Գովազդի կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Литература

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի կեսերի բրիտանական գրական և թատերական կյանքի նշանակալի երևույթներից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն հեղինակների դրամատուրգիական ստեղծագործության վրա, որոնց գրական գործունեությունը կապվում է հետպատերազմյան հասարակության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի, սոցիալական անհամաձայնության և երիտասարդ սերնդի ինքնության որոնումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում դրամատիկական երկերի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց կապը 1950-1960-ական թվականների Մեծ Բրիտանիայի հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Քննվում են սոցիալական անհավասարության, դասակարգային հարաբերությունների, անհատի օտարման, հասարակական արժեքների վերագնահատման, սերնդային հակասությունների և անձնական ինքնաիրացման խնդիրների արտացոլման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն կերպարներին, որոնք հաճախ հակադրվում են հաստատված հասարակական նորմերին և իրենց դժգոհությունը արտահայտում առօրյա կյանքի, սոցիալական սահմանափակումների ու ավանդական հեղինակությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում է հերոսի կառուցման սկզբունքը, նրա ներքին հակասությունները, խոսքային վարքը և շրջապատի հետ բախումների դրամատուրգիական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բեմական տարածության և առօրյա միջավայրի գործառույթը, քանի որ կենցաղային մանրամասները հաճախ դառնում են սոցիալական իրականության և կերպարների հոգեբանական վիճակի արտահայտման միջոց։ Վերլուծվում են նաև երկխոսության կառուցվածքը, խոսակցական լեզվի կիրառությունը, հեգնանքը, սարկազմը, լարված բանավեճերը և դրամատիկական հակամարտության ձևավորման այլ միջոցներ։ Հետազոտության շրջանակում շարժումը դիտարկվում է բրիտանական թատրոնի նորացման ընդհանուր գործընթացում՝ բացահայտելով դրա հարաբերությունը նախորդ թատերական ավանդույթների և ժամանակակից ռեալիստական դրամայի զարգացման հետ։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ «զայրույթը» կարող է մեկնաբանվել ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական վիճակ, այլև որպես ժամանակաշրջանի սոցիալական և մշակութային փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքի գեղարվեստական ձև։ Առանձին հեղինակների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու շարժման ներսում առկա թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը՝ խուսափելով այն միատարր գրական դպրոց ներկայացնելուց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան անգլիական դրամատուրգիայի վերափոխումները, սոցիալական քննադատության նոր ձևերը և դրանց նշանակությունը XX դարի բրիտանական թատրոնի հետագա զարգացման համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից պետության սոցիալ-տնտեսական և բնապահպանական գործառույթների տեսական հիմքերի, էության և գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ շեշտադրելով Հայաստանի Հանրապետության օրինակով դրանց իրականացման հիմնախնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է պետության դերը սոցիալական արդարության ապահովման, տնտեսական զարգացման կարգավորման, հանրային ծառայությունների կազմակերպման և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտներում՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության բազմագործառութային բնույթը։ Գրքում դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական գործառույթների հիմնական ուղղությունները՝ զբաղվածության քաղաքականություն, եկամուտների վերաբաշխում, առողջապահության և կրթության համակարգերի զարգացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական գործառույթներին՝ ներառյալ բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործումը, էկոլոգիական անվտանգության ապահովումը, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության մեղմումը և պետական կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ՀՀ-ում այս գործառույթների իրականացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները՝ կապված կառավարման արդյունավետության, օրենսդրական դաշտի կատարելագործման, ֆինանսական սահմանափակումների և հասարակական մասնակցության մակարդակի հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է զարգացման հնարավոր ուղիներ և քաղաքականության բարելավման առաջարկներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պետական կառավարման արդյունավետությունը և ապահովել կայուն զարգացում։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պետական բյուջեի հարկային մուտքերի ձևավորման, կառուցվածքի և դինամիկայի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց ավելացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեի եկամուտների կարևորագույն բաղադրիչներից մեկի՝ հարկային մուտքերի դերն է, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը ֆինանսավորում է հանրային ծառայությունները, սոցիալական ծրագրերը, ենթակառուցվածքների զարգացումը, պետական կառավարման համակարգի գործունեությունը և տնտեսության զարգացմանն ուղղված տարբեր միջոցառումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկային եկամուտների հիմնական տեսակները՝ ավելացված արժեքի հարկը, շահութահարկը, եկամտային հարկը, ակցիզային հարկերը, մաքսային և այլ հարկային վճարները, դրանց տեսակարար կշիռը բյուջեի ընդհանուր եկամուտներում և փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում։ Կարևոր խնդիր է հարկային մուտքերի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտումը։ Դրանց ծավալը պայմանավորված է տնտեսական ակտիվության մակարդակով, արտադրության և ծառայությունների ծավալներով, զբաղվածությամբ, աշխատավարձերի չափով, սպառման մակարդակով, ներմուծման ու արտահանման ծավալներով, ձեռնարկությունների շահութաբերությամբ և հարկային օրենսդրության առանձնահատկություններով։ Տնտեսական աճի պայմաններում հարկման բազայի ընդլայնումը սովորաբար ստեղծում է պետական բյուջեի հարկային եկամուտների ավելացման հնարավորություններ, սակայն այդ կապը կախված է նաև հարկային վարչարարության արդյունավետությունից և ստվերային տնտեսության ծավալից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հարկային բեռի և հարկային մուտքերի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հարկային դրույքաչափերի բարձրացումը ինքնին միշտ չէ, որ հանգեցնում է բյուջեի եկամուտների համաչափ աճի։ Չափազանց բարձր հարկային բեռը կարող է խթանել հարկերից խուսափումը, գործունեության թաքցումը կամ տնտեսության ստվերային հատվածի ընդլայնումը։ Հետևաբար հարկային քաղաքականության հիմնական խնդիրներից է գտնել այնպիսի հավասարակշռություն, որը միաժամանակ կապահովի բավարար բյուջետային եկամուտներ և չի խոչընդոտի տնտեսական ակտիվությանը։ Աշխատության մեջ կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվել հարկային վարչարարությանը։ Հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ուղիներից մեկը գործող հարկային պարտավորությունների ավելի լիարժեք հավաքագրումն է՝ առանց պարտադիր կերպով հարկային դրույքաչափերը բարձրացնելու։ Դրան կարող են նպաստել էլեկտրոնային հաշվետվողականության զարգացումը, տվյալների փոխանակման համակարգերի կատարելագործումը, հարկ վճարողների ռիսկերի գնահատումը, չհայտարարագրված գործունեության բացահայտումը և հարկային վերահսկողության թիրախային իրականացումը։ Հայաստանի հարկային վարչարարության թվայնացումը վերջին տարիներին դարձել է հարկային համակարգի զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը, այդ թվում՝ էլեկտրոնային ծառայությունների և հաշվետվությունների միջոցով։ Հարկային եկամուտների աճի մեկ այլ կարևոր ուղղություն հարկային բազայի ընդլայնումն է։ Դրան կարող են նպաստել նոր ձեռնարկությունների ստեղծումը, զբաղվածության աճը, արտադրողականության բարձրացումը, ներդրումների խթանումը և տնտեսության այն հատվածների զարգացումը, որոնք ունեն բարձր ավելացված արժեք ստեղծելու ներուժ։ Այս դեպքում հարկային եկամուտների աճը կարող է տեղի ունենալ ոչ թե հարկային բեռի ավելացման, այլ տնտեսական գործունեության ընդլայնման արդյունքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստվերային տնտեսության ազդեցությանը։ Չգրանցված տնտեսական գործունեությունը, աշխատողների իրական եկամուտների չհայտարարագրումը, շրջանառության թաքցումը և կեղծ կամ թերի հաշվետվությունները նվազեցնում են հարկային բազան և պետական բյուջեի հնարավոր եկամուտները։ Հետևաբար ստվերային տնտեսության կրճատումը կարող է դիտարկվել որպես հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ռեզերվ։ Միաժամանակ հարկային վարչարարությունը պետք է իրականացվի այնպես, որ չստեղծի անհամաչափ վարչական բեռ օրինական գործունեություն իրականացնող տնտեսվարողների համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև հարկային մուտքերի կառուցվածքային և վիճակագրական վերլուծություն՝ բացահայտելու տարբեր հարկատեսակների ներդրումը բյուջեի եկամուտների ձևավորման գործում։ Կարելի է ուսումնասիրել հարկային եկամուտների աճի տեմպերը, դրանց հարաբերակցությունը համախառն ներքին արդյունքի նկատմամբ, հարկային եկամուտների մեկ շնչին ընկնող չափը, հարկատեսակների մասնաբաժինները և դրանց փոփոխության միտումները։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հարկային համակարգի արդյունավետությունը և բացահայտել դրա զարգացման հիմնական խնդիրները։ Կարևոր է նաև հարկային քաղաքականության սոցիալական ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Տարբեր հարկատեսակներ տարբեր կերպ են ազդում բնակչության եկամուտների և սպառման վրա։ Ուստի հարկային մուտքերի ավելացման քաղաքականությունը պետք է համադրվի սոցիալական արդարության և հարկման կարողության սկզբունքների հետ։ Հատկապես կարևոր է ուսումնասիրել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, քանի որ դրանց ազդեցությունը տարբեր եկամուտներ ունեցող խմբերի վրա կարող է տարբեր լինել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել պետական բյուջեի եկամուտների պլանավորման, հարկային քաղաքականության մշակման և հարկային վարչարարության կատարելագործման ժամանակ։ Հարկային մուտքերի մեծացման առավել արդյունավետ ճանապարհը կարող է հիմնվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխության, այլև հարկային բազայի ընդլայնման, ստվերային շրջանառության կրճատման, տնտեսական աճի խթանման, հարկային կարգապահության բարձրացման և վարչարարության թվայնացման համադրման վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը պետական բյուջեի հարկային մուտքերը դիտարկում է որպես հանրային ֆինանսների կայունության առանցքային աղբյուր և նպատակ ունի բացահայտել դրանց ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները, առկա խնդիրները և աճի ներուժը՝ առաջարկելով այնպիսի հարկային և վարչարարական մեխանիզմներ, որոնք կարող են ապահովել պետական եկամուտների կայուն ավելացում՝ միաժամանակ պահպանելով տնտեսական ակտիվության և հարկային արդարության համար անհրաժեշտ պայմանները։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ծախսերի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա կառուցվածքը, գործառույթները, կազմակերպման սկզբունքները և կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության մեջ պետական ծախսերը դիտարկվում են որպես պետական ֆինանսների կարևորագույն բաղադրիչ և տնտեսական ու սոցիալական քաղաքականության իրականացման հիմնական գործիքներից մեկը։ Քննարկվում են պետական բյուջեի ձևավորման և կատարման գործընթացները, բյուջետային միջոցների բաշխման ու օգտագործման սկզբունքները, պետական ծրագրերի ֆինանսավորումը և ծախսերի արդյունավետության գնահատման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ծախսերի կառավարման տարբեր փուլերում ներգրավված պետական մարմինների դերերին, նրանց փոխհարաբերություններին և ֆինանսական պատասխանատվության բաշխմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև բյուջետային պլանավորման, ծախսերի վերահսկողության, հաշվետվողականության և թափանցիկության հիմնահարցերը, ինչպես նաև պետական միջոցների նպատակային և արդյունավետ օգտագործման ապահովման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը վերլուծում է պետական ծախսերի կառավարման համակարգում առկա խնդիրները և դրանց առաջացման հնարավոր պատճառները՝ անդրադառնալով ռեսուրսների սահմանափակությանը, առաջնահերթությունների ճիշտ սահմանմանը, ծրագրային բյուջետավորման կիրառմանը և ծախսերի արդյունքայնության գնահատմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կառավարման կատարելագործման հնարավորություններին՝ ներառյալ բյուջետային գործընթացների արդիականացումը, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացումը, կառավարման տեղեկատվական համակարգերի զարգացումը, ծախսերի պլանավորման որակի բարձրացումը և պետական ծրագրերի արդյունքների նկատմամբ վերահսկողության բարելավումը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս պետական