Ծաղկաքաղի դառը բաժակից

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի զարգացման և արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ալկոհոլային խմիչքների արտադրության և իրացման ոլորտի տնտեսական առանձնահատկություններն են, շուկայի զարգացման միտումները, մրցակցային միջավայրը և արտադրող կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ոլորտի ձևավորման և զարգացման վրա ազդող հիմնական տնտեսական գործոնները, ներքին պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, արտադրական ներուժի օգտագործման մակարդակը, գնային քաղաքականությունը և շուկայի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի ալկոհոլային խմիչքների արտադրության ավանդույթներին, տեղական հումքային բազայի օգտագործմանը, արտադրանքի տեսականու ընդլայնմանը և որակի բարձրացմանը՝ որպես ոլորտի մրցունակության ամրապնդման կարևոր նախապայմանների։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման և արտադրական հզորությունների առավել արդյունավետ շահագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև շուկայավարման և իրացման համակարգերի զարգացումը, ապրանքանիշերի դիրքավորման, սպառողների պահանջարկի ուսումնասիրման և արտահանման շուկաների ընդլայնման նշանակությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, հարկային և մաքսային քաղաքականության, ոլորտի համար սահմանվող նորմատիվ պահանջների և դրանց տնտեսական ազդեցության հարցերին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, արտահանման ներուժի օգտագործումը և արտաքին շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ շահութաբերության, ծախսերի, արտադրողականության, ներդրումների արդյունավետության և այլ տնտեսական ցուցանիշների միջոցով։ Առաջարկվող մոտեցումները միտված են արտադրական և կառավարչական գործընթացների կատարելագործմանը, մրցունակության բարձրացմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ոլորտի կայուն տնտեսական զարգացմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել ալկոհոլային խմիչքների արտադրությամբ և իրացմամբ զբաղվող կազմակերպությունների ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրոբիզնեսի և սննդի արդյունաբերության մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ոլորտային կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում հայ բառարանագրության զարգացման պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակաշրջանի բառարանների ստեղծման նախադրյալները, նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրման ու պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում է XVIII դարի հայ մտավոր և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, թարգմանական գործունեությունը, տպագրությունը և կրթական կենտրոնների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված և գործածված հայերեն բառարաններին, դրանց հեղինակներին, կազմման սկզբունքներին և բառային նյութի ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բառարանների տեսակները, դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառահոդվածների կազմակերպումը, բառերի բացատրության եղանակները, հոմանիշների և համարժեքների ներկայացումը, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի տարբեր շերտերի արտացոլումը։ Հեղինակը դիտարկում է հայ բառարանագրության կապը այլ լեզուների բառարանագրական ավանդույթների հետ՝ անդրադառնալով հատկապես այն դեպքերին, երբ հայերեն բառարանները կազմվել են թարգմանական կամ երկլեզու սկզբունքներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառարաններում պահպանված լեզվական նյութի պատմական արժեքին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի հայերենի բառապաշարը, բառակազմական գործընթացները, տերմինաբանությունը և լեզվական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է նաև բառարանագրության դերը հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման գործում, քանի որ բառարանները ծառայել են ոչ միայն լեզվի բառապաշարի գրանցմանը, այլև ուսուցման, թարգմանության և գիտելիքի տարածման նպատակներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ XVIII դարը կարևոր փուլ էր հայ բառարանագրական ավանդույթի զարգացման մեջ և հետագա լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համար ձևավորեց արժեքավոր գիտական ու գործնական հիմք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, բառարանագիրների, գրականագետների, պատմաբանների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ և հայկական բառարանագրական ժառանգությամբ։

