Ընտանեկան քրեածին հարաբերությունների սոցիալ-հոգեբանական պատճառները և դրանց վաղ կանխարգելումը

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեագիտական հետազոտությունների շրջանակում ձեռքերի հետքերի հայտնաբերման, ամրագրման և առգրավման միջոցների ու մեթոդների կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են ձեռքերի հետքերի քրեագիտական նշանակությունը, դրանց առաջացման մեխանիզմները, տարբեր մակերևույթների վրա պահպանման առանձնահատկությունները և հանցագործությունների քննության ընթացքում որպես ապացուցողական տեղեկատվության աղբյուր օգտագործելու հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատնահետքերի և ափերի հետքերի հայտնաբերման ավանդական ու ժամանակակից տեխնիկական միջոցներին, դրանց կիրառման պայմաններին և արդյունավետության գնահատման չափանիշներին։ Ուսումնասիրվում են տեսանելի, թույլ տեսանելի և անտեսանելի հետքերի հայտնաբերման ֆիզիկական, քիմիական և օպտիկական մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր նյութերից պատրաստված մակերևույթների վրա դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են հայտնաբերված հետքերի լուսանկարչական ամրագրման, թվային պատկերների մշակման, հետքերի պատճենահանման, պահպանման և փորձագիտական հետազոտության համար համապատասխան ձևով ներկայացնելու հարցերը։ Կարևորվում են հետքերի ամբողջականության ապահովումը, արտաքին ազդեցություններից պաշտպանությունը, հնարավոր աղտոտման կանխարգելումը և ապացույցների պահպանման ու փաստաթղթավորման պահանջների պահպանումը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից քրեագիտական սարքավորումների, բարձր զգայունությամբ պատկերագրման տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված նույնականացման համակարգերի կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ձեռքերի հետքերի հայտնաբերման և ամրագրման տարբեր մեթոդների արդյունավետությունը, դրանց տեխնիկական սահմանափակումները և գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են դեպքի վայրի զննության ընթացքում մասնագիտական գործողությունների կազմակերպման, հետքերի փորձագիտական պիտանելիության գնահատման, նույնականացման ճշգրտության բարձրացման և քրեագիտական հետազոտությունների արդյունքների արժանահավատության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քրեագիտական տեխնիկայի զարգացման, դակտիլոսկոպիական հետազոտությունների մեթոդական հիմքերի կատարելագործման և դատավարական ապացույցների հետ աշխատանքի որակի բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քրեագետների, դատափորձագետների, իրավապահ մարմինների մասնագետների, իրավաբանների և քրեագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը տարածաշրջանային տնտեսագիտության և տնտեսական աշխարհագրության ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքային զարգացման, տնտեսական կառուցվածքի և սոցիալական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են երկու տարածքների տնտեսական-աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը և դրանց ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև արտադրական ուժերի տեղաբաշխման հիմնական օրինաչափությունները, բացատրվում են արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացման տարածքային տարբերությունները, ենթակառուցվածքների, էներգետիկայի և տրանսպորտային համակարգերի դերը տնտեսական կապերի ձևավորման մեջ, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման և ժողովրդագրական գործընթացների առանձնահատկությունները՝ ներառյալ քաղաքների զարգացումը, գյուղական բնակավայրերի կառուցվածքը և միգրացիոն շարժերը, աշխատությունը անդրադառնում է նաև սոցիալական ոլորտի զարգացման խնդիրներին՝ կրթություն, առողջապահություն և զբաղվածության կառուցվածք, ինչպես նաև տարածաշրջանային զարգացման անհամաչափությունների պատճառներին և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիներին, ներկայացվում են տնտեսական պլանավորման և տարածքային քաղաքականության հիմնական մոտեցումները, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործոնների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական վերլուծությունները՝ ձևավորելով տարածաշրջանի տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Linguistics

«Հայոց լեզու» աշխատությունը, որի հեղինակն է Եզեկյան Լ., ուսումնական բնույթի համակարգված ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի ներկայացնել և ամրապնդել հայոց լեզվի հիմնական կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով լեզվի քերականական համակարգի բոլոր հիմնական բաժինները՝ ուղղագրություն, կետադրություն, բառագիտություն, ձևաբանություն և շարահյուսություն։ Գիրքը կառուցված է տեսական նյութի և գործնական օրինակների համադրությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ոչ միայն ճանաչել լեզվական կանոնները, այլ նաև կիրառել դրանք տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է լեզվի կառուցվածքային միավորների փոխհարաբերությունները, նախադասության կառուցման օրինաչափությունները, խոսքի ճշտության և հստակության պահանջները, ինչպես նաև լեզվական նորմերի պահպանման կարևորությունը գրավոր և բանավոր խոսքում։ Աշխատությունում ներառված են նաև բազմաթիվ վարժություններ և օրինակային առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքի ամրապնդմանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը՝ հատկապես ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է դպրոցականների, ուսանողների և հայոց լեզվի հիմունքներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական աղբյուր լեզվի ամբողջական յուրացման և կիրառական հմտությունների զարգացման համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում արևելահայ հասարակության մեջ անձնանունների ընտրության ավանդույթների, սկզբունքների և դրանց փոփոխությունների ազգաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անվանակոչությունն է որպես ընտանեկան, հասարակական և մշակութային երևույթ, որի միջոցով արտահայտվում են ազգակցական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը, կրոնական պատկերացումները, տեղական ավանդույթները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական փոփոխությունները։ Քննվում են նորածնի անվան ընտրության վրա ազդող գործոնները՝ ընտանիքի ավագ անդամների անունների ժառանգումը, նախնիների հիշատակի պահպանումը, սրբերի և աստվածաշնչյան կերպարների անունների կիրառությունը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային հեղինակություն ունեցող անձանց անունների տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանակոչության ընտանեկան կանոններին և ազգակցական համակարգի նշանակությանը՝ պարզելու համար, թե տարբեր սոցիալական միջավայրերում ով է մասնակցել անվան ընտրությանը և ինչ արժեքային պատկերացումներ են պայմանավորել այդ որոշումը։ Ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու անվանացանկի փոփոխություններին՝ ավանդական անունների պահպանմանը, որոշ անունների գործածության նվազմանը և նոր անունների տարածմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև պատմական իրադարձությունների, քաղաքային մշակույթի զարգացման, կրթության տարածման, միգրացիոն գործընթացների և այլ ժողովուրդների հետ մշակութային շփումների ազդեցությունը անձնանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տարբերությունները՝ գյուղական ու քաղաքային բնակավայրերում, ինչպես նաև արևելահայ տարբեր համայնքներում ձևավորված անվանակոչության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել եկեղեցական գրանցամատյանները, մարդահամարները, տոհմական ու ընտանեկան փաստաթղթերը, գերեզմանաքարերի արձանագրությունները, ազգագրական նյութերը և բանավոր պատմությունները։ Անձնանունների վիճակագրական և համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առավել տարածված անվանական շերտերը և դրանց փոփոխության միտումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը անվանակոչությունը ներկայացնում է որպես մշակութային ինքնության և սոցիալական հիշողության կարևոր բաղադրիչ՝ հնարավորություն տալով անձնանունների պատմության միջոցով ուսումնասիրել արևելահայ հասարակության ընտանեկան հարաբերությունների, արժեքային համակարգի և մշակութային միջավայրի փոխակերպումները XIX–XX դարերում։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է գիտության՝ որպես հասարակական և ճանաչողական համակարգի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գիտելիքի չափելի բնութագրերի իմացաբանական ու մեթոդաբանական վերլուծությանը։ Քննության են առնվում գիտական գործունեության սոցիալական պայմանները, գիտական հանրությունների ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, գիտելիքի ստեղծման, տարածման ու ընդունման գործընթացները։ Վերլուծվում է գիտության և հասարակության փոխազդեցությունը, գիտական հաստատությունների, մասնագիտական հաղորդակցության, գիտական հեղինակության և հետազոտական համագործակցության դերը գիտելիքի զարգացման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական արդյունքների քանակական գնահատման հնարավորություններին և այն չափանիշներին, որոնց միջոցով փորձ է արվում բնութագրել գիտելիքի արտադրությունը, տարածումը և ազդեցությունը։ Դիտարկվում են հրապարակումների, հղումների, գիտական հաղորդակցության և հետազոտական ակտիվության հետ կապված չափելի ցուցանիշները՝ դրանց ճանաչողական նշանակության և կիրառման սահմանափակումների տեսանկյունից։ Քննարկվում է, թե որքանով կարող են քանակական տվյալները արտահայտել գիտական աշխատանքի որակը, նորարարությունը և գիտելիքի իրական նշանակությունը։ Կարևորվում է քանակական և որակական մոտեցումների համադրումը՝ գիտական գործունեության բազմակողմանի գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գիտելիքի օբյեկտիվության, հիմնավորվածության, ստուգելիության և գիտական չափանիշների ձևավորման խնդիրներին։ Իմացաբանական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գիտելիքի բնույթի և զարգացման վերաբերյալ տեսական մոտեցումները, իսկ մեթոդաբանական տեսանկյունից՝ գիտության ուսումնասիրության գործիքների և գնահատման սկզբունքների կիրառելիությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գիտության սոցիոլոգիայի, փիլիսոփայության, իմացաբանության, գիտաչափության և գիտական գործունեության կազմակերպման հարցերով զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։