Ա. Չոպանյանի քննադատական և գրականագիտական հայացքները

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Կոմիտասի ստեղծագործական գործունեության վաղ շրջանի (1891-1899թթ.) համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով այն փուլը, երբ ձևավորվել են նրա գեղարվեստական աշխարհայացքի հիմքերը և ազգային երաժշտական մտածողության հիմնական սկզբունքները։ Գրքում վերլուծվում են Կոմիտասի ուսման տարիները, նրա երաժշտական կրթությունը և հոգևոր ձևավորումը, ինչպես նաև այն միջավայրը, որտեղ նա սկսել է իր ստեղծագործական որոնումները՝ կապված հայկական եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրության և ժողովրդական երգերի հավաքագրման հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է այդ շրջանի ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները՝ դրանց մեղեդիական կառուցվածքը, հարմոնիկ մտածողությունը և ազգային երաժշտական լեզվի ձևավորման փորձերը, որոնք հետագայում հիմք են դարձել Կոմիտասի ամբողջ ստեղծագործական ժառանգության համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գիտական և երաժշտաբանական գործունեությանը, ժողովրդական երաժշտության հավաքման ու մշակման աշխատանքներին, ինչպես նաև այն գաղափարական մոտեցումներին, որոնք ձևավորել են նրա ազգային երաժշտական դպրոցի հիմքերը։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև Կոմիտասի կապերը ժամանակի մշակութային միջավայրի հետ, նրա ազդեցությունները և այն ներդրումը, որը նա ունեցել է հայ երաժշտական ինքնության ձևավորման գործում՝ ընդգծելով նրա վաղ շրջանի նշանակությունը հետագա ստեղծագործական զարգացման համար։

Сельское хозяйство

Այս աշխատանքը նվիրված է օրգանական գյուղատնտեսության էկոլոգիական և տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում, ինչպես նաև դրա զարգացման հեռանկարների վերլուծությանը։ Նյութում ներկայացվում են օրգանական գյուղատնտեսության հիմնական սկզբունքները, բնապահպանական օգուտները՝ ինչպես հողերի, ջրային ռեսուրսների և կենսաբազմազանության պահպանություն, այնպես էլ կլիմայական ազդեցությունների մեղմում, ինչպես նաև տնտեսական գործոնները՝ արտադրանքի արժեքի ավելացում, աշխատատեղերի ստեղծում և տեղական տնտեսության խթանում։ Աշխատությունը ընդգծում է պետական քաղաքականության, սերտիֆիկացման համակարգերի, ուսուցողական ծրագրերի և շուկայի զարգացման կարևորությունը օրգանական գյուղատնտեսության կայունացման և ընդլայնման համար։ Նյութում վերլուծվում են ոլորտի մարտահրավերները՝ ներառյալ ֆինանսական խոչընդոտները, տեխնոլոգիական և գիտահետազոտական լուրջ պահանջները, ինչպես նաև հանրության տեղեկատվական մակարդակի ազդեցությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական մասնագետների, էկոլոգների, տնտեսագետների և քաղաքական որոշումներ կայացնող մարմինների համար՝ նպաստելու Հայաստանում օրգանական գյուղատնտեսության կայուն և արդյունավետ զարգացման ռազմավարության ձևավորմանը։

Литература

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայկական գրականության զարգացման համառոտ, սակայն համակարգված պատմական ակնարկը՝ սկսած նրա սկզբնավորումից մինչև XIII դարի ավարտը։ Հեղինակը վերլուծում է գրական ավանդույթի ձևավորման հիմնական փուլերը, գրավոր մշակույթի ծագումն ու զարգացումը, ինչպես նաև հոգևոր և աշխարհիկ գրականության փոխազդեցությունը միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ։ Աշխատությունում առանձնակի ուշադրություն է դարձվում գրերի ստեղծման պատմական նշանակությանը, թարգմանական շարժման դերին, պատմագրության, աստվածաբանական գրականության, փիլիսոփայական մտքի և գեղարվեստական արձակի ու պոեզիայի զարգացման ընթացքին։ Քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների նշանավոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությունը, նրանց ազդեցությունը ազգային մշակույթի ձևավորման վրա և գրականության կապը քաղաքական, կրոնական ու կրթական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական միջնադարյան գրական մտքի զարգացման հիմնական միտումների, ժանրային բազմազանության և մշակութային արժեքների մասին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ազգային ինքնության պահպանման և հոգևոր կյանքի հարստացման գործում։

