Երկնային զարդերը՝ ուղղված իշխան Ապլոցին

Technology

Կենսաբժշկական ճարտարագիտության և մեխատրոնիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արհեստական օրգանների կենսամեխատրոնային համակարգերի օպտիմալ նախագծման և կառավարման մեթոդների մշակմանը։ Քննության են առնվում կենսաբանական, մեխանիկական, էլեկտրոնային և կառավարման բաղադրիչների համատեղ աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով մարդու օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգերի կառուցվածքային և գործառական պարամետրերի ընտրությանը, սենսորային տեղեկատվության մշակմանը, կատարողական մեխանիզմների կառավարմանը և օրգանիզմի փոփոխվող վիճակներին սարքի հարմարվողականությանը։ Վերլուծվում են մաթեմատիկական ու համակարգչային մոդելավորման, պարամետրային օպտիմալացման և հետադարձ կապով կառավարման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև աշխատանքի ճշգրտության, կայունության, հուսալիության, էներգաարդյունավետության և կենսաբանական միջավայրի հետ գործառական համապատասխանության ապահովման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու արհեստական օրգանների նախագծման և կառավարման միասնական մոտեցումներ՝ ուղղված դրանց տեխնիկական բնութագրերի և աշխատանքի արդյունավետության կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաբժշկական ճարտարագիտության, բիոմեխատրոնիկայի, ավտոմատ կառավարման և բժշկական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգում պարապմունքների բարձրացված ռեժիմի կազմակերպման և կիրառման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է դիտարկել այնպիսի ֆիզիկական ակտիվության կազմակերպման ձևերը, որոնք կարող են նպաստել երեխաների շարժողական կարողությունների, ֆիզիկական պատրաստվածության, դիմացկունության, ճկունության, արագաշարժության և կոորդինացիայի զարգացմանը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով նախադպրոցական տարիքի երեխաների օրգանիզմի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ բարձրացված պարապմունքային ռեժիմը կարող է դիտարկվել որպես ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի ինտենսիվացման միջոց, որի դեպքում մեծանում են երեխաների շարժողական ակտիվության ծավալը, պարապմունքների նպատակային ուղղվածությունը և ֆիզիկական վարժությունների համակարգված կիրառումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ճիշտ չափավորմանը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում չափազանց բարձր կամ ոչ համապատասխան ծանրաբեռնվածությունը կարող է հակասել երեխայի բնական զարգացման պահանջներին, մինչդեռ ճիշտ ընտրված ակտիվությունը կարող է նպաստել օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների աստիճանական ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ պարապմունքների կառուցվածքին, դրանց հաճախականությանը, տևողությանը, վարժությունների հաջորդականությանը, շարժողական խաղերի կիրառմանը և երեխաների անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան ծանրաբեռնվածության ընտրությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև մանկավարժական վերահսկողությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել երեխաների արձագանքը ֆիզիկական ակտիվությանը և անհրաժեշտության դեպքում փոփոխել պարապմունքների ինտենսիվությունը։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ դրա մոտեցումները կարող են կիրառվել նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի կազմակերպման և կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նախադպրոցական մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին, մարզական մանկավարժության հետազոտողներին և վաղ մանկության զարգացման ոլորտում աշխատող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկում է որպես երեխայի ամբողջական զարգացման կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով համակարգված, տարիքին համապատասխան և գիտականորեն հիմնավորված շարժողական ակտիվության նշանակությունը ավագ նախադպրոցական շրջանում։

Linguistics

Практикум по русской орфографии աշխատությունը ուսումնական գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ռուսերենի ուղղագրության կանոնների ամրապնդման համար և ընդգրկում է տարբեր մակարդակի վարժություններ՝ ուղղված բառերի ճիշտ գրության, ձայնավորների և բաղաձայնների ընտրության, նախածանցների ու վերջածանցների կիրառման, ինչպես նաև բարդ ուղղագրական դեպքերի յուրացմանը, այն հատուկ ուշադրություն է դարձնում հաճախ հանդիպող սխալներին և դրանց կանխարգելման մեթոդներին, գիրքը կառուցված է աստիճանաբար բարդացող առաջադրանքների համակարգով, որոնք օգնում են զարգացնել լեզվական ինտուիցիան և գրավոր խոսքի ճշգրտությունը, միաժամանակ այն ծառայում է որպես ինքնուսուցման և դասընթացների լրացուցիչ նյութ՝ ուսանողների, դպրոցականների և լեզվաբանության մեջ հետաքրքրվողների համար, նպաստելով ռուսերենի գրագիտության բարձրացմանը և ուղղագրական նորմերի կայուն յուրացմանը։

