Հայաստանի Հանրապետության գետերի նվազագույն հոսքը և հաշվարկը

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային գործունեության ընթացքում առաջացող ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և կառավարման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ներդրումային որոշումների ընդունման պայմաններում ձևավորվող անորոշություններն են, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ներդրված կապիտալի պահպանման, ակնկալվող եկամտաբերության և ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության վրա։ Քննության են առնվում ներդրումային ռիսկերի հիմնական տեսակները՝ շուկայական, ֆինանսական, վարկային, արժութային, տոկոսադրույքային, իրացվելիության, գործառնական և մակրոտնտեսական գործոնների հետ կապված ռիսկերը՝ գնահատելով դրանց փոխկապակցվածությունն ու ազդեցությունը ներդրումային ծրագրերի իրականացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի ներդրումային միջավայրի առանձնահատկություններին, ֆինանսական շուկայի զարգացման մակարդակին, կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին և տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ ներդրողների զգայունությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ռիսկերի նույնականացման և գնահատման քանակական ու որակական մոտեցումները, ներդրումային ծրագրերի սցենարային վերլուծությունը, զգայունության գնահատումը և տարբեր տնտեսական պայմաններում հնարավոր արդյունքների համեմատումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ներդրումային պորտֆելի դիվերսիֆիկացման խնդիրը՝ որպես տարբեր ակտիվների և գործունեության ուղղությունների միջև ռիսկերի բաշխման ընդհանուր միջոց։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև կազմակերպությունների ներքին ռիսկերի կառավարման համակարգերին, տեղեկատվական ապահովմանը, ներդրումային որոշումների վերահսկման մեխանիզմներին և երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորման նշանակությանը։ Առանձին ուղղություն է օտարերկրյա և ներքին ներդրողների ռիսկերի ընկալման ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տնտեսական կանխատեսելիության, ֆինանսական ենթակառուցվածքների և գործարար միջավայրի ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության վրա։ Ռիսկերի արդյունավետ կառավարումը դիտարկվում է ոչ թե դրանց ամբողջական վերացման, այլ հնարավոր կորուստների և ակնկալվող եկամտաբերության միջև հիմնավորված հարաբերակցության ձևավորման գործընթաց։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և համապատասխան մեթոդների կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի տնտեսական ու ֆինանսական միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ներդրումային կառավարման, ֆինանսների, ռիսկերի վերլուծության և տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգել ՀՀ-ում ներդրումային ռիսկերի ձևավորման հիմնական գործոնները և բացահայտել դրանց կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Педагогика

