Վահան Տերյանի նամականին

Literature

Ստեղծագործության վերնագիրը հուշում է սիրային թեմատիկայով գեղարվեստական պատումի մասին, որի գործողությունների միջավայրը կապված է Փարիզի հետ։ Քաղաքը ներկայացվում է որպես մարդկային հարաբերությունների, հասարակական շփումների և մշակութային բազմազանության կարևոր կենտրոն, որտեղ ձևավորվում ու զարգանում են անձնական կապեր, զգացմունքներ և փոխհարաբերություններ։ Սիրային թեման կարող է ներառել մարդկային կապվածության, փոխադարձ զգացմունքների, ընտրության, վստահության և հարաբերություններում առաջացող դժվարությունների հարցեր։ Փարիզյան միջավայրը ստեղծագործությանը հաղորդում է եվրոպական քաղաքային կյանքի բնորոշ երանգներ և հնարավորություն է տալիս դիտարկելու անհատական ապրումները հասարակական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Երկը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի սիրային արձակի, եվրոպական գրական թեմաների հայերեն տարածման և ժամանակաշրջանի ընթերցողական նախասիրությունների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է հայերեն տպագիր գրականության մեջ եվրոպական քաղաքային միջավայրին և անձնական հարաբերություններին նվիրված ստեղծագործությունների ներկայության մասին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական տարիքի երեխաների համատեղ կրթության և դաստիարակության կազմակերպման մանկավարժական մոդելի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորումն է, որտեղ տարբեր կրթական կարիքներ ունեցող երեխաները կարող են մասնակցել ընդհանուր ուսումնական, խաղային, հաղորդակցական և սոցիալական գործունեությանը՝ ստանալով իրենց անհատական հնարավորություններին համապատասխան աջակցություն։ Քննվում են նախադպրոցական կրթության կազմակերպման մանկավարժական և հոգեբանական սկզբունքները, երեխաների անհատական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ուսուցման և դաստիարակության գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի սոցիալականացմանը, հասակակիցների հետ հաղորդակցությանը, ինքնուրույնության զարգացմանը, ճանաչողական ակտիվության խթանմանը և կրթական միջավայրին աստիճանական հարմարմանը։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը՝ յուրաքանչյուր երեխայի կրթական կարիքները գնահատելու և համապատասխան մանկավարժական աջակցություն կազմակերպելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանիքի մասնակցությունը, քանի որ ծնողների և կրթական հաստատության շարունակական համագործակցությունը նպաստում է երեխայի զարգացման վերաբերյալ միասնական մոտեցումների ձևավորմանը և տարբեր միջավայրերում աջակցության հետևողականությանը։ Դիտարկվում են խմբային և անհատական աշխատանքի համադրման, խաղային գործունեության, հաղորդակցական առաջադրանքների և զարգացմանը նպաստող մանկավարժական միջոցների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կրթական միջավայրի մատչելիության, երեխաների միջև դրական փոխհարաբերությունների ձևավորման, մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության և անհրաժեշտ ուսումնամեթոդական պայմանների ապահովման հարցերը։ Ինտեգրված մոտեցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարբեր կարիքներ ունեցող երեխաների նույն խմբում ընդգրկում, այլև որպես նրանց ակտիվ մասնակցությունն ու անհատական զարգացումը խթանող ամբողջական մանկավարժական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նախադպրոցական մանկավարժության, հատուկ մանկավարժության, զարգացման հոգեբանության և ներառական կրթության մոտեցումները՝ երեխայակենտրոն, աջակցող և սոցիալական փոխգործակցությանը նպաստող կրթադաստիարակչական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Linguistics