Literature

Վերնագրով հավաքածուն ներկայացնում է նրա գրական-քնարական ժառանգության այն հատվածը, որտեղ արտահայտված են հոգևոր մաքրություն, բնության հանդեպ խոր զգայունություն, ազգային ինքնության գիտակցում և մարդկային ներսաշխարհի նուրբ ապրումներ։ Թեև Կոմիտասը առավել հայտնի է որպես մեծ երաժշտագետ և հայ ժողովրդական երաժշտության վերածնունդի հիմնադիր, նրա բանաստեղծական տեքստերը նույնպես կարևոր են՝ որպես նրա գեղարվեստական մտածողության լրացում և հոգևոր աշխարհի արտահայտություն։ Այս ստեղծագործություններում զգալի է ժողովրդական մտածողության ազդեցությունը, բնության և մարդու ներդաշնակության գաղափարը, ինչպես նաև պարզության ու հոգևոր բարձրության համադրությունը։ Կոմիտասի քնարական աշխարհում բնությունը ոչ միայն արտաքին պատկեր է, այլ նաև ներքին հոգեվիճակի արտացոլում՝ դաշտերը, գարունը, երգը և լռությունը դառնում են հոգևոր խորհրդանիշներ։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային և երաժշտական, ինչը բնականորեն կապվում է նրա երաժշտական մտածողության հետ։ Բանաստեղծություններում արտահայտվում է նաև հայրենիքի հանդեպ սերը, ազգային մշակույթի արժեքավորումը և կորուսյալ ներդաշնակության կարոտը, որը հատկապես ուժեղ է զգացվում նրա կյանքի ողբերգական ավարտի համատեքստում։ Կոմիտասի ստեղծագործությունները հաճախ ունեն նաև աղոթքի կամ հոգևոր խորհրդածության բնույթ, որտեղ մարդու և Աստծո, մարդու և բնության հարաբերությունները դիտարկվում են որպես ներդաշնակ ամբողջություն։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր է որպես Կոմիտասի բազմակողմանի ստեղծագործական կերպարի մի մաս, որը բացահայտում է նրա ոչ միայն երաժշտական, այլ նաև գրական և փիլիսոփայական մտածողությունը։

