Տեսական և գործնական թվաբանություն՝ դպրոցների համար

Литература

Բանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդական բանավոր մշակույթի՝ երեխաների միջավայրում ձևավորված և սերնդեսերունդ փոխանցված ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մանկական բանահյուսության հիմնական ժանրերը՝ օրորոցայիններն ու մանկական երգերը, խաղերգերը, հաշվերգերը, հանելուկները, շուտասելուկները, զվարճախոսությունները և ժողովրդական խաղերին ուղեկցող բանավոր ստեղծագործությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց լեզվական կառուցվածքին, պատկերային համակարգին, ռիթմին, կրկնություններին և հիշողության միջոցով փոխանցմանը նպաստող արտահայտչամիջոցներին։ Վերլուծվում են մանկական բանահյուսության ճանաչողական, դաստիարակչական, հաղորդակցական և ժամանցային գործառույթները, ինչպես նաև դրանց դերը երեխայի լեզվամտածողության և մշակութային պատկերացումների ձևավորման գործընթացում։ Քննարկվում են տարբեր ժանրերի ծագման, տարածման, տարբերակային դրսևորումների և ժողովրդական ավանդույթների հետ ունեցած կապերի հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մանկական բանավոր ստեղծագործության տեղը հայկական ավանդական մշակույթի համակարգում և գնահատելու դրա նշանակությունը ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանագետների, ազգագրագետների, մանկավարժների, գրականագետների և ժողովրդական մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պրոլակտինի մակարդակի բարձրացման և վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազման համակցված պայմաններում կանանց վերարտադրողական համակարգում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է էնդոկրին համակարգի տարբեր օղակների փոխազդեցության և հորմոնային հավասարակշռության խանգարումների ազդեցության վրա՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը դաշտանային ցիկլի, ձվազատման, ձվարանների գործունեության և վերարտադրողական կարողության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում պրոլակտինի ֆիզիոլոգիական դերը և դրա ավելցուկային մակարդակի պայմաններում հիպոթալամուս–հիպոֆիզ–ձվարանային համակարգում հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում վահանաձև գեղձի հորմոնների և պրոլակտինի փոխկապակցվածությանը, քանի որ վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումները կարող են ուղեկցվել այլ հորմոնային ցուցանիշների փոփոխություններով և անդրադառնալ վերարտադրողական համակարգի բնականոն գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են համապատասխան հորմոնային ցուցանիշների հարաբերակցությունները, կլինիկական դրսևորումների առանձնահատկությունները և վերարտադրողական ֆունկցիայի խանգարումների հետ դրանց հնարավոր կապերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր խմբերի կլինիկական և լաբորատոր տվյալները՝ հորմոնային փոփոխությունների բնույթը և դրանց արտահայտվածությունը գնահատելու նպատակով։ Կարևորվում է դաշտանային ցիկլի խանգարումների, ձվազատման փոփոխությունների և հղիանալու կարողության վրա ազդող էնդոկրին գործոնների համալիր գնահատումը՝ հաշվի առնելով, որ վերարտադրողական համակարգը սերտորեն կապված է օրգանիզմի ընդհանուր հորմոնային կարգավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիպոֆիզի, վահանաձև գեղձի և ձվարանների միջև ֆունկցիոնալ կապերին, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել համակցված էնդոկրին փոփոխությունների զարգացման մեխանիզմների մասին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կանանց վերարտադրողական առողջության վրա միաժամանակ գործող հորմոնային գործոնների փոխազդեցության պարզաբանմամբ և կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմամբ։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել նման հորմոնային խանգարումների պայմաններում վերարտադրողական համակարգի վիճակի գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը և տարբեր էնդոկրին գործոնների նշանակության առավել ճշգրիտ ընկալմանը։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև միջառարկայական տեսանկյունից, քանի որ միավորում է էնդոկրինոլոգիայի, գինեկոլոգիայի և վերարտադրողական բժշկության խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգների, գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է իրանական ժողովուրդների մոտ ավանդույթի ժառանգականության և հատկապես հուղարկավորության ծեսերի ու հանդերձյալ աշխարհի պատկերացումների պատմամշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց շարունակականությունն ու փոփոխությունները հին, միջին և նոր իրանական դարաշրջաններում։ Հեղինակը վերլուծում է զրադաշտական, նախաիսլամական և իսլամական աշխարհընկալումների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևավորվել մահվան, հոգու ճակատագրի և հետմահու կյանքի վերաբերյալ պատկերացումները։ Գրքում դիտարկվում են հուղարկավորության ծեսերի տարբեր ձևերը՝ թաղման և դիակիզման արգելքներ կամ ավանդույթներ, սգո արարողություններ, հիշատակի ծեսեր և դրանց սոցիալական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավանդույթի փոխանցման մեխանիզմներին՝ բանավոր մշակույթ, կրոնական տեքստեր, իրավական նորմեր և համայնքային սովորույթներ, որոնք ապահովել են ծիսական համակարգերի կայունությունը և վերափոխումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տարածաշրջանային տարբերությունները իրանական ժողովուրդների շրջանում՝ ընդգծելով մշակութային բազմազանությունը և համընդհանուր գաղափարական հիմքերը։ Աշխատությունը կարևոր է իրանագետների, մարդաբանների և կրոնագիտության մասնագետների համար՝ նպաստելով մահվան և հանդերձյալ աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների պատմամշակութային ըմբռնմանը։