Խաղը նախադպրոցական տարիքում հանդիսանում է երեխայի զարգացման հիմնական գործունեության ձևերից մեկը և հատկապես կարևոր դեր ունի կուրության կամ տեսողության խանգարման դեպքում որպես համակշռման և փոխհատուցման գործընթացի ձևավորման պայման։ Տեսողության բացակայությունը կամ սահմանափակությունը երեխայի մոտ կարող է դժվարացնել շրջակա աշխարհի ընկալումը, տարածական կողմնորոշումը և սոցիալական փոխազդեցությունը, սակայն խաղային գործունեությունը հնարավորություն է տալիս զարգացնել մնացած զգայարանները՝ լսողությունը, շոշափումը, շարժողական զգացողությունը և խոսքային հաղորդակցությունը։ Խաղի ընթացքում երեխան սովորում է ճանաչել առարկաները շոշափման միջոցով, տարբերակել ձայները, զարգացնել հիշողությունը և ուշադրությունը, ինչը նպաստում է փոխհատուցողական մեխանիզմների ձևավորմանը։ Հատկապես կարևոր են դերային, շարժողական և դիդակտիկ խաղերը, որոնք օգնում են երեխային հասկանալ սոցիալական հարաբերությունները, զարգացնել հաղորդակցման հմտությունները և ձևավորել ինքնուրույնության տարրեր։ Խաղային միջավայրում ապահովված անվտանգությունը և ճիշտ կազմակերպված մանկավարժական աջակցությունը նպաստում են, որ կույր երեխան կարողանա հաղթահարել սահմանափակումները և աստիճանաբար հարմարվել շրջակա աշխարհին։ Ուսուցիչների և ծնողների ուղղորդված մասնակցությունը խաղային գործընթացին կարևոր է, քանի որ նրանք օգնում են ճիշտ ընտրել խաղերի բովանդակությունը և մեթոդները՝ հաշվի առնելով երեխայի անհատական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, խաղը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլ նաև արդյունավետ մանկավարժական գործիք, որը նպաստում է կուրություն ունեցող երեխաների զարգացման, փոխհատուցման և սոցիալական ինտեգրման գործընթացին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը և այդ ոլորտում առկա հիմնական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման և նորարարության տարածման կարևոր գործոն, իսկ դրա պետական կարգավորումը՝ որպես այնպիսի մեխանիզմների ամբողջություն, որոնց միջոցով պետությունը սահմանում է տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության իրավական և տնտեսական պայմանները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում ձեռնարկատիրական գործունեության ձևավորման և զարգացման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերին, ձեռնարկատիրության պետական աջակցության և վերահսկողության սկզբունքներին, ինչպես նաև գործարար միջավայրի վրա վարչական, հարկային, իրավական և տնտեսական կարգավորումների ազդեցությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում գործող օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, դրանց արդյունավետությանը և գործարարության զարգացման համար ստեղծվող հնարավորություններին ու սահմանափակումներին։ Աշխատությունը կարող է ներառել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունների, շուկայական մրցակցության պայմանների, հարկային քաղաքականության, լիցենզավորման և պետական վերահսկողության, ձեռնարկատերերի իրավունքների պաշտպանության և վարչարարական բեռի հետ կապված խնդիրների վերլուծություն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն հարցին, թե որքանով են պետական կարգավորման գործող գործիքները համապատասխանում ժամանակակից տնտեսական պահանջներին և նպաստում ձեռնարկատիրական ակտիվության աճին։ Հետազոտության ընթացքում ներկայացված խնդիրների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնց կատարելագործումը կարող է նպաստել ավելի բարենպաստ և կանխատեսելի գործարար միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ կարգավորումը կարող է նպաստել ներդրումների ակտիվացմանը, մրցակցային միջավայրի բարելավմանը, նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը և տնտեսական աճի ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և գործարար միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

Химия

Այս գիտական ուսումնասիրությունը վերաբերում է կոնդենսացված պիրրոլների և պիրիդինների սինթեզի մեթոդների, քիմիական հատկությունների և կենսաբանական ակտիվության համապարփակ վերլուծությանը՝ ընդգրկելով օրգանական քիմիայի ժամանակակից ուղղությունները և դրանց կիրառական նշանակությունը դեղագիտության ու կենսաբանության ոլորտներում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են բազմօղակ հետերոցիկլային միացությունների ստացման տարբեր ռազմավարություններ՝ ներառյալ լաբորատոր սինթեզի նորարարական մոտեցումներ, կատալիտիկ գործընթացներ և կառուցվածքային ձևափոխման եղանակներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ բարձր ընտրողականությամբ և արդյունավետությամբ միացություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրրոլային և պիրիդինային համակարգերի կառուցվածք-հատկություն կապերին, դրանց էլեկտրոնային կառուցվածքի առանձնահատկություններին, ռեակտիվությանը և կայունությանը տարբեր քիմիական միջավայրերում։ Բացի սինթեզից և ֆիզիկաքիմիական հատկություններից, ուսումնասիրությունը ընդգրկում է նաև այս միացությունների կենսաբանական ակտիվության գնահատումը, ներառյալ հակամանրէային, հակաուռուցքային և ֆերմենտային համակարգերի վրա ազդող հատկությունները, ինչը կարևոր է նոր դեղագործական նյութերի մշակման համար։ Աշխատությունը ընդգծում է կոնդենսացված հետերոցիկլային համակարգերի դերը ժամանակակից բժշկական քիմիայում՝ որպես պոտենցիալ կենսաակտիվ մոլեկուլների հիմք, ինչպես նաև ներկայացնում է դրանց կիրառման հեռանկարները դեղերի նախագծման և մոլեկուլային թիրախավորման ոլորտներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են փորձարարական տվյալները և կառուցվածքային հետազոտությունների արդյունքները, որոնք թույլ են տալիս ավելի լավ հասկանալ այս միացությունների վարքագիծը կենսաբանական համակարգերում և նպաստում են նոր դեղամիջոցների ռացիոնալ նախագծման գիտական հիմքերի ձևավորմանը։

