Ավտոմոբիլային տրանսպորտի գազային արտանետումների հետազոտումը և դրանց նվազեցման միջոցների մշակումը (Երևան քաղաքի օրինակի վրա)

Биология

Աշխատությունը նվիրված է բջջային ազդանշանային գործընթացներում և սպիտակուցների քայքայման կարգավորման մեջ ներգրավված ֆերմենտների նկատմամբ ազդեցություն ունեցող նոր ցածրամոլեկուլային արգելակիչների հայտնաբերման և կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում p38 միտոգենով ակտիվացվող պրոտեին կինազն է՝ որպես բջջի տարբեր արտաքին և ներքին ազդակներին արձագանքող ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, ինչպես նաև պրոտեինազները, որոնք մասնակցում են սպիտակուցների սահմանափակ ճեղքմանը, վերափոխմանը և բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը։ Քննվում է փոքր մոլեկուլների և թիրախային ֆերմենտների փոխազդեցության ընտրողականության նշանակությունը, քանի որ արդյունավետ արգելակիչների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել նպատակային ազդեցությունը այլ ֆերմենտների նկատմամբ հնարավոր ոչ ընտրողական ազդեցություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեկնածու միացությունների կենսաբանական ակտիվության համեմատական գնահատմանը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև հնարավոր կապերի բացահայտմանը և առավել հեռանկարային նյութերի ընտրության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կենսաքիմիական, բջջային և հաշվարկային մոտեցումներ՝ գնահատելու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, բջջային ազդանշանային պատասխանները և ուսումնասիրվող միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում p38-ով պայմանավորված ազդանշանային ուղիների դերի ուսումնասիրությունը բջջային սթրեսային և բորբոքային պատասխաններում, ինչպես նաև պրոտեինազների գործունեության փոփոխությունների կենսաբանական նշանակության պարզաբանումը։ Դիտարկվում են նաև ցածրամոլեկուլային արգելակիչների ընտրողականության, կենսաբանական հասանելիության և հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների հետ կապված ընդհանուր գիտական խնդիրները, որոնք կարևոր են հետագա նախակլինիկական ուսումնասիրությունների հեռանկարները գնահատելու համար։ Նման հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և բացահայտելու կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր միացությունների ուսումնասիրման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆերմենտաբանության և դեղաբանական հետազոտությունների մոտեցումները՝ կենտրոնանալով թիրախային ֆերմենտների ակտիվության ընտրողական կարգավորման գիտական հիմքերի վրա։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պարթևական լեզվական նյութի բառապաշարային կազմը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմալեզվաբանական նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում պարթևերենով պահպանված արձանագրական նյութն է, որը կարևոր աղբյուր է ոչ միայն պարթևերենի բառային համակարգի, այլև հին Իրանի պատմության, մշակույթի, վարչական կառուցվածքի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են համակարգվել և դասակարգվել արձանագրություններում հանդիպող բառերը՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, ձևաբանական և գործառական առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անձնանուններին, տեղանուններին, վարչական և հասարակական տերմիններին, կրոնական ու մշակութային հասկացություններին, ինչպես նաև առօրյա կյանքի և նյութական մշակույթի հետ կապված բառապաշարին։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պարթևերենի բառաստեղծման և բառօգտագործման առանձնահատկությունները, տարբեր բառերի ձևաբանական կառուցվածքը և դրանց նշանակությունների փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև պարթևերեն բառերի համեմատությունը միջին իրանական այլ լեզուների, հատկապես միջին պարսկերենի և հարակից լեզվական համակարգերի համապատասխան ձևերի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու ընդհանուր իրանական ժառանգությունը, փոխառությունները և առանձին լեզուներին բնորոշ զարգացումները։ Արձանագրական նյութի առանձնահատկությունն այն է, որ բառապաշարը հաճախ կապված է կոնկրետ պատմական, քաղաքական, կրոնական կամ վարչական համատեքստերի հետ, ուստի յուրաքանչյուր բառի մեկնաբանությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև պատմական և մշակութաբանական մոտեցում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրության և ուղղագրության առանձնահատկություններին, քանի որ արձանագրությունների գրաֆիկական համակարգը և պահպանված ձևերը կարևոր նշանակություն ունեն բառերի ընթերցման, վերականգնման և ստուգաբանության համար։ Բառապաշարի մանրամասն վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու պարթևական հասարակության տարբեր ոլորտների վերաբերյալ պատկերացումներ և պարզելու, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով են արտահայտվել իշխանության, սոցիալական կարգավիճակի, կրոնի, սեփականության, տարածքի և այլ հասկացություններ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պարթևերենի և միջին իրանական լեզուների հետազոտության, պատմական բառագիտության, համեմատական լեզվաբանության և հին իրանական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, իրանագետների, պատմաբանների, հնագետների, վիմագրագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը դիտարկել որպես արժեքավոր լեզվական և պատմամշակութային աղբյուր՝ բացահայտելով դրա կազմը, իմաստային շերտերը, լեզվական կապերը և նշանակությունը պարթևերենի պատմական զարգացման ու միջին իրանական լեզուների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

