Հայաստանի Հանրապետության գետերի նվազագույն հոսքը և հաշվարկը

History

Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է մարդաբանության և հնագիտության բնագավառներին վերաբերող ուսումնասիրություններ՝ ներկայացնելով մարդու կենսաբանական առանձնահատկությունների, հնագույն բնակչության պատմության և նյութական մշակույթի հետազոտության տարբեր ուղղություններ։ Ժողովածուի միջգիտակարգային բնույթը հնարավորություն է տալիս համադրելու մարդաբանական և հնագիտական տվյալները՝ անցյալի հասարակությունների կազմի, կենսակերպի, պատմական զարգացման ու մշակութային միջավայրի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Մարդաբանական ուսումնասիրությունների շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն մարդկային մնացորդների, կմախքային նյութի և բնակչության ֆիզիկական բնութագրերի քննությունը, իսկ հնագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դրանք կապելու բնակավայրերի, թաղման հուշարձանների, գտածոների և նյութական մշակույթի այլ դրսևորումների հետ։ Այս երկու գիտակարգերի փոխլրացումը նպաստում է հնագույն համայնքների պատմության, բնակչության տեղաշարժերի, կենսաբանական բազմազանության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը գիտական քննարկման դաշտ է ստեղծում տարբեր մեթոդաբանությունների և հետազոտական արդյունքների ներկայացման համար՝ կարևորելով փաստական նյութի վերլուծությունն ու միջգիտակարգային համագործակցությունը։ Այն օգտակար աղբյուր է մարդաբանների, հնագետների, պատմաբանների, պալեոանտրոպոլոգների, ուսանողների և հնագույն հասարակությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Учебник «Геоботаника» П. Д. Ярошенко посвящён основам науки о растительном покрове Земли, его структуре, закономерностях распределения и динамике. В книге рассматриваются растительные сообщества как сложные природные системы, формирующиеся под влиянием экологических факторов. Основные темы включают: Понятие фитоценоза и его характеристика Структура и видовой состав растительных сообществ Экологические факторы среды и их влияние на растительность Сукцессии и изменения растительного покрова Классификация и картографирование растительности Географические закономерности распределения растительности Учебник является важным фундаментальным источником по геоботанике и широко используется в подготовке биологов, экологов и географов.

Technology

Работа посвящена исследованию процессов влаго-солепереноса в почвогрунтах и разработке способов их регулирования с целью улучшения водно-солевого режима почв и повышения эффективности их сельскохозяйственного использования. В центре внимания находятся закономерности перемещения влаги и растворённых солей в почвенном профиле под воздействием природных и антропогенных факторов. Рассматриваются взаимосвязанные процессы фильтрации, испарения, капиллярного подъёма, инфильтрации и перераспределения почвенной влаги, а также миграция растворимых солей вместе с водными потоками. Особое значение придаётся изучению влияния гранулометрического состава, структуры, плотности, водопроницаемости и других физико-механических характеристик почвогрунтов на интенсивность влаго- и солепереноса. Анализируется роль климатических условий, уровня грунтовых вод, режима орошения и дренажа в формировании водно-солевого состояния почвы. Отдельное внимание уделяется процессам засоления и рассоления, накоплению солей в различных слоях почвенного профиля и условиям, способствующим их перемещению за пределы корнеобитаемой зоны. В работе рассматриваются методы математического и экспериментального исследования влаго-солевого режима, позволяющие оценивать динамику содержания влаги и солей во времени и пространстве. Полученные закономерности могут использоваться для прогнозирования изменений состояния почвогрунтов при различных режимах орошения и водопользования. Существенное место занимает разработка способов регулирования процессов влаго-солепереноса. К ним могут относиться совершенствование режимов орошения, применение дренажных систем, управление глубиной залегания грунтовых вод, подбор оптимальных норм и сроков полива, а также использование агротехнических и мелиоративных мероприятий. Рациональное регулирование водно-солевого режима имеет большое значение для предотвращения вторичного засоления, сохранения плодородия почв и повышения эффективности использования водных ресурсов. Исследование представляет интерес для специалистов в области почвоведения, гидрологии, мелиорации, агрономии, экологического мониторