Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMedicine
Կաթի փորձաքննությունը և սանիտարական գնահատականը՝ կովերին ցորենի խմորման մնացորդներով կերակրելու դեպքում
Անասնաբուժական սանիտարիայի և կաթնամթերքի անվտանգության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաթի որակական ցուցանիշների փորձաքննությանը և սանիտարական գնահատմանը՝ կովերի կերաբաժնում ցորենի խմորման մնացորդների օգտագործման պայմաններում։ Քննության են առնվում կենդանիների կերակրման առանձնահատկությունները և տվյալ կերային բաղադրիչի հնարավոր ազդեցությունը ստացվող կաթի ֆիզիկաքիմիական, զգայորոշման և սանիտարահիգիենիկ բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի բաղադրության, սննդային արժեքի, թարմության և անվտանգության գնահատման համար կիրառվող հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են տարբեր կերակրման պայմաններում ստացված կաթի հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց համապատասխանությունը անասնաբուժասանիտարական պահանջներին։ Քննարկվում են նաև կերային մնացորդների արդյունավետ օգտագործման, կենդանիների լիարժեք կերակրման և անվտանգ ու որակյալ կաթի արտադրության փոխկապակցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նման կերատեսակի կիրառման նպատակահարմարությունը կաթնատու անասնաբուծությունում՝ հաշվի առնելով արտադրանքի որակն ու սանիտարական անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, կաթնատու անասնաբուծության, սննդի անվտանգության և անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-07
Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1986, Март, №3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։
Updated: 2026-11-02
Law
Ամուսինների գույքային իրավահարաբերություններն ըստ Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսդրության
Աշխատությունը նվիրված է ամուսինների միջև ձևավորվող գույքային հարաբերությունների իրավական բնույթի, կարգավորման սկզբունքների և ընտանեկան օրենսդրությամբ նախատեսված մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքի իրավական կարգավիճակը, ամուսինների ընդհանուր և անձնական սեփականության տարբերակումը, գույքի տիրապետման, օգտագործման ու տնօրինման հետ կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերություններից ծագող վեճերի կարգավորման խնդիրներն են։ Քննվում է ամուսինների գույքային հարաբերությունների օրինական կարգավորման համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է կոնկրետ գույքի պատկանելությունը և ամուսիններից յուրաքանչյուրի իրավական դիրքը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համատեղ սեփականության իրավական բնույթին, դրա ձևավորման հիմքերին և ամուսինների իրավահավասարության սկզբունքի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մինչև ամուսնությունը պատկանող, ինչպես նաև ամուսնության ընթացքում որոշակի իրավական հիմքերով ամուսիններից մեկին անցած գույքի առանձնացման հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է ամուսնական պայմանագրի ուսումնասիրությունը՝ որպես գույքային հարաբերությունների պայմանագրային կարգավորման միջոց, որի միջոցով ամուսինները կարող են օրենքով թույլատրելի շրջանակներում սահմանել իրենց գույքային իրավունքների և պարտականությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընդհանուր գույքի բաժանման, ամուսինների բաժինների որոշման, պարտավորությունների և երրորդ անձանց գույքային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Գույքային վեճերը դիտարկվում են ոչ միայն ընտանեկան, այլև քաղաքացիական իրավունքի նորմերի փոխկապակցված կիրառության տեսանկյունից, քանի որ սեփականության և պարտավորությունների վերաբերյալ մի շարք հարաբերություններ կարգավորվում են իրավունքի տարբեր ինստիտուտների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև իրավական կարգավորման հստակության, ամուսինների շահերի հավասարակշռման և ընտանիքի անդամների օրինական գույքային շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան և քաղաքացիական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամուսինների գույքային հարաբերությունների իրավական կառուցվածքը, դրանց կարգավորման հիմնական սկզբունքները և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնահարցերը։
Updated: 2026-09-22
Medicine
Лечение дефектов костей и суставов скелета (особенности, ошибки и осложнения)