Religion

Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական ժառանգության կարևորագույն գրքերից մեկը՝ այս աշխատությունը ներկայացնում է եկեղեցական խորհուրդների, ծեսերի և հոգևոր արարողությունների կատարման համար նախատեսված կարգերն ու աղոթքները՝ ամփոփելով հայ եկեղեցական ավանդության մեջ ձևավորված ծիսական արարողակարգի էական բաղադրիչները։ Մաշտոցը Հայ եկեղեցու ծիսական գրքերի շարքում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում, քանի որ այն նախատեսված է հոգևորականների գործնական ծառայության ընթացքում կիրառելու և եկեղեցական կյանքի տարբեր իրադարձություններին համապատասխան արարողությունները կանոնավորապես իրականացնելու համար։ Դրա բովանդակային շրջանակն առնչվում է մարդու կյանքի կարևոր հանգրվաններին, հոգևոր վերափոխմանը, քրիստոնեական համայնքի ծիսական կյանքին և եկեղեցու կողմից կատարվող սրբազան արարողություններին։ Նման ծիսարանների մեջ ամփոփված են մկրտության, դրոշմի, պսակի, ձեռնադրության, օծման, օրհնության և այլ եկեղեցական կարգերի ավանդական ձևերը, ինչպես նաև դրանց ուղեկցող աղոթքներն ու հոգևոր ընթերցումները։ Յուրաքանչյուր ծես ունի իր աստվածաբանական խորհուրդը, արարողակարգային նշանակությունը և հոգևոր նպատակը՝ արտահայտելով մարդու ու Աստծո փոխհարաբերության, եկեղեցական համայնքին պատկանելու, հավատքի հաստատման և աստվածային շնորհին հաղորդակից լինելու քրիստոնեական ընկալումները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը ծիսական նյութի համակարգված ներկայացումն է, որը հնարավորություն է տալիս հոգևորականին հետևելու հաստատված կարգին, պահպանելու արարողությունների ավանդական հաջորդականությունը և եկեղեցական ծառայությունն իրականացնելու համապատասխան աղոթքներով ու ծիսական ձևակերպումներով։ Այն արտացոլում է Հայ առաքելական եկեղեցու դարավոր փորձը՝ պահպանելու իր ծիսական ինքնությունը, աստվածաբանական սկզբունքները և պաշտամունքային ավանդույթների շարունակականությունը։ Մաշտոցի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն եկեղեցական արարողությունների գործնական կազմակերպմամբ. այն նաև հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային հիշողության կարևոր կրողներից է։ Դրա միջոցով պահպանվել և սերունդներին են փոխանցվել եկեղեցական լեզուն, աղոթական խոսքը, ծիսական պատկերացումները և քրիստոնեական աշխարհընկալման այն ձևերը, որոնք դարեր շարունակ ուղեկցել են հայ մարդու անհատական ու համայնքային կյանքը։ Ծիսարանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ եկեղեցական արարողակարգի պատմական զարգացման, խորհուրդների մեկնաբանության, հոգևորականության ծառայության և եկեղեցու ու հավատացյալ հասարակության փոխհարաբերությունների մասին։ Այն առանձնահատուկ արժեք ունի նաև լեզվաբանական և բանասիրական տեսանկյունից, քանի որ ծիսական տեքստերը պահպանում են հայ գրական լեզվի կրոնական բառապաշարը, ավանդական դարձվածքները, աղոթական շարադրանքի ոճական առանձնահատկությունները և աստվածաբանական հասկացությունների հայերեն արտահայտման ձևերը։ Կոստանդնուպոլսում տպագրված այս հրատարակությունը կարևոր վկայություն է հայ տպագրական մշակույթի և Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի հոգևոր կյանքի զարգացման մասին։ Այն արտացոլում է հայ տպագրիչների գործունեության նշանակությունը եկեղեցական գրքերի տարածման, ծիսական միասնականության պահպանման և հայերեն կրոնական գրականության շարունակական վերարտադրության գործում։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ եկեղեցու պատմությամբ, ծիսագիտությամբ, աստվածաբանությամբ, հայ հոգևոր մշակույթով և հին հայերեն տպագիր գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է հայ քրիստոնեական ավանդության արժեքավոր հուշարձան՝ հնարավորություն տալով ճանաչելու այն հոգևոր ու ծիսական համակարգը, որի միջոցով դարեր շարունակ պահպանվել և արտահայտվել է Հայ առաքելական եկեղեցու ինքնությունը։

Literature

Ժամանակակից գեղարվեստական և հոգեբանական-քնարական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը պատկերավոր լեզվով ներկայացնում է մարդու կյանքի դժվար փուլերը, ներքին ապրումների բարդությունը և ճակատագրի «դառը բաժակից» խմելու խորհրդանշական գաղափարը։ Գիրքը կառուցված է հուզական և մտորումային շերտերով, որտեղ սիրո, կորուստի, հիասթափության, հիշողության և հույսի թեմաները միահյուսվում են՝ ստեղծելով մարդու ներաշխարհի խորքային պատկեր։ Նաիրա Մխիթարյանը հաճախ օգտագործում է ծաղկի, քաղքի և կյանքի անցողիկ գեղեցկության խորհրդանիշները՝ ցույց տալու համար, որ նույնիսկ ցավալի փորձառությունների մեջ կա հոգևոր հասունացում և ինքնաճանաչման հնարավորություն։ Ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի մարդկային հարաբերությունների փխրունությունը, ներքին պայքարը և վերականգնման ճանապարհը, երբ մարդը փորձում է վերաիմաստավորել իր ապրածը և գտնել ուժ՝ առաջ շարժվելու համար։ Գիրքը առանձնանում է քնարական շնչով, զգացմունքային խորությամբ և խորհրդանշական մտածողությամբ, ինչը այն դարձնում է հետաքրքիր ժամանակակից հայ հոգեբանական արձակի սիրահարների համար։