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանն ուղղված դասական ձեռնարկ է, որն արտացոլում է հայ քերականագիտական մտքի զարգացման և լեզվական գիտելիքների համակարգման ավանդույթը։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու հայերենի կառուցվածքային օրինաչափությունները, բացատրելու բառերի կազմության և ձևափոխության սկզբունքները, ինչպես նաև սովորողին ծանոթացնելու գրավոր խոսքի ճիշտ կառուցման կանոններին։ Քերականական ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հնչյունների և տառերի համակարգը, վանկերի կազմությունը, խոսքի մասերի դասակարգումը, գոյականների հոլովումը, ածականների ու դերանունների կիրառությունը, բայերի խոնարհումը և տարբեր քերականական ձևերի իմաստային առանձնահատկությունները։ Շարահյուսական բաժինը վերաբերում է բառերի կապակցությանը, նախադասության անդամներին, պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցվածքին ու խոսքի տրամաբանական կազմակերպմանը։ Այսպիսի ձեռնարկները հատկապես կարևոր էին գրաբարի և գրական հայերենի ուսուցման, լեզվական նորմերի պահպանման ու գրագիտության տարածման համար։ Դրանք նպաստել են հայերենով կրթական և գիտական աշխատանքների ստեղծմանը, ինչպես նաև լեզվի ուսումնասիրության միասնական սկզբունքների ձևավորմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քերականական հասկացությունների դասակարգման, լեզվական կանոնների մեկնաբանության և ուսուցման մեթոդների պատմական առանձնահատկություններին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայագետների, լեզվաբանների, մանկավարժների և դասական հայերենով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Ռոզա Գրիգորյանի այս ծավալուն ազգագրական և բանահյուսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Գեղարքունիքի պատմամշակութային միջավայրին, տարածաշրջանի բնակչության ժողովրդական ստեղծագործությանը, ավանդական կենսակերպին, սովորույթներին և հոգևոր մշակույթի առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը ներկայացնում է Գեղարքունիքը որպես հայ ժողովրդի պատմական և մշակութային ինքնատիպ շրջան, որի բանավոր ժառանգության մեջ պահպանվել են տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական հիշողությունը, հասարակական կյանքի դրսևորումները, տեղական աշխարհընկալումը և սերնդեսերունդ փոխանցված ավանդույթները։ Ժողովածուի հիմնական արժեքը տարածաշրջանին բնորոշ բանահյուսական նյութերի հավաքումն ու գիտական ներկայացումն է, որի միջոցով բացահայտվում են ժողովրդական ստեղծագործության ժանրային բազմազանությունը, թեմատիկ ընդգրկումը և տեղական առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունեն ժողովրդական պատմություններն ու պատումները, որոնցում արտացոլվում են ժողովրդի հիշողության մեջ պահպանված պատմական իրադարձությունները, նշանավոր անձանց մասին պատկերացումները, բնակավայրերի անցյալը, հասարակական հարաբերությունները և համայնքային կյանքի կարևոր դրվագները։ Դրանց շարքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հուշապատումներն ու պատմական երգերը, որոնք կարևոր նյութ են տարածաշրջանի պատմական գիտակցության, անցյալի իրադարձությունների ժողովրդական ընկալման և բանավոր հիշողության պահպանման ձևերի ուսումնասիրության համար։ Բանահյուսական նյութերը հնարավորություն են տալիս բացահայտելու նաև Գեղարքունիքի բնակչության աշխարհայացքը, բարոյական պատկերացումները, մարդկային հարաբերությունների ընկալումը, առօրյա կյանքի փորձը և հասարակական վարքագծի ավանդական չափանիշները։ Ժողովրդական ստեղծագործությունների միջոցով արտահայտվում են աշխատանքի, ընտանիքի, հայրենիքի, ազատության, սիրո, հավատարմության, արդարության, բարության և մարդկային արժանապատվության գաղափարները։ Դրանց գեղարվեստական առանձնահատկությունները դրսևորվում են բանավոր խոսքին բնորոշ պատկերավորությամբ, արտահայտչականությամբ, կրկնություններով, ավանդական ձևակերպումներով, տեղական լեզվական երանգներով և ժողովրդական մտածողությանը