Գիրքը նվիրված է կմախքի ոսկրերի և հոդերի տարբեր արատների ու դեֆորմացիաների բուժման հիմնախնդիրներին՝ ընդգրկելով ախտորոշման, բուժական մարտավարության ընտրության, վիրաբուժական միջամտությունների պլանավորման և հետվիրահատական վարման կարևոր հարցերը։ Աշխատության մեջ մանրամասն դիտարկվում են ոսկրային և հոդային արատների առաջացման հնարավոր պատճառները, դրանց անատոմիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման տարբեր մեթոդների ընտրությանը՝ հաշվի առնելով արատի տեղակայումը, ծավալը, հյուսվածքների վիճակը, հոդի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները և հիվանդի անհատական առանձնահատկությունները։ Կարևոր բաժին են կազմում բուժման ընթացքում թույլ տրվող սխալների վերլուծությունը՝ սկսած նախնական ախտորոշումից և վիրահատական պլանավորումից մինչև միջամտության տեխնիկական իրականացումն ու վերականգնողական փուլը։ Ներկայացվում են նաև հնարավոր բարդությունները, դրանց առաջացման պատճառները, կլինիկական դրսևորումները, կանխարգելման ուղիները և բուժման մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են ոսկրերի ապաքինման խանգարումները, դեֆորմացիաների պահպանման կամ կրկնության հնարավորությունը, հոդերի շարժունակության սահմանափակումները, ֆունկցիոնալ անբավարարությունը և այլ հետբուժական խնդիրներ։ Նյութը կառուցված է գործնական տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով մասնագետին գնահատել բուժման տարբեր ռազմավարությունների առավելություններն ու սահմանափակումները և խուսափել առավել հաճախ հանդիպող սխալներից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրթոպեդ-վնասվածքաբանների, վիրաբույժների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների և կլինիկական օրդինատորների համար՝ որպես ոսկրերի ու հոդերի արատների բուժման առանձնահատկությունների, հնարավոր բարդությունների և դրանց կանխարգելման վերաբերյալ մասնագիտական աղբյուր։
Updated: 2026-09-17
Other Subjects
Գեղեցիկ զբոսարան
«Գեղեցիկ զբոսարան» խորագրով հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայ տպագիր գրականության այն ուշագրավ նմուշների շարքին, որոնք միտված էին ընթերցողի մտահորիզոնի ընդլայնմանը, բարոյական դաստիարակությանը և գեղագիտական ճաշակի ձևավորմանը։ Գրքի վերնագիրը խորհրդանշական իմաստով հուշում է ընթերցանությունը որպես մտավոր և հոգևոր ճանապարհորդություն՝ ընթերցողին տեղափոխելով գիտելիքների, խրատների, կյանքի դիտարկումների և մարդկային փորձառության բազմազան աշխարհ։ Նման բնույթի գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորման գործում՝ համադրելով հաճելի ընթերցանությունը ճանաչողական և դաստիարակչական նպատակների հետ։ Աշխատության գաղափարական նշանակությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ լուսավորական մտածողության համատեքստում, երբ գրականությունը դիտվում էր ոչ միայն որպես գեղարվեստական հաճույքի աղբյուր, այլև որպես մարդու մտավոր զարգացման, բարոյական կատարելագործման և հասարակական առաջընթացի կարևոր միջոց։ Այդ ժամանակաշրջանի հայ հեղինակներն ու հրատարակիչները մեծ ուշադրություն էին դարձնում այնպիսի գրքերի տարածմանը, որոնք կարող էին նպաստել ընթերցողի ինքնակրթությանը, խոհեմության զարգացմանը և աշխարհաճանաչողության ընդլայնմանը։ «Գեղեցիկ զբոսարան» վերնագիրը ենթադրում է ընթերցանության գրավիչ և բազմաբովանդակ բնույթ՝ ընթերցողին առաջարկելով մտավոր հանգստի և օգտակար զբաղմունքի համադրություն։ Գրքի բովանդակության վերաբերյալ առանց ամբողջական բնագրի լրացուցիչ ստուգման հնարավոր չէ հաստատել առանձին պատմությունների, հեղինակների կամ թեմատիկ բաժինների առկայությունը, սակայն դրա վերնագիրն ու հրատարակչական միջավայրը թույլ են տալիս այն դիտարկել 19-րդ դարի հայ հանրամատչելի և ուսուցողական գրականության պատմության շրջանակում։ Այդ շրջանի նմանատիպ հրատարակությունները հաճախ միավորում էին բարոյական խրատը, կյանքի վերաբերյալ խորհրդածությունները, ճանաչողական նյութերը և գեղարվեստական պատումները՝ ընթերցանությունը դարձնելով անձի համակողմանի զարգացման միջոց։ Գրքի կարևոր գաղափարական առանցքներից է կրթության և ինքնակրթության արժեքի դիտարկումը։ 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքում գրավոր խոսքի տարածումը, ընթերցասիրության խրախուսումը և աշխարհիկ գիտելիքների ձեռքբերումը դիտվում էին որպես ազգային առաջընթացի անհրաժեշտ պայմաններ։ Գրքերը հնարավորություն էին տալիս ընդլայնելու հասարակության տարբեր շերտերի մտավոր հետաքրքրությունները, ծանոթանալու նոր գաղափարների և