ծախսերի կառավարումը դիտարկել ոչ միայն որպես բյուջետային միջոցների տեխնիկական բաշխման գործընթաց, այլև որպես պետական քաղաքականության արդյունավետության, տնտեսական կայունության և հանրային ծառայությունների որակի վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող համակարգ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և պետական կառավարման մասնագետների, պետական մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հանրային ֆինանսների կառավարմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջրային լուծույթներից ֆենոլի սորբցիայի գործընթացի ուսումնասիրությանը և սորբցված նյութի հետագա փոխակերպումների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է ֆենոլի՝ որպես ջրային միջավայրերի աղտոտիչի, վարքագծի և այն սորբենտների միջոցով հեռացնելու հնարավորությունների հետազոտությունը։ Ֆենոլային միացությունները կարող են առաջանալ տարբեր արդյունաբերական գործընթացների ընթացքում և հայտնվել բնական ու տեխնածին ջրային համակարգերում, ինչի պատճառով դրանց հեռացման արդյունավետ մեթոդների մշակումը կարևոր խնդիր է շրջակա միջավայրի պահպանության և ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց ընթացքում ֆենոլի մոլեկուլները ջրային փուլից անցնում և կուտակվում են պինդ սորբենտի մակերեսին կամ կառուցվածքում։ Ուսումնասիրվում են սորբցիայի վրա ազդող հիմնական գործոնները, այդ թվում՝ սորբենտի բնույթը և մակերեսային հատկությունները, ֆենոլի սկզբնական խտությունը, լուծույթի կազմը, ջերմաստիճանը, շփման տևողությունը և միջավայրի այլ ֆիզիկաքիմիական պայմանները։ Սորբցիայի հավասարակշռության և կինետիկ օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գործընթացի արդյունավետությունը, նկարագրելու ֆենոլի և սորբենտի փոխազդեցության բնույթը և պարզելու, թե ինչ պայմաններում է հնարավոր առավել արդյունավետ հեռացնել աղտոտիչը ջրային միջավայրից։ Աշխատանքի առանձնահատուկ կողմը սորբցված ֆենոլի հետագա փոխակերպումների ուսումնասիրությունն է, ինչը թեման դուրս է բերում պարզապես սորբցիայի գործընթացի նկարագրության շրջանակից։ Այս ուղղությունը թույլ է տալիս դիտարկել, թե սորբենտի վրա կուտակվելուց հետո ինչպիսի քիմիական փոփոխությունների կարող է ենթարկվել ֆենոլը, ինչ միջանկյալ կամ վերջնական արտադրանքներ կարող են առաջանալ, և ինչպես կարող են այդ փոփոխությունները ազդել սորբցիոն համակարգի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև այն պատճառով, որ աղտոտիչի հեռացումը միշտ չէ, որ նշանակում է դրա լիարժեք ոչնչացում․ անհրաժեշտ է հասկանալ նաև առաջացող փոխակերպման արտադրանքների հատկությունները և հնարավոր բնապահպանական նշանակությունը։ Աշխատանքը համադրում է ֆիզիկական քիմիայի, մակերևութային երևույթների, օրգանական քիմիայի և շրջակա միջավայրի քիմիայի խնդիրները՝ ձևավորելով ֆենոլի վարքագծի վերաբերյալ համալիր պատկերացում։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ջրային լուծույթներից օրգանական աղտոտիչների հեռացման տեխնոլոգիաների մշակման, սորբենտների ընտրության և դրանց կիրառման օպտիմալ պայմանների որոշման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, բնապահպանական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, ջրի մաքրման ոլորտի հետազոտողներին, ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիա ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շուկայական տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են շուկայական հարաբերությունների էությունը, տնտեսական համակարգի վերափոխման գործընթացները, շուկայի հիմնական մեխանիզմները, մրցակցության դերը, սեփականության ձևերի փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մոտեցումները։ Քննարկվում են անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման և ազատ շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերությունները, ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները, ներդրումային միջավայրի ձևավորումը և տնտեսական կայունության ապահովման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների ընթացքին, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, արդյունավետ տնտեսական քաղաքականության մշակման և կիրառման խնդիրներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների և շուկայական տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։