Տեսական և գործնական թվաբանություն՝ դպրոցների համար

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայկական պահանջատիրության ձևավորման, զարգացման և դրսևորման գործընթացներին սփյուռքում 1965–1975 թվականների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայոց ցեղասպանության պատմական հիշողության պահպանման, միջազգային հանրության ուշադրությունը հայկական հարցի նկատմամբ ակտիվացնելու և արդարության ու ճանաչման պահանջները քաղաքական ու հասարակական օրակարգում առաջ մղելու ուղղությամբ սփյուռքահայ համայնքների գործունեությունն է։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ 1965 թվականի՝ Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ կապված հիշատակի միջոցառումներին և դրանց նշանակությանը հայկական պահանջատիրության հետագա զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքահայ կազմակերպությունների, հասարակական ու քաղաքական կառույցների, մտավորականների և երիտասարդական շրջանակների գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր երկրներում պահանջատիրական գաղափարների տարածման և կազմակերպչական ձևերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել հանրահավաքները, հիշատակի միջոցառումները, հրապարակային հայտարարությունները, մամուլի հրապարակումները, քաղաքական նախաձեռնությունները և միջազգային կառույցների ու օտարերկրյա հասարակությունների շրջանում իրազեկման աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև այն հարցը, թե ինչպես փոխվեց հայկական հարցի ընկալումը սփյուռքում տվյալ ժամանակահատվածում և ինչպիսի ազդեցություն ունեցան միջազգային քաղաքական իրադարձությունները, սփյուռքի ներքին զարգացումները և նոր սերնդի ակտիվացումը պահանջատիրական շարժման վրա։ 1970-ականների առաջին կեսը դիտարկվում է որպես մի շրջան, երբ հայկական պահանջատիրությունը աստիճանաբար ստացավ ավելի կազմակերպված և հրապարակային բնույթ՝ նախապատրաստելով հետագա տասնամյակների քաղաքական և հասարակական գործընթացները։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր լինել սփյուռքահայ քաղաքական մտքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագետների, սփյուռքագետների, քաղաքական գործընթացների հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների և ընթերցողների համար։