ձևավորելու ավելի լայն աշխարհայացք։ Այս առումով «Գեղեցիկ զբոսարան» հրատարակությունը հետաքրքրական է նաև որպես հայ ընթերցողական մշակույթի զարգացման պատմական վկայություն։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը կապված է Կոստանդնուպոլսի հայ գրահրատարակչական միջավայրի հետ։ 19-րդ դարում Կոստանդնուպոլիսը հայ տպագրության, գրական կյանքի և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Այստեղ գործող հայկական տպարանները մեծապես նպաստում էին հայերեն գրքերի տարածմանը՝ հրատարակելով կրոնական, պատմական, գեղարվեստական, ուսումնական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ։ Օրթագյուղը՝ Կոստանդնուպոլսի հայկական մշակութային կյանքի նշանավոր վայրերից մեկը, նույնպես կապված էր հայ համայնքի կրթական և հասարակական գործունեության հետ։ Պողոս Արապյան Ապուչեխցու տպարանի գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ տպագրության պատմության մեջ։ Պողոս Արապյանը հայտնի է որպես 19-րդ դարի հայ նշանավոր տպագրիչներից մեկը, որի տպագրական գործունեությունը նպաստել է հայերեն գրքի տեխնիկական և գեղարվեստական կատարելագործմանը։ Նրա տպարանի հրատարակությունները ներկայացնում են ժամանակաշրջանի հայ գրահրատարակչության բազմազանությունը և ընթերցողական պահանջների ընդլայնումը։ 1834 թվականին Օրթագյուղում լույս տեսած այս գիրքը կարևոր նյութ է Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագրության աշխարհագրության, հրատարակչական գործունեության և հայ գրքի տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։ Գրքի 155 էջանոց ծավալը վկայում է համեմատաբար ընդարձակ հրատարակության մասին, որը նախատեսված էր ընթերցողական շարունակական օգտագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքով, կրթական և դաստիարակչական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև գրաբարի և աշխարհաբարի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում հայերեն գրականության լեզվական ձևերը և ընթերցողական շրջանակները գտնվում էին ակտիվ փոփոխությունների ու ընդլայնման գործընթացում։ «Գեղեցիկ զբոսարան»-ը դիտարկելի է որպես հայ տպագիր ժառանգության միավոր, որն արտացոլում է գրքի միջոցով գիտելիք տարածելու, ընթերցասիրություն զարգացնելու և հասարակության մտավոր կյանքը հարստացնելու 19-րդ դարի մշակութային ձգտումները։ Իր հրատարակչական, պատմական և գրադարանագիտական արժեքով այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ հին գրքի մատենագիտական ուսումնասիրություններում՝ ներկայացնելով Պողոս Արապյանի տպարանի գործունեության և Կոստանդնուպոլսի հայ գրահրատարակչական ավանդույթի ուշագրավ էջերից մեկը։
Updated: 2026-11-13
History
Օրոմի դամբարանադաշտի պալեոանտրոպոլոգիան
Ռ. Ա. Մկրտչյանի աշխատությունը նվիրված է Օրոմի դամբարանադաշտից հայտնաբերված մարդաբանական նյութերի ուսումնասիրությանը՝ պալեոանտրոպոլոգիական մոտեցմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է հնագիտական պեղումների ընթացքում ձեռք բերված մարդկային մնացորդների գիտական քննության միջոցով բացահայտել անցյալում տվյալ տարածքում բնակված բնակչության կենսաբանական առանձնահատկությունները և մարդաբանական բնութագիրը։ Պալեոանտրոպոլոգիական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու կմախքային նյութի պահպանվածությունը, ոսկրային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, անհատների տարիքային և սեռային որոշման հնարավորությունները, ինչպես նաև բնակչության ֆիզիկական բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Աշխատության շրջանակում դամբարանադաշտի նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է հնագույն հասարակության պատմության, բնակչության կազմի և տարածաշրջանի մարդաբանական անցյալի ուսումնասիրման համար։ Հնագիտական տվյալների և մարդաբանական դիտարկումների համադրությունը նպաստում է թաղման հուշարձանի գիտական նշանակության բացահայտմանը և հնագույն համայնքների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Հեղինակը պալեոանտրոպոլոգիական նյութը դիտարկում է որպես պատմական ու հնագիտական հետազոտությունների լրացուցիչ աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս նյութական մշակույթի տվյալները համադրել մարդու կենսաբանական բնութագրերի ուսումնասիրության հետ։ Գիրքը մասնագիտական նշանակություն ունի պալեոանտրոպոլոգիայի, հնագիտության, կենսաբանական մարդաբանության և Հայաստանի հնագույն բնակչության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-30