Աղքատի բախտը

Математика

Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ բարակապատ տարրերի ծռման և կայունության ուսումնասիրությանը՝ ոչ դասական ձևակերպմամբ առաջադրված խնդիրների շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում գտնվում են այն դեպքերը, երբ բարակապատ կառուցվածքային տարրերի վարքը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել դասական տեսությունների պարզեցված ենթադրություններով և անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի անիզոտրոպ հատկությունները, երկրաչափական առանձնահատկությունները, սահմանային պայմանները և արտաքին ազդեցությունների ավելի բարդ համադրությունները։ Օրթոտրոպ նյութերը բնութագրվում են տարբեր ուղղություններով տարբեր մեխանիկական հատկություններով, ուստի դրանցից պատրաստված բարակապատ տարրերի ծռման, դեֆորմացիայի և կորցրած կայունության գործընթացները կարող են էապես տարբերվել իզոտրոպ նյութերից պատրաստված համանման կառուցվածքների վարքից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարրերի կայունության սահմանային վիճակների ուսումնասիրությունը, քանի որ բարակ պատերով կառուցվածքներում նույնիսկ համեմատաբար փոքր արտաքին ազդեցությունները որոշ պայմաններում կարող են առաջացնել տեղային կամ ընդհանուր կորացում և հանգեցնել կրողունակության կորստի։ Ոչ դասական ձևակերպման կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ դիտարկել այն գործոնները, որոնք դասական մոտեցումների դեպքում կարող են անտեսվել կամ մոտավորապես ներկայացվել։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մաթեմատիկական մոդելների կառուցումը, հավասարակշռության և դեֆորմացիայի հավասարումների ստացումը, սահմանային պայմանների ձևակերպումը, կրիտիկական պարամետրերի որոշումը և տարբեր մեխանիկական պայմաններում կառուցվածքի կայունության գնահատումը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև տեսական արդյունքների կիրառական մեկնաբանությունը, քանի որ նման հաշվարկները կարող են օգտագործվել բարակապատ թիթեղների, վահանակների, պատյանների և այլ ինժեներական տարրերի նախագծման ու հուսալիության գնահատման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, շինարարական մեխանիկայի, մեքենաշինության և կառուցվածքների նախագծման ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ օրթոտրոպ բարակապատ տարրերի մեխանիկական վարքը, ծռման և կայունության փոխկապակցվածությունը և ոչ դասական մոդելների կիրառման նշանակությունը բարդ ինժեներական խնդիրների լուծման համար։

Французский

1871 թվականին Երուսաղեմում՝ Սուրբ Հակոբյանց տպարանում հրատարակված այս՝ 89 էջից բաղկացած աշխատությունը նախատեսված է եղել հայ ընթերցողների համար ֆրանսերեն լեզվով ընթերցանության ուսուցման նպատակով։ Վերնագրում գործածված «գաղղիարէն» բառը ֆրանսերեն լեզվի պատմական անվանումներից է, իսկ «ի պետքս հայոց» արտահայտությունը ցույց է տալիս, որ ձեռնարկը կազմվել կամ նախատեսվել է հայալեզու սովորողների կարիքները հաշվի առնելով։ Գրքի հիմնական նպատակը, ըստ վերնագրի, ֆրանսերեն գրավոր խոսքի ընթերցման հմտությունների զարգացումն ու օտար լեզվով տեքստեր ընկալելու կարողության ձևավորումն էր։ XIX դարում օտար լեզուների իմացությունը կարևոր նշանակություն ուներ կրթության, գրականության, թարգմանության, միջազգային հաղորդակցության և եվրոպական գիտամշակութային մտքի հետ ծանոթանալու համար։ Ֆրանսերենը հատկապես կարևոր եվրոպական լեզուներից էր, որով հասանելի էին գրական, գիտական և կրթական բազմաթիվ աշխատություններ։ Նման ուսումնական ձեռնարկներում կարող էին ներառվել ֆրանսերեն բառեր, արտահայտություններ, ընթերցանության համար նախատեսված տեքստեր, արտասանության կամ ընթերցման կանոններ և սովորողներին օգնող բացատրություններ։ Սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ հաստատել՝ տվյալ հրատարակությունն ինչ մեթոդով է ուսուցանում ընթերցանությունը, արդյոք պարունակում է հայերեն թարգմանություններ կամ բառարանային բաժին, և ինչ մակարդակի սովորողների համար է նախատեսված։ Երուսաղեմի Սուրբ Հակոբյանց տպարանը կարևոր դեր է ունեցել հայերեն կրոնական, կրթական և մշակութային գրականության հրատարակման գործում։ Այս գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու օտարալեզու ուսուցման ձեռնարկների, ֆրանսերենի տարածման և հայկական կրթական միջավայրի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Математика