Medicine

Գիրքը նվիրված է շիզոֆրենիայով տառապող այն հիվանդների կլինիկական և սոցիալական բնութագրերի ուսումնասիրությանը, որոնք կատարել են հասարակության համար վտանգավոր գործողություններ իրենց հարազատների նկատմամբ։ Աշխատանքում ներկայացվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, հոգեկան վիճակի, սոցիալական միջավայրի և վարքային առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նման դեպքերի առաջացմանը նպաստող գործոնները։ Ուսումնասիրվում են հիվանդների սոցիալ-ժողովրդագրական բնութագրերը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, ընտանեկան հարաբերությունների ազդեցությունը, ռիսկի գործոնները և դատահոգեբուժական գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման, բուժման արդյունավետության բարձրացման և հոգեբուժական ու սոցիալական ծառայությունների համագործակցության կարևորությանը՝ հասարակության անվտանգության և հիվանդների վերասոցիալականացման տեսանկյունից։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբույժների, դատահոգեբուժական փորձագետների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հոգեկան առողջության, դատահոգեբուժության և հասարակության համար վտանգավոր վարքի կլինիկական ու սոցիալական ասպեկտների ուսումնասիրությամբ։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է նոր էլեկտրակտիվ կոմպլեքսագոյացնող պոլիմերների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու էլեկտրաքիմիական հատկությունների հետազոտությանը։ Վերլուծվում են պոլիմերային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մետաղական իոնների հետ փոխազդեցության հնարավորությունները և էլեկտրաքիմիական ակտիվության ձևավորման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նոր պոլիմերային համակարգերի ստացման եղանակները, դրանց բաղադրության և կառուցվածքի ազդեցությունը գործառութային հատկությունների վրա, ինչպես նաև կոմպլեքսագոյացման գործընթացների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են այդ նյութերի կիրառման հնարավորությունները էլեկտրաքիմիական սարքերում, սենսորային համակարգերում, կատալիզում, էներգետիկ տեխնոլոգիաներում և նյութագիտության այլ ուղղություններում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆունկցիոնալ պոլիմերների մշակման, ժամանակակից նյութերի ստեղծման և էլեկտրակտիվ համակարգերի զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով քիմիկոսների, նյութագետների, էլեկտրաքիմիկոսների և տեխնոլոգիական ոլորտի հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի դեֆիցիտի ձևավորման տնտեսական պատճառների, դրա մակրոտնտեսական հետևանքների և կառավարման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությունն է, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնց ազդեցությամբ պետական ծախսերը կարող են գերազանցել համապատասխան ժամանակահատվածում ձևավորվող բյուջետային եկամուտները։ Քննության են առնվում հարկային եկամուտների փոփոխությունները, պետական ծախսերի կառուցվածքը, տնտեսական ակտիվության տատանումները, սոցիալական և ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորումը, ինչպես նաև արտաքին ու ներքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը բյուջետային հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դեֆիցիտի ֆինանսավորման աղբյուրներին և դրանց տնտեսական նշանակությանը՝ դիտարկելով պետական պարտքի, ներքին ու արտաքին փոխառությունների և ֆինանսավորման այլ մեխանիզմների կապը պետական ֆինանսների երկարաժամկետ կայունության հետ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել բյուջետային դեֆիցիտի և տնտեսական աճի, գնաճի, տոկոսադրույքների, պետական պարտքի ու մասնավոր ներդրումների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե տարբեր տնտեսական պայմաններում ինչ չափով կարող է դեֆիցիտային ֆինանսավորումը ծառայել տնտեսական ակտիվության խթանմանը, և երբ դրա երկարատև կամ չափազանց բարձր մակարդակը կարող է մեծացնել ֆինանսական ռիսկերը։ Դեֆիցիտի կարգավորման հնարավորությունները դիտարկվում են պետական եկամուտների կառավարման կատարելագործման, ծախսերի արդյունավետության բարձրացման, բյուջետային ծրագրերի առաջնահերթությունների սահմանման և հարկաբյուջետային կարգապահության ամրապնդման համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել միջնաժամկետ բյուջետային պլանավորմանը, հարկաբյուջետային կանոնների նշանակությանը և տնտեսական ցիկլերի ազդեցությունը հաշվի առնող քաղաքականության ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բյուջետային դեֆիցիտի գնահատումը պետական պարտքի սպասարկման հնարավորությունների և ապագա սերունդների վրա ֆինանսական պարտավորությունների ազդեցության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետական ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության և հարկաբյուջետային քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բյուջետային դեֆիցիտի ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները և դրա արդյունավետ ու կայուն կառավարման հնարավոր ուղղությունները Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։

Medicine

Այս թեման վերաբերում է քրոնիկական նշիկաբորբի պայմաններում քմային նշիկների միջֆոլիկուլային հյուսվածքի հետմազանոթային վենուլների իմունաձևաբանական (իմունոմորֆոլոգիական) առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է տեղային իմունային պատասխանի, անոթային պատերի կառուցվածքային փոփոխությունների և բորբոքային գործընթացների բջջային կազմի վերլուծության վրա։ Քրոնիկական բորբոքային վիճակներում նշիկների լիմֆոիդ հյուսվածքում տեղի են ունենում երկարատև իմունաբանական ակտիվացման և հյուսվածքային վերակազմավորման գործընթացներ, որոնք արտահայտվում են ինչպես լիմֆոցիտային ինֆիլտրացիայով, այնպես էլ միկրոշրջանառության անոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխություններով։ Հետմազանոթային վենուլները, որպես իմունային բջիջների արտագաղթի հիմնական ուղիներ, ունեն կարևոր դեր բորբոքային ռեակցիայի ձևավորման և պահպանման մեջ, և դրանց պատերի փոփոխությունները կարող են արտացոլել հիվանդության ակտիվության աստիճանը։ Իմունոմորֆոլոգիական հետազոտությունները սովորաբար ներառում են հիստոլոգիական և իմունահիստոքիմիական մեթոդներ՝ հայտնաբերելու համար տարբեր իմունային բջիջների ենթատեսակները, ադհեզիոն մոլեկուլների արտահայտությունը և անոթային էնդոթելի փոփոխությունները, որոնք միասին ձևավորում են տեղային իմունային միջավայրի պատկերը։ Այս տվյալները կարևոր են քրոնիկական նշիկաբորբի պաթոգենեզի ավելի խորը հասկացման, ինչպես նաև բուժական մոտեցումների կատարելագործման համար՝ ուղղված բորբոքային գործընթացի կարգավորմանը և հյուսվածքային վնասման նվազեցմանը։