հատուկ հումորով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև տարածաշրջանի պատմամշակութային առանձնահատկությունների ներկայացումը, որը հնարավորություն է տալիս բանահյուսական ժառանգությունը դիտարկել իր ձևավորման և պահպանման միջավայրում։ Գեղարքունիքի բնակավայրերի պատմական անցյալը, տեղական ավանդույթները, հասարակական կյանքի պայմանները և մշակութային կապերը փոխկապակցված են ժողովրդական ստեղծագործության հետ՝ ձևավորելով տարածաշրջանի ինքնատիպ մշակութային դիմագիծը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև լեզվական տեսանկյունից, քանի որ տեղական բանավոր խոսքը, բարբառային ձևերը, բառապաշարն ու արտահայտությունները ոչ միայն փոխանցում են նյութերի բնօրինակ հնչերանգը, այլև արժեքավոր աղբյուր են ներկայացնում հայերենի տարածքային տարբերակների և ժողովրդական լեզվամտածողության ուսումնասիրության համար։ Հավաքված բանահյուսական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական և համահայկական մշակութային ավանդույթների փոխհարաբերությունները, տարբերակելու տարածաշրջանային ինքնատիպ դրսևորումները և հասկանալու, թե ինչպես են պատմական իրադարձություններն ու հասարակական փոփոխություններն արտացոլվել ժողովրդի բանավոր ստեղծագործության մեջ։ Հատկապես կարևոր է պատմական հիշողության և ժողովրդական պատումի փոխկապակցվածությունը, քանի որ բանավոր փոխանցվող պատմությունները հաճախ պահպանել են համայնքի ինքնության, անցյալի իրադարձությունների և ազգային փորձառության մասին պատկերացումներ, որոնք լրացնում են գրավոր պատմական տեղեկությունները։ Աշխատությունը նշանակալի ներդրում ունի հայ ազգագրական և բանահյուսագիտական նյութերի համակարգված հավաքման, պահպանման ու ուսումնասիրության գործում՝ ներկայացնելով Գեղարքունիքի մշակութային ժառանգությունը որպես հայ ժողովրդի ընդհանուր հոգևոր հարստության կարևոր բաղադրիչ։ Այն արժեքավոր է հայ ժողովրդական բանահյուսության, պատմական երգի, հուշապատումի, տեղական ավանդույթների, բարբառագիտության և տարածաշրջանային մշակույթի հետազոտության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, բանագետներին, պատմաբաններին, լեզվաբաններին, մշակութային մարդաբաններին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Գեղարքունիքի պատմությամբ ու ժողովրդական մշակույթով։ Այն միաժամանակ ունի պահպանողական և ճանաչողական նշանակություն՝ փաստագրելով բանավոր ժառանգության կարևոր շերտեր և հնարավորություն տալով հետագա սերունդներին ծանոթանալու տարածաշրջանի բնակչության պատմական հիշողությանը, հոգևոր արժեքներին, ստեղծագործական մտածողությանը և մշակութային ինքնատիպությանը։

Economics

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական գույքի կառավարման մրցութային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում պետական սեփականության տնօրինման, օգտագործման և օտարման գործընթացներում մրցութային եղանակների կիրառման կազմակերպական ու տնտեսական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցույթների կազմակերպման արդյունավետությանը, մասնակիցների համար հավասար պայմանների ապահովմանը, առաջարկների գնահատման չափանիշներին և պետական գույքի օգտագործումից ակնկալվող տնտեսական արդյունքներին։ Վերլուծվում են կառավարման գործընթացի տարբեր փուլերում առաջացող խնդիրները, մրցութային ընթացակարգերի կազմակերպման առանձնահատկությունները և պետական սեփականության արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև կառավարման մեխանիզմների թափանցիկության, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, վերահսկողության և որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու պետական գույքի մրցութային կառավարման մեխանիզմները և առանձնացնելու դրանց կազմակերպական ու տնտեսական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պետական գույքի կառավարման, հանրային կառավարման, տնտեսագիտության և պետական սեփականության արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների համար։