«Համարողություն» աշխատությունը վերաբերում է թվաբանական գիտելիքներին և հաշվարկի սկզբունքներին՝ ներկայացնելով մաթեմատիկական կրթության այն ուղղությունը, որի նպատակն է զարգացնել թվերի հետ աշխատելու, հաշվելու և թվային հարաբերությունները հասկանալու հմտությունները։ Համարողությունը, որպես թվաբանության ավանդական անվանումներից մեկը, կարևոր տեղ է զբաղեցրել կրթական համակարգում՝ ծառայելով հաշվարկային կարողությունների ձևավորմանը և մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։ Այս բնույթի ուսումնական գրքերը նպաստել են թվերի, թվային գործողությունների և հաշվարկային եղանակների համակարգված ուսուցմանը՝ ապահովելով գործնական գիտելիքներ, որոնք անհրաժեշտ են եղել առօրյա կյանքում, առևտրում, արհեստագործության, տնտեսության և կրթության տարբեր ոլորտներում։ Թվաբանական գիտելիքների յուրացումը կարևոր նշանակություն ունի տրամաբանական մտածողության, ճշգրտության, հետևողականության և խնդիրներ լուծելու կարողության զարգացման համար։ Հայերեն մաթեմատիկական գրականության ձևավորումն ու տարածումը կարևոր դեր են ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում՝ հնարավորություն տալով մաթեմատիկական գիտելիքները ներկայացնելու մայրենի լեզվով և դրանք հասանելի դարձնելու հայ ընթերցողին։ Նման աշխատությունները վկայում են նաև հայ կրթական գրականության թեմատիկ բազմազանության և գիտելիքի տարբեր բնագավառները հայերենով ներկայացնելու ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մաթեմատիկայի դասավանդման պատմության, հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման և թվաբանական գիտելիքների տարածման ավանդույթների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի պատմությամբ, կրթության պատմությամբ, հայ գրքի պատմությամբ և հին ուսումնական հրատարակություններով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև մատենագետներին ու գրադարանային հավաքածուների մասնագետներին։ Գիրքը կարևոր է որպես պատմական տպագիր նյութ, որն օգնում է ուսումնասիրելու հայերենով գիտական ու գործնական գիտելիքների ներկայացման ավանդույթները և մաթեմատիկական կրթության տեղը հայ մշակութային կյանքում։

