացոլմանը և ժամանակակից հայ գրականության զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Նյութը կարևոր է հայ գրականության, համաշխարհային գրականության և մշակութաբանության ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով 20-րդ դարի գրական գործընթացների համընդհանուր և տեղական ասպեկտների ավելի խորքային ընկալմանը։

Philosophy

Փիլիսոփայական, պատմագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 40–60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի պատմական նախադրյալները, ազգային լուսավորական շարժման հիմնական ուղղությունները և եվրոպական ու ռուսական փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորական միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանականության, գիտության, կրթության, ազատության, հասարակական առաջընթացի և մարդու բարոյական կատարելագործման վերաբերյալ լուսավորական պատկերացումներին։ Վերլուծվում են հայ լուսավորական մտածողների փիլիսոփայական հայացքները, հասարակության վերափոխման վերաբերյալ նրանց մոտեցումները և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ կապված գաղափարական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխարհիկ կրթության տարածման, գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, ավանդական մտածողության վերաիմաստավորման և հասարակական հարաբերությունների բարեփոխման գաղափարները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Միքայել Նալբանդյանի, Ստեփանոս Նազարյանցի և ժամանակաշրջանի այլ հայ մտավորականների փիլիսոփայական ու հասարակական հայացքները՝ դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում փիլիսոփայական մտքի և ազգային գրականության, հրապարակախոսության, կրթական գործունեության ու հասարակական շարժումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է ազատամտության, անհատի իրավունքների, ազգային մշակույթի զարգացման և հասարակական արդիականացման գաղափարների տեղը հայ լուսավորական մտածողության համակարգում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել XIX դարի հայ փիլիսոփայության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, լուսավորական գաղափարների պատմական նշանակության գնահատմանը և հայ հասարակական մտքի զարգացման փուլերի համակարգմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, գաղափարների պատմության, հայագիտության, մշակութաբանության և XIX դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Վարդանյան Լ., հանդիսանում է մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում տարբեր տարիներին՝ 1935–2009 թվականների ընթացքում պաշտպանված ատենախոսությունների ամբողջական ցանկը։ Այն ընդգրկում է գիտական աշխատանքների թեմատիկ բազմազանությունը, հեղինակներին, պաշտպանության տարիները և գիտական ուղղությունները՝ ապահովելով արժեքավոր տեղեկատվական բազա գիտական հետազոտությունների պատմության և զարգացման վերաբերյալ։ Գրքում արտացոլված են ագրարային գիտությունների տարբեր ճյուղերը՝ գյուղատնտեսություն, անասնաբուծություն, հողագիտություն, ագրոտեխնիկա, սննդի տեխնոլոգիա և հարակից ոլորտներ, ինչը հնարավորություն է տալիս տեսնել համալսարանի գիտական գործունեության զարգացումը երկարաժամկետ պատմական համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված գիտական կադրերի պատրաստման գործընթացին, գիտահետազոտական ուղղությունների ձևավորմանը և դրանց ներդրմանը գյուղատնտեսության զարգացման մեջ։ Այս աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և գիտական գրադարանների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության որոնման, համակարգման և օգտագործման արդյունավետությանը։