Գևորգ Մարզպետունի

Биология

Աշխատանքը նվիրված է պարբերական հիվանդության՝ որպես ժառանգական բնույթ ունեցող հիվանդության, հայերի շրջանում կլինիկական, գենեալոգիական և մոլեկուլագենետիկական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում համադրվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, հիվանդների ընտանեկան և տոհմաբանական տվյալների, ինչպես նաև ժառանգականության հետ կապված մոլեկուլային փոփոխությունների ուսումնասիրության արդյունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ պարբերական հիվանդությունը հատկապես կարևոր նշանակություն ունի հայկական ծագում ունեցող բնակչության համար, ինչի պատճառով հայերի շրջանում հիվանդության տարածվածության, ժառանգական փոխանցման առանձնահատկությունների և գենետիկական հիմքերի ուսումնասիրությունը ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ գործնական նշանակություն։ Գենեալոգիական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հիվանդության ընտանեկան կուտակման օրինաչափությունները, գնահատելու ժառանգական փոխանցման բնույթը և հետևելու հիվանդության դրսևորմանը տարբեր սերունդների ներկայացուցիչների շրջանում։ Կլինիկական հետազոտությունը միտված է հիվանդության հիմնական ախտանշանների, նոպաների բնույթի և հաճախականության, հիվանդության ընթացքի ու հնարավոր բարդությունների համակարգված գնահատմանը, ինչը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր հիվանդների մոտ դրա դրսևորման բազմազանության մասին։ Մոլեկուլագենետիկական ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս հետազոտելու հիվանդության հետ կապված գենետիկական փոփոխությունները և պարզելու դրանց տարածվածությունն ու հնարավոր կապը կլինիկական առանձնահատկությունների հետ։ Այս մոտեցումը կարևոր է հիվանդության ժառանգական մեխանիզմների առավել խորքային ընկալման, գենետիկական ախտորոշման կատարելագործման և ռիսկային ընտանիքների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը նաև կարող է նպաստել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը, ժառանգական խորհրդատվության կատարելագործմանը և այն դեպքերի տարբերակմանը, երբ կլինիկական նշանները դեռևս ամբողջությամբ արտահայտված չեն։ Հետազոտության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է բժշկական գենետիկայի տարբեր մեթոդներ՝ հնարավորություն տալով հիվանդությունը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին կլինիկական վիճակ, այլև որպես որոշակի բնակչական և ժառանգական առանձնահատկություններ ունեցող գենետիկական խնդիր։ Հայերի շրջանում նման ուսումնասիրությունները կարևոր դեր ունեն նաև պոպուլյացիոն գենետիկայի տեսանկյունից, քանի որ կարող են լրացուցիչ տվյալներ տրամադրել որոշակի գենետիկական փոփոխությունների տարածվածության, բնակչության գենետիկական կառուցվածքի և ժառանգական հիվանդությունների նկատմամբ նախատրամադրվածության վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր գիտական հիմք է պարբերական հիվանդության կլինիկական պատկերի և գենետիկական պատճառաբանության փոխկապակցվածությունը հասկանալու, ախտորոշման մոտեցումները բարելավելու և հիվանդության ժառանգական բնույթի վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում ձևավորելու համար։

Другие предметы

Սույն նյութը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին վերաբերող նոր գրքերի և հրապարակումների ինֆորմացիոն ցանկը՝ ընդգծելով ժամանակակից քաղաքական, սոցիալական և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության նոր ուղղությունները։ Աշխատությունը համադրում է քաղաքական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կառավարման մոդելների ու ռազմավարությունների վերլուծությունը, քաղաքացիական մասնակցության և հասարակական ինստիտուտների դերակատարությունը, ինչպես նաև միջազգային քաղաքական գործընթացների և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարության, քաղաքական մտքի, սոցիալական շարժումների, քաղաքական մշակույթի և կառավարման արդիական հարցերին՝ ներառելով նաև համաշխարհային և տարածաշրջանային փորձի վերլուծություն։ Ինֆորմացիոն ցանկը ծառայում է որպես ուղեցույց քաղաքական գիտությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հանրային քաղաքականության հետ հետաքրքրված անձանց համար՝ ապահովելով նոր գիտական և կիրառական գրականության համակարգված ներկայացում և մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիություն։

Медицина

Դեղաբանական և դեղագործական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարտեզային ծիթրոնի տերևներից ստացված եթերայուղի հիմքով պատրաստված դեղաձևերի կենսաբանական և դեղաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բուսական հումքից եթերայուղի ստացման, դրա բաղադրիչների հատկությունների և համապատասխան դեղագործական ձևերի մշակման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված պատրաստուկների ակտիվության գնահատմանը, կիրառվող դեղաչափային ձևերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են եթերայուղի կենսաակտիվ բաղադրիչների հնարավոր ազդեցությունները, դրանց փոխազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի հետ և տարբեր փորձարարական պայմաններում դրսևորվող դեղաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են նաև դեղաձևերի կայունության, բաղադրության ընտրության, ակտիվ նյութերի պահպանման և կիրառման արդյունավետության գնահատման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բուսական ծագման եթերայուղերի դեղագործական կիրառության և դրանց հիմքով նոր պատրաստուկների մշակման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, դեղագործության, ֆիտոքիմիայի և բուսական ծագման դեղամիջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Մատենագիտական ցանկը նվիրված է մշակույթի և արվեստի բնագավառներում լույս տեսած նոր գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և ընթերցողներին ներկայացմանը։ Հրատարակության նպատակն է ապահովել մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիությունը, նպաստել մասնագիտական գրականության տարածմանը և աջակցել հետազոտական ու կրթական գործունեությանը։ Ցանկում կարող են ընդգրկված լինել մշակութաբանությանը, արվեստագիտությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, գրադարանային և թանգարանային գործին առնչվող գրքեր, գիտական հոդվածներ, պարբերական հրապարակումներ և այլ նյութեր։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մատենագիտական տեղեկությունների թեմատիկ դասակարգումը, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին կողմնորոշվել տարբեր բնագավառների հրատարակություններում և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Նման ցանկերը նպաստում են մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրությունների տեղեկատվական ապահովմանը, հրատարակչական գործունեության զարգացման միտումների բացահայտմանը և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Կարևորվում է նաև դրանց դերը գրադարանային սպասարկման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և գրականության որոնման գործընթացների կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանի գրքային ֆոնդերի ուսումնասիրության կազմակերպմանը և գրադարանավարներին այդ գործընթացում անհրաժեշտ մեթոդական աջակցության տրամադրմանը։ Գրքային ֆոնդը գրադարանի գործունեության հիմնական հիմքերից է, քանի որ դրա բովանդակային կազմը, ամբողջականությունը, արդիականությունը, պահպանվածության աստիճանը և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանությունը անմիջականորեն ազդում են գրադարանի ծառայությունների որակի վրա։ Այդ պատճառով ֆոնդի պարբերական ուսումնասիրությունը կարևոր միջոց է դրա զարգացման ուղղությունները որոշելու, առկա թերությունները բացահայտելու և գրականության ընտրության ու համալրման աշխատանքը կատարելագործելու համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել գրքային ֆոնդի ուսումնասիրության մեթոդները և ցույց տալ, թե ինչպես կարող է գրադարանավարը համակարգված կերպով գնահատել ֆոնդի վիճակը։ Ուսումնասիրության ընթացքում անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել ոչ միայն գրքերի քանակին, այլև դրանց թեմատիկ, լեզվական, ժանրային և ժամանակագրական կազմին, ընթերցողների պահանջներին համապատասխանությանը և օգտագործման հաճախականությանը։ Ֆոնդի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որ գրականությունն է առավել պահանջված, որ բաժիններն են բավարար համալրված, որտեղ կան բացեր, իսկ որ նյութերը երկար ժամանակ չեն օգտագործվում։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում գրքային ֆոնդի վիճակագրական և բովանդակային վերլուծությանը։ Գրադարանավարը կարող է ուսումնասիրել գրքերի շրջանառությունը, ընթերցողների հարցումները, տրամադրումների հաճախականությունը, առանձին թեմատիկ բաժինների օգտագործման մակարդակը և ֆոնդի համալրման դինամիկան։ Այս տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված որոշումներ ընդունել գրականության ձեռքբերման, դասակարգման, տեղափոխման կամ պահպանման վերաբերյալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանը պետք է իր ֆոնդը ձևավորի ոչ միայն առկա գրականության ավանդույթի, այլև տվյալ համայնքի, ուսումնական հաստատության կամ ընթերցողների խմբերի իրական տեղեկատվական պահանջների հիման վրա։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հարցումներ, զրույցներ, առաջարկությունների գրանցում, ընթերցողների նախասիրությունների դիտարկում և գրադարանային վիճակագրության վերլուծություն։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել ֆոնդի համալրման առաջնահերթությունները որոշելու համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆոնդի համալրման և թարմացման խնդիրներին։ Գրականության ընտրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել տվյալ ոլորտի զարգացման մակարդակը, նոր հրատարակությունների առկայությունը, ընթերցողների պահանջարկը և գրադարանի ֆինանսական հնարավորությունները։ Միաժամանակ կարևոր է պահպանել ֆոնդի թեմատիկ ամբողջականությունը և բացառել պատահական կամ չհիմնավորված համալրումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆոնդի մաքրման և վերանայման գործընթացին։ Երկար ժամանակ չօգտագործվող, բովանդակային առումով հնացած, վնասված կամ կրկնվող օրինակների առկայությունը կարող է նվազեցնել ֆոնդի արդյունավետ օգտագործումը։ Սակայն նման գրականության դուրսբերումը պետք է իրականացվի մասնագիտական չափանիշների հիման վրա՝ հաշվի առնելով տվյալ նյութի պատմական, մշակութային կամ տեղագիտական արժեքը։ Գրքային ֆոնդի պահպանության հարցը ևս կարևոր բաղադրիչ է։ Գրադարանավարը պետք է հետևի գրքերի ֆիզիկական վիճակին, պահպանման պայմաններին, խոնավության, ջերմաստիճանի, լուսավորության և փոշու ազդեցությանը, ինչպես նաև վնասված գրականության ժամանակին վերականգնմանը։ Պատշաճ պահպանությունը երկարացնում է գրքային ֆոնդի օգտագործման ժամկետը և նվազեցնում նոր օրինակներ ձեռք բերելու անհրաժեշտությունը։ Մեթոդական օգնության տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նրանով, որ կարող է գրադարանավարին տրամադրել ֆոնդի ուսումնասիրության կազմակերպման հաջորդական և գործնական մոտեցումներ։ Դրանք կարող են ներառել ուսումնասիրության նպատակի սահմանում, անհրաժեշտ տվյալների հավաքագրում, գրականության բովանդակային և վիճակագրական վերլուծություն, ընթերցողների պահանջների գնահատում, արդյունքների ամփոփում և հետագա աշխատանքների պլանավորում։ Նման համակարգված մոտեցումը թույլ է տալիս գրադարանավարին հիմնավորել ֆոնդի զարգացման վերաբերյալ որոշումները և ավելի արդյունավետ կազմակերպել առօրյա աշխատանքը։ Կարևոր է նաև ֆոնդի ուսումնասիրության արդյունքների փաստաթղթավորումը։ Հաշվետվությունները, վերլուծական տեղեկանքները, վիճակագրական աղյուսակները և դիտարկումների արդյունքները կարող են ծառայել որպես հետագա համալրման և կազմակերպչական աշխատանքների հիմք։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ժամանակի ընթացքում համեմատել ֆոնդի փոփոխությունները և գնահատել իրականացված միջոցառումների արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը գրքային ֆոնդի ուսումնասիրությունը ներկայացնում է որպես գրադարանային գործունեության շարունակական և նպատակային գործընթաց, որը միավորում է ֆոնդի բովանդակային գնահատումը, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը, վիճակագրական վերլուծությունը, համալրումը, մաքրումը և պահպանությունը։ Այն ունի գործնական-մեթոդական նշանակություն և կարող է օգնել գրադարանավարներին ավելի արդյունավետ կառավարել գրքային ռեսուրսները, բարելավել ընթերցողների սպասարկումը և ձևավորել տվյալ գրադարանի խնդիրներին ու օգտվողների պահանջներին համապատասխան, հավասարակշռված և կենսունակ գրքային ֆոնդ։

Культура

Գիրքը նվիրված է ֆլեյտայի դերին և գեղարվեստական արտահայտչական հնարավորություններին XX դարի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործական ժառանգության մեջ՝ ընդգծելով գործիքի զարգացման, կատարողական դպրոցի և ազգային երաժշտական մտածողության փոխազդեցությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում ֆլեյտայի կիրառման առանձնահատկությունները՝ որպես մենակատարային, կամերային և նվագախմբային գործիք, ինչպես նաև նրա տեմբրային և տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնումը ժամանակակից երաժշտական լեզվի շրջանակներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ֆլեյտայի ինտոնացիոն, ռիթմիկ և արտահայտչական դերը՝ համադրելով այն հայ երաժշտական ավանդույթների և եվրոպական կոմպոզիտորական դպրոցների ազդեցությունների հետ։ Գրքում քննարկվում են նաև կատարողական մեկնաբանության խնդիրները, նոր երաժշտական տեխնիկաների կիրառումը և ֆլեյտայի ռեպերտուարի ձևավորման գործընթացը XX դարի ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության արտահայտմանը երաժշտական ձևերի և գործիքային մտածողության միջոցով։ Աշխատությունը համադրում է երաժշտագիտական վերլուծությունը և կատարողական փորձը՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում ֆլեյտայի դերի մասին հայ կոմպոզիտորական արվեստում։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների և հայ երաժշտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։