Физика

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է կիսահաղորդչային լազերները՝ որպես ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և լազերային տեխնոլոգիաների կարևորագույն ուղղություններից մեկը, որը լայն կիրառություն ունի կապի համակարգերում, բժշկության մեջ, արդյունաբերությունում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքում բացատրվում է կիսահաղորդչային լազերների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքը, որը հիմնված է էլեկտրոնների և անցքերի վերամիավորման ընթացքում լուսային ճառագայթման՝ լազերային արտանետման վրա։ Ներկայացվում է, որ այս սարքերում ակտիվ միջավայրը կիսահաղորդիչ նյութերն են, օրինակ՝ գալիումի արսենիդը, որոնցում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ստեղծվում է ինվերս բնակեցում և տեղի է ունենում խթանված ճառագայթում։ Ռեֆերատում քննարկվում են կիսահաղորդչային լազերների հիմնական տեսակները՝ հոմոէպիտաքսային և հետերոկառուցվածքային լազերներ, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները։ Բացատրվում է նաև դրանց առավելությունները՝ փոքր չափսեր, բարձր արդյունավետություն, ցածր էներգասպառում և հեշտ ինտեգրում միկրոէլեկտրոնային համակարգերում, ինչպես նաև որոշ սահմանափակումներ՝ ջերմային կայունության և ճառագայթի որակի հետ կապված։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում կիրառություններին՝ օպտիկական կապի օպտիկամանրաթելային համակարգերում, սկաներներում, լազերային տպիչներում, բժշկական ախտորոշման և բուժման սարքերում, ինչպես նաև սենսորային տեխնոլոգիաներում։ Նշվում է նաև, որ կիսահաղորդչային լազերները հանդիսանում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացման հիմքային բաղադրիչներից մեկը՝ նպաստելով արագ և արդյունավետ տվյալների փոխանցման ու բարձր ճշգրտությամբ սարքավորումների ստեղծմանը։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է 1826–1828 թթ. ռուս-պարսկական պատերազմի պատմական ընթացքը և դրա պատմագրական մեկնաբանությունները՝ ընդգծելով պատերազմի պատճառները, ռազմական գործողությունների ընթացքը և տարածաշրջանային քաղաքական հետևանքները։ Նշվում է, որ հակամարտությունը ծագել է Հարավային Կովկասում ազդեցության ոլորտների վերահսկման շուրջ մրցակցության պայմաններում, որտեղ բախվել են Ռուսական կայսրություն-ի ընդլայնողական քաղաքականությունը և Ղաջարական Իրանի տարածաշրջանային հավակնությունները։ Վերլուծվում է, որ ռազմական գործողությունները ընդգրկել են ինչպես Կովկասյան ռազմաճակատը, այնպես էլ տեղական քաղաքական ուժերի ներգրավվածությունը, ինչը պայմանավորել է պատերազմի բազմաշերտ բնույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1828 թ. Թուրքմենչայի պայմանագրին, որը էականորեն փոխել է տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզը և ամրապնդել ռուսական դիրքերը Արևելյան Հայաստանի և հարակից տարածքներում։ Պատմագրական տեսանկյունից նշվում է, որ թեմայի ուսումնասիրությունը ձևավորվել է տարբեր գիտական ավանդույթներում՝ ռուսական կայսերական, խորհրդային, իրանական և արևմտյան պատմագիտության շրջանակներում, որտեղ նույն իրադարձությունները հաճախ ստացել են տարբեր մեկնաբանություններ՝ պայմանավորված քաղաքական և գաղափարական մոտեցումներով։ Ընդհանուր առմամբ, 1826–1828 թթ. ռուս-պարսկական պատերազմը դիտարկվում է որպես Կովկասի տարածաշրջանի ուժերի վերադասավորման առանցքային փուլ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է ինչպես ռազմական իրադարձությունների, այնպես էլ պատմագրական ընկալումների համեմատական վերլուծություն։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից գերմաներենում գույն նշանակող ածականների հարանշանակային՝ կոնոտատիվ իմաստների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ոչ միայն ուղղակի անվանական, այլև մշակութային, հուզական, խորհրդանշական և գնահատողական նշանակությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, ըստ որի գույնի անվանումը լեզվում հաճախ դուրս է գալիս իր հիմնական՝ տեսողական ընկալման սահմաններից և կարող է փոխանցել մարդու հուզական վիճակ, վերաբերմունք, սոցիալական կամ մշակութային գնահատական, փոխաբերական իմաստ և որոշակի ասոցիացիաներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են ժամանակակից գերմաներենում գործածվող հիմնական գույն նշանակող ածականները և դրանց տարբեր իմաստային դրսևորումները՝ ուշադրություն դարձնելով այն լեզվական համատեքստերին, որոնցում ձևավորվում կամ փոփոխվում է դրանց կոնոտատիվ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերական և դարձվածային կիրառություններին, քանի որ հենց այդպիսի կառուցվածքներում գույնի անվանումները հաճախ ձեռք են բերում մշակութայինորեն պայմանավորված լրացուցիչ իմաստներ։ Հետազոտությունը դիտարկում է նաև գունային խորհրդանիշների և հասարակական պատկերացումների փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են որոշակի գույներ կապվել դրական կամ բացասական գնահատականների, հոգեբանական վիճակների, վտանգի, հաջողության, տխրության, ուրախության, նախանձի կամ այլ հասկացությունների հետ։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է գունային ածականների իմաստի կախվածությունը հաղորդակցական իրավիճակից և խոսքային միջավայրից, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել դրանց բառարանային և համատեքստային նշանակությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվական և մշակութային գործոնների դերը կոնոտացիաների ձևավորման ու պահպանման գործընթացում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել գերմաներենի բառապաշարի իմաստային կազմակերպման և լեզվում մշակութային տեղեկատվության արտահայտման մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել գերմանագետների, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, մշակութաբանների, դասախոսների, հետազոտողների և լեզվաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Право

Գիրքը նվիրված է Եվրոպական խորհրդարանի իրավական կարգավիճակի և գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով իշխանությունների տարանջատման վերազգային համակարգի շրջանակներում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է Եվրոպական միության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, օրենսդիր, գործադիր և վերահսկողական լիազորությունների բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Եվրոպական խորհրդարանի դերը այդ համակարգում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է խորհրդարանի օրենսդրական նախաձեռնության սահմանափակումները և հնարավորությունները, նրա մասնակցությունը բյուջետային գործընթացին, քաղաքական վերահսկողության մեխանիզմները և հարաբերությունները ԵՄ մյուս հիմնական ինստիտուտների՝ Եվրոպական հանձնաժողովի և ԵՄ խորհրդի հետ։ Գրքում քննարկվում են նաև ժողովրդավարական լեգիտիմության, ներկայացուցչականության և ինստիտուցիոնալ հավասարակշռության խնդիրները վերազգային կառավարման համակարգում, ինչպես նաև իրավական ինտեգրման գործընթացների ազդեցությունը խորհրդարանի լիազորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԵՄ իրավունքի զարգացման միտումներին և եվրոպական կառավարման մոդելի առանձնահատկություններին՝ համեմատական իրավական տեսանկյունից։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և ինստիտուցիոնալ վերլուծությունը՝ ներկայացնելով խորքային պատկերացում Եվրոպական խորհրդարանի տեղն ու դերը վերազգային իշխանության համակարգում։ Գիրքը նախատեսված է միջազգային իրավունքի մասնագետների, քաղաքագետների, իրավաբանների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և եվրոպական ինտեգրման գործընթացներով հետաքրքրվողների համար։