Mathematics

Այս մաթեմատիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է դիֆերենցիալ օպերատորային փնջերի որոշ դասերի եզրային խնդիրների և բազմակի լրիվության հարցերի հետազոտությանը։ Աշխատության հիմքում օպերատորային հավասարումների տեսական ուսումնասիրությունն է, որտեղ դիֆերենցիալ օպերատորների ընտանիքները դիտարկվում են որպես ավելի ընդհանուր կառուցվածքներ՝ իրենց սպեկտրալ և ֆունկցիոնալ հատկություններով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է եզրային խնդիրների ձևակերպումը և դրանց լուծելիության պայմանների բացահայտումը՝ հաշվի առնելով օպերատորների կառուցվածքը, սահմանային պայմանները և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների հատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեփականարժեքների և սեփական ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը, քանի որ դրանք առանցքային դեր ունեն օպերատորային փնջերի սպեկտրալ տեսության և համապատասխան դիֆերենցիալ խնդիրների լուծումների կառուցման գործում։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում նաև սեփական ֆունկցիաների համակարգերի լրիվության հարցերը, մասնավորապես՝ դրանց բազմակի լրիվությունը, որը կապված է ֆունկցիոնալ տարածության տարրերի այդ համակարգով ներկայացման հնարավորությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սեփական և ասիմպտոտիկ սեփական ֆունկցիաների համակարգերի կառուցվածքը, դրանց գեներացրած ենթատարածությունները և ամբողջ տարածությունը ծածկելու պայմանները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև օպերատորային փնջերի սպեկտրալ հատկությունների և եզրային պայմանների միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրել տվյալ դասի օպերատորների վարքը։ Աշխատության տեսական արդյունքները կարող են հիմնված լինել ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների սպեկտրալ տեսության, դիֆերենցիալ հավասարումների և սեփականարժեքային խնդիրների մեթոդների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել անհրաժեշտ և բավարար պայմանների ստացում, որոշակի դասերի համար թեորեմների ապացուցում և նախկինում հայտնի արդյունքների ընդհանրացում կամ կատարելագործում։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դիֆերենցիալ օպերատորային փնջերը կիրառվում են բազմաթիվ մաթեմատիկական և կիրառական խնդիրների մոդելավորման մեջ, իսկ դրանց սպեկտրալ կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ համակարգերի լրիվության ուսումնասիրությունը կարևոր է հավասարումների լուծելիության և լուծումների ներկայացման տեսության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ֆունկցիոնալ անալիզով, օպերատորների տեսությամբ, դիֆերենցիալ հավասարումներով և մաթեմատիկական ֆիզիկայով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքների՝ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի հնագիտական ու պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և թանգարանացման ճարտարապետական կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բազմաշերտ պատմական միջավայրերի պահպանման, ներկայացման և ժամանակակից հասարակության համար հասանելի դարձնելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ կապահովեն հուշարձանների իսկության պահպանումը և դրանց հանրային ու կրթական օգտագործման հնարավորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երեք պատմական կենտրոնների ձևավորման առանձնահատկությունները, քաղաքաշինական կառուցվածքը, հնագիտական շերտերը, պահպանված կառույցներն ու դրանց տարածական փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նման հնագիտական տարածքները ներկայացնում են ոչ թե մեկ առանձին հուշարձան, այլ պատմական քաղաքային միջավայրի ամբողջական համալիր, որի պահպանությունը պահանջում է տարածքային, քաղաքաշինական, ճարտարապետական և լանդշաֆտային փոխկապակցված լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պահպանության սկզբունքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ հնագիտական մնացորդների ամրակայումը, կոնսերվացումը, պաշտպանությունը բնական և մարդածին վնասակար ազդեցություններից, ինչպես նաև պատմական միջավայրի տեսողական ամբողջականության պահպանումը։ Թանգարանացման տեսանկյունից հետազոտվում են հնագիտական նյութի և ճարտարապետական մնացորդների ցուցադրման, այցելուների երթուղիների կազմակերպման, տեղեկատվական և կրթական ենթակառուցվածքների տեղադրման, բացօթյա թանգարանային միջավայրի ձևավորման և տարածքի ֆունկցիոնալ գոտևորման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նոր ճարտարապետական միջամտությունների և պահպանվող հուշարձանների փոխհարաբերությանը, քանի որ ժամանակակից կառույցները պետք է ապահովեն անհրաժեշտ ծառայությունները՝ չխաթարելով պատմական միջավայրի արժեքն ու ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև այցելուների սպասարկման կենտրոնների, ցուցադրական տաղավարների, տեղեկատվական կետերի, դիտահարթակների, քայլուղիների, հանգստի գոտիների և ինժեներական ենթակառուցվածքների տեղադրման սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածքի լանդշաֆտային կազմակերպմանը, քանի որ հնագիտական հուշարձանների ընկալումը մեծապես պայմանավորված է բնական միջավայրի և պահպանված պատմական կառույցների փոխհարաբերությամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև միջազգային փորձը և մշակութային ժառանգության պահպանության ժամանակակից սկզբունքները՝ դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի հնագիտական տարածքների պայմաններում գնահատելու նպատակով։ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու յուրաքանչյուր հուշարձանային տարածքի առանձնահատկությունները և մշակելու տարբերակված ճարտարապետական մոտեցումներ։ Միաժամանակ ընդհանուր սկզբունքների կիրառումը կարող է նպաստել Հայաստանի հնագիտական ժառանգության պահպանության և ներկայացման միասնական մեթոդաբանական հիմքի ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել պատմական մայրաքաղաքների պահպանության, վերականգնման, թանգարանացման և զբոսաշրջային ներուժի կազմակերպված օգտագործման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել հուշարձանների ֆիզիկական պահպանությանը, դրանց գիտական ու կրթական արժեքի բացահայտմանը և հանրության համար պատմական միջավայրի առավել հասկանալի ու գրավիչ ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, հնագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, թանգարանագետներին, քաղաքաշինարարներին, վերականգնողներին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային սպասարկման համակարգերի մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրությանը, որոնց մուտքային պահանջների հոսքը նկարագրվում է մարկովյան ժամանման գործընթացներով (MAP), իսկ համակարգում նախատեսվում է նաև այսպես կոչված «բացասական» կանչերի առկայություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի հերթային համակարգեր, որտեղ սովորական պահանջները մուտք են գործում սպասարկման համար, մինչդեռ բացասական պահանջները կարող են ազդել արդեն հերթում կամ համակարգում գտնվող պահանջների քանակի և վիճակի վրա՝ համաձայն ընտրված մաթեմատիկական մոդելի կանոնների։ MAP հոսքերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս նկարագրել ավելի բարդ և փոխկապակցված ժամանումներ, քան դասական պարզագույն հոսքերի դեպքում՝ հաշվի առնելով համակարգի ներքին մարկովյան վիճակները և դրանց փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համակարգի վիճակների մաթեմատիկական ներկայացմանը, անցումային ինտենսիվությունների կառուցմանը և հավանականային բնութագրերի որոշմանը։ Քննվում են ստացիոնար ռեժիմի գոյության պայմանները, վիճակների հավանականությունների հաշվարկման մեթոդները և հերթի երկարությունը, համակարգում պահանջների միջին քանակը, սպասման ժամանակը ու սպասարկման արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Բացասական կանչերի ներառումը մոդելի մեջ ստեղծում է լրացուցիչ բարդություն, քանի որ դրանց ժամանումը կարող է փոփոխել հերթի կառուցվածքը և ազդել համակարգի հետագա դինամիկայի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մարկովյան շղթաների տեսության, հավանականությունների տեսության, մատրիցային վերլուծության և հաշվողական մեթոդների գործիքներ։ Կարևորվում են մատրիցային-անալիտիկ մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգված ձևով նկարագրել մեծ թվով վիճակներ ունեցող հերթային համակարգերը և ստանալ դրանց հիմնական հավանականային բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում է մոդելի պարամետրերի՝ պահանջների ժամանման ինտենսիվության, սպասարկման արագության, բացասական կանչերի հաճախականության և համակարգի կառուցվածքային սահմանափակումների ազդեցությունը աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Թվային փորձերի և տեսական արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համակարգի վարքի օրինաչափությունները տարբեր ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում։ Նման մոդելները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հեռահաղորդակցական, համակարգչային, տեղեկատվական և սպասարկման այն համակարգերի հետազոտման համար, որոնցում հնարավոր են առաջադրանքների չեղարկումներ, հեռացումներ կամ հոսքերի բարդ կախվածություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հավանականությունների տեսության, պատահական գործընթացների, զանգվածային սպասարկման տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