Биология

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է հակաուռուցքային ազդեցությամբ հայտնի անտրացիկլինային հակաբիոտիկ ադրիամիցինի և նրա՝ երկաթի (Fe³⁺), պղնձի (Cu²⁺) ու կոբալտի (Co²⁺) իոնների հետ առաջացրած համալիրների ազդեցության ուսումնասիրմանը մարդու լիմֆոցիտների իմունային պատասխանի վրա։ Աշխատության մեջ հետազոտվում են բջջային իմունիտետի հիմնական մեխանիզմները, լիմֆոցիտների կենսագործունեության առանձնահատկությունները և հակաուռուցքային դեղամիջոցների իմունամոդուլացնող հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են ադրիամիցինը և նրա մետաղական համալիրները ազդում լիմֆոցիտների աճի, բազմացման, կենսունակության և ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա՝ օգտագործելով բջջային կուլտուրաների վրա իրականացված փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքները։ Ուշադրություն է դարձվում ազատ ռադիկալների առաջացման, օքսիդատիվ սթրեսի, բջջաթունավորման և իմունային կարգավորման գործընթացներում մետաղական իոնների դերին, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությանը հակաուռուցքային բուժման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են հակաքաղցկեղային դեղամիջոցների ազդեցության մեխանիզմների առավել խոր ըմբռնմանը և կարող են հիմք ծառայել նոր, ավելի արդյունավետ ու նվազ կողմնակի ազդեցություններով դեղաբանական միացությունների մշակման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իմունոլոգիայի, կենսաքիմիայի, դեղաբանության, ուռուցքաբանության և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտների գիտաշխատողների, բժիշկների և ուսանողների համար։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գալեկտիններ 1 և 3 սպիտակուցների աֆինային մաքրման մեթոդաբանության մշակմանը և դրանց որոշ կենսաքիմիական ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել արդյունավետ և վերարտադրելի մոտեցումներ այս լեկտինային սպիտակուցների մեկուսացման ու մաքրման համար, ինչպես նաև ստացված մաքրված նյութի հիման վրա ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Գալեկտինները ածխաջրեր ճանաչող սպիտակուցների ընտանիք են, որոնք կարող են փոխազդել բջջային մակերևույթի գլիկոկոնյուգատների հետ և մասնակցել տարբեր կենսաբանական գործընթացների կարգավորմանը, ուստի դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաքիմիայի համար։ Աֆինային մաքրման մեթոդի հիմքում ընկած է սպիտակուցի և դրա նկատմամբ ընտրողական կապ ունեցող լիգանդի փոխազդեցությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս նպատակային առանձնացնել անհրաժեշտ սպիտակուցը բարդ կենսաբանական խառնուրդից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մաքրման գործընթացի հիմնական փուլերը՝ սկզբնական կենսաբանական նյութի նախապատրաստումը, սպիտակուցային ֆրակցիայի ստացումը, ընտրողական կապի ապահովումը, չկապված բաղադրիչների հեռացումը և նպատակային սպիտակուցների էլյուցիան։ Մեթոդաբանության արդյունավետությունը կարող է գնահատվել մաքրման աստիճանի, ստացված սպիտակուցի քանակի, մաքրության, կայունության և կենսաբանական ակտիվության պահպանման միջոցով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գալեկտինների մոլեկուլային հատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ նույն ընտանիքին պատկանող սպիտակուցները կարող են տարբերվել կառուցվածքով, օլիգոմերացման առանձնահատկություններով և տարբեր ածխաջրային լիգանդների նկատմամբ կապման բնույթով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել սպիտակուցների մոլեկուլային զանգվածը, մաքրության մակարդակը, ագրեգացման կամ օլիգոմերացման հատկությունները, լուծելիությունը և ֆիզիկաքիմիական կայունությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև ածխաջրերի նկատմամբ կապման հատկությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել գալեկտինների լեկտինային ակտիվությունը և դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները տարբեր գլիկոկոնյուգատների հետ։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել գալեկտինների կառուցվածք–ֆունկցիա փոխհարաբերությունների ավելի լավ հասկանալու և դրանց կենսաբանական դերերի հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ բարձր մաքրության և պահպանված ակտիվությամբ գալեկտինների ստացումը անհրաժեշտ նախապայման է հետագա կենսաքիմիական, բջջաբանական և մոլեկուլային հետազոտությունների համար։ Մշակված մաքրման մոտեցումը կարող է ծառայել որպես հիմք նմանատիպ սպիտակուցների մեկուսացման և հետազոտման այլ համակարգերի համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, սպիտակուցների քիմիայով և ածխաջուր–սպիտակուց փոխազդեցություններով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է սպիտակուցների մաքրման տեխնոլոգիան և գալեկտինների կենսաքիմիական բնութագրումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել դրանց հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ արդյունավետ մեթոդական հիմք և բացահայտել գալեկտիններ 1 և 3-ի որոշ կարևոր հատկություններ։

Культура

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, մասնագետներին և հետազոտողներին տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի մասին ընթացիկ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Ներառված նյութերը վերաբերում են մշակութային կյանքի և արվեստի տարբեր ոլորտներին՝ կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրական և մշակութային գործունեությանը, ժողովրդական արվեստին, մշակութային հաստատություններին, ստեղծագործական կազմակերպություններին և հարակից թեմաներին։ Մատենագիտական գրառումների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել համապատասխան ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեության, ուսումնասիրված թեմաների և մշակութային ու գեղարվեստական կյանքի կարևոր ուղղությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և որոնողական աղբյուր՝ անհրաժեշտ գրականությունը բացահայտելու, հետազոտության համար սկզբնաղբյուրներ ընտրելու և Հայկական ԽՍՀ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։ Այն հատկապես օգտակար է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանային ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային ժառանգությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։