Политология

Cours de civilisation française et arménienne-ը լեզվամշակութային և կրթական ուղղվածության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների և ֆրանս-հայ մշակութային միջավայրի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար, աշխատությունում ներկայացվում են Ֆրանսիայի և Հայաստանի քաղաքակրթական հիմնական առանձնահատկությունները՝ պատմություն, մշակույթ, հասարակական կյանք, ավանդույթներ և ժամանակակից զարգացումներ, միաժամանակ ընդգրկվում են լեզվական և հաղորդակցական վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել ֆրանսերեն ընթերցման և հասկանալու հմտությունները մշակութային թեմաների համատեքստում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջմշակութային համեմատություններին՝ արժեքային համակարգեր, կրթական ավանդույթներ, պետական կառույցներ և հասարակական վարքագիծ, աշխատությունը նաև ծառայում է որպես լեզվամշակութային կամուրջ՝ նպաստելով երկու երկրների քաղաքակրթությունների փոխըմբռնմանը և ֆրանսերեն լեզվի կիրառմանը իրական հաղորդակցական իրավիճակներում։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է արտամարմնային բեղմնավորումից հետո միապտուղ հղիության ընթացքի և ելքերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հղիության տարբեր փուլերում առաջացող առանձնահատկություններին, հնարավոր բարդություններին և մայրական ու պտղային արդյունքներին։ Գրքում ներկայացվում են օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների կիրառման արդյունքում ձևավորված հղիությունների առանձնահատկությունները և դրանց համեմատական գնահատման հնարավորությունները բնական ճանապարհով առաջացած հղիությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հղիության վաղ փուլին, սաղմի իմպլանտացիայից հետո ընթացող փոփոխություններին, հղիության պահպանմանը և հետագա զարգացմանը՝ հաշվի առնելով արտամարմնային բեղմնավորման հետ կապված կլինիկական գործոնները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մայրական առողջության, պլացենտացիայի, պտղի աճի և զարգացման, հղիության տարբեր բարդությունների առաջացման ու ծննդաբերության ընթացքի հետ կապված ցուցանիշները։ Քննարկվում են վաղաժամ ծննդաբերության, հղիության ընթացքում արյան ճնշման խանգարումների, պտղի աճի սահմանափակման և այլ հնարավոր բարդությունների զարգացման ռիսկերը՝ դրանց վրա ազդող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հղիության ընթացքի հսկողությանը, ժամանակին ախտորոշմանը և հղիների բժշկական վարման առանձնահատկություններին՝ հնարավորություն տալով գնահատել առավել արդյունավետ վերահսկման և կանխարգելման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև ծննդաբերության եղանակը, հղիության ավարտը, նորածնի վիճակը և պերինատալ հիմնական ցուցանիշները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արտամարմնային բեղմնավորումից հետո ձևավորված միապտուղ հղիության կլինիկական ընթացքի մասին և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք կարող են պայմանավորել բարենպաստ կամ անբարենպաստ ելքը։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաներից հետո հղիների անհատականացված հսկողության, ռիսկերի վաղ հայտնաբերման և մանկաբարձական մարտավարության կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, պերինատոլոգների, ընտանեկան բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների, ասպիրանտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ինչպես նաև այն մասնագետների, ովքեր զբաղվում են անպտղության բուժմամբ և օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաներից հետո հղիությունների վարմամբ։