History

Մոսկվա-ում և Սանկտ Պետերբուրգ-ում ձևավորված հայկական համայնքները պատմականորեն հանդիսացել են ռուսական կայսրության և հետագայում նաև խորհրդային տարածքում ամենաակտիվ և կազմակերպված սփյուռքային կենտրոններից։ Այս համայնքների ձևավորումը կապված էր տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած միգրացիոն հոսքերի հետ՝ առևտրական, կրթական և քաղաքական պատճառներով, ինչի արդյունքում հայերը հաստատվել են խոշոր քաղաքներում և աստիճանաբար ձևավորել են մշակութային, եկեղեցական և հասարակական կառույցներ։ Հայկական համայնքները հատկապես աչքի են ընկել առևտրի, արդյունաբերության, գիտության և արվեստի ոլորտներում իրենց ակտիվ մասնակցությամբ՝ պահպանելով ազգային ինքնությունը լեզվի, դպրոցի, եկեղեցու և մշակութային կազմակերպությունների միջոցով։ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում գործել են հայկական եկեղեցիներ, դպրոցներ և բարեգործական միություններ, որոնք նպաստել են համայնքային համախմբմանը և ազգային մշակույթի պահպանմանը՝ միաժամանակ ապահովելով ինտեգրում տեղական հասարակության մեջ։ Ժամանակի ընթացքում այդ համայնքները դարձել են նաև ինտելեկտուալ և ստեղծագործական կենտրոններ, որտեղ ձևավորվել են հայտնի գիտնականներ, արվեստագետներ և հասարակական գործիչներ, որոնք զգալի ներդրում են ունեցել ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական մշակութային կյանքում։