Экономика

Գիտատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը տնտեսության անցումային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Քննարկվում են շուկայական հարաբերությունների ձևավորմանը զուգահեռ ծառայությունների կառուցվածքում, կազմակերպման ձևերում և տնտեսական նշանակության մեջ տեղի ունեցած փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են ոլորտի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, իրավական և կազմակերպական գործոնները, մասնավոր հատվածի ընդլայնումը, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը և բնակչության պահանջարկի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայությունների տարբեր տեսակների զարգացման անհամաչափություններին, դրանց որակի և հասանելիության խնդիրներին, զբաղվածության ապահովման գործում ոլորտի դերին և երկրի տնտեսական աճի հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են անցումային տնտեսությանը բնորոշ սահմանափակումները, ներդրումային և ֆինանսական դժվարությունները, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծառայությունների ոլորտի արդյունավետության բարձրացման, նոր ծառայությունների ձևավորման, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանման և պետական կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոլորտի տեղն ու նշանակությունը Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների գործընթացում և բացահայտել դրա հետագա զարգացման համար կարևոր տնտեսական նախադրյալները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ էլեկտրոնային գազի (2DEG) վրա հիմնված դաշտային տրանզիստորների և կոորդինատազգայուն տարրերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժամանակակից նանոէլեկտրոնիկայի զարգացման միտումները։ Հեղինակը վերլուծում է 2DEG-ի ձևավորման մեխանիզմները կիսահաղորդչային հեթերոկառուցվածքներում՝ ներառյալ AlGaAs/GaAs և այլ համակարգեր, որտեղ քվանտային սահմանափակումը ապահովում է բարձր շարժունակությամբ էլեկտրոնային շերտի առաջացում։ Գրքում դիտարկվում են դաշտային տրանզիստորների աշխատանքի սկզբունքները՝ շեմային լարում, հաղորդականության մոդուլացում և ալիքային փոխադրության առանձնահատկություններ նանոմաշտաբային կառուցվածքներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոորդինատազգայուն տարրերի նախագծման սկզբունքներին, որոնք կիրառվում են դիրքի, տեղաշարժի կամ դաշտային փոփոխությունների բարձր ճշգրտությամբ չափման համար։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև սարքերի մոդելավորման արդյունքները, դրանց արդյունավետության գնահատումը և կիրառման հնարավորությունները բարձր արագությամբ էլեկտրոնիկայում, սենսորային համակարգերում և ինտեգրալ սխեմաներում։ Աշխատությունը ընդգծում է 2DEG-ի վրա հիմնված տեխնոլոգիաների կարևորությունը ժամանակակից միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի զարգացման մեջ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է սառնարանային համակարգերի ցրտամատակարարման արդյունավետության բարձրացման մեթոդների մշակմանը և դրանց տեխնիկական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը սառնարանային կայանքների աշխատանքի արդյունավետության բարելավումն է՝ ապահովելով անհրաժեշտ ջերմաստիճանային ռեժիմը հնարավորինս ռացիոնալ էներգետիկ և տեխնիկական ծախսերով։ Ուսումնասիրվում են ցրտամատակարարման գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները, սառնարանային համակարգի աշխատանքի ռեժիմները, ջերմափոխանակության արդյունավետությունը և սարքավորումների փոխկապակցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տեխնիկական լուծումներին, որոնք կարող են նպաստել էլեկտրաէներգիայի սպառման նվազեցմանը, սառեցման գործընթացի կայունացմանը և սարքավորումների օգտակար գործողության գործակցի բարձրացմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կոմպրեսորների, գոլորշիացուցիչների, կոնդենսատորների և այլ բաղադրիչների աշխատանքի ռեժիմները, ինչպես նաև ջերմային կորուստների նվազեցման և ջերմափոխանակման գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել սառնարանային համակարգերի տարբեր աշխատանքային պայմանների համեմատական վերլուծություն, տեխնիկական պարամետրերի գնահատում և արդյունավետության բարձրացման նպատակով առաջարկվող մեթոդների փորձարարական կամ տեսական հիմնավորում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սարքավորումների աշխատանքի օպտիմալացումը՝ հաշվի առնելով արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանը, սառեցվող միջավայրի բնութագրերը, ջերմային բեռնվածությունը և համակարգի շահագործման պայմանները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ավելի արդյունավետ, հուսալի և էներգախնայող սառնարանային համակարգերի նախագծմանը և շահագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սառնարանային տեխնիկայի, ջերմատեխնիկայի, էներգետիկայի և արդյունաբերական սառեցման ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։