Экономика

Գիրքը նվիրված է դրամավարկային ոլորտի մակրոտնտեսական մոդելների պարամետրերի զգայունության վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով մոդելավորման դերը կենտրոնական բանկի քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական փոխանցման մեխանիզմները, մակրոտնտեսական հավասարակշռության մոդելները և դրանց կիրառումը փոքր բաց տնտեսությունների պայմաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մոդելային պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը հիմնական տնտեսական ցուցանիշների վրա՝ ներառյալ գնաճը, փոխարժեքը, տոկոսադրույքները և տնտեսական աճը, ինչպես նաև գնահատում է քաղաքականության գործիքների արդյունավետությունը տարբեր սցենարներում։ Գրքում քննարկվում են նաև մոդելավորման անորոշության խնդիրները, էկոնոմետրիկ մեթոդների կիրառումը և զգայունության վերլուծության նշանակությունը կանխատեսումների ճշգրտության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական առանձնահատկություններին, արտաքին շոկերի ազդեցությանը և դրամավարկային քաղաքականության ճկունության սահմաններին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական մոտեցումները և քանակական վերլուծության գործիքները՝ առաջարկելով ավելի արդյունավետ մոդելավորման և քաղաքականության գնահատման մեթոդաբանություն։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, կենտրոնական բանկի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, գիտահետազոտողների և տնտեսագիտության ուսանողների համար։

Литература

Սայաթ-Նովա: Բանաստեղծություններ ժողովածուն ներկայացնում է 18-րդ դարի հայ աշուղական արվեստի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա սիրային, փիլիսոփայական և սոցիալական թեմաներով տաղերն ու երգերը։ Գրքում առանձնացվում է բանաստեղծի յուրահատուկ լեզվական ոճը, որը միավորում է հայերենը, վրացերենը և թուրքերենը՝ արտահայտելով Կովկասյան բազմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա արվեստի վրա։ Սայաթ-Նովայի բանաստեղծություններում գերիշխում են սիրո, մարդկային հարաբերությունների, ճակատագրի և հոգևոր որոնումների թեմաները, որոնք ներկայացված են խոր զգացմունքայնությամբ և երաժշտական բարձր ռիթմով։ Հեղինակի տաղերը հաճախ կառուցված են ժողովրդական մտածողության և փիլիսոփայական խորհրդածության միասնության վրա՝ ստեղծելով առանձնահատուկ գեղարվեստական աշխարհ։ Ժողովածուն նաև ընդգծում է Սայաթ-Նովայի դերը որպես աշուղական արվեստի նորարարի, ով բարձրացրել է ժողովրդական երգի գեղարվեստական մակարդակը և այն վերածել գրական բարձր արժեք ունեցող ստեղծագործության։ Նրա բանաստեղծությունները մինչ օրս պահպանել են իրենց երաժշտականությունն ու ազդեցիկությունը՝ դառնալով հայ մշակութային ժառանգության անբաժանելի մաս։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիաների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ դասական համակարգերով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆունկցիաների ներկայացումները տարբեր դասական օրթոգոնալ համակարգերով, շարքերի մասնակի գումարների վարքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել դրանց զուգամիտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կետային, գրեթե ամենուր և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում զուգամիտության հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև շարքերի գումարելիության և ներկայացման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է ֆունկցիայի հատկությունների և նրա ընդլայնման գործակիցների միջև կապը՝ պարզաբանելու համար, թե ինչպիսի պայմաններ կարող են ազդել ստացված շարքի զուգամիտության բնույթի վրա։ Ուսումնասիրվում են դասական օրթոգոնալ համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները և համապատասխան մասնակի գումարների գնահատման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն դեպքերին, երբ սովորական զուգամիտությունը խախտվում է կամ պահանջվում են լրացուցիչ սահմանափակումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ որոշել կիրառվող թեորեմների և չափանիշների գործողության սահմանները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվում են իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդներ, ինտեգրալային գնահատումներ, օրթոգոնալության հատկություններ և շարքերի տեսության այլ գործիքներ։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն մաքուր մաթեմատիկայի տեսանկյունից, այլև ֆունկցիաների մոտարկման, ներդաշնակ անալիզի և տարբեր մաթեմատիկական մոդելներում ֆունկցիոնալ ներկայացումների կիրառման համար։ Աշխատությունը նպաստում է դասական համակարգերով շարքերի վարքի վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը, զուգամիտության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ուսումնասիրությանը և օրթոգոնալ ընդլայնումների տեսության հետագա զարգացմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ և ներդաշնակ անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի ու ֆունկցիաների տեսության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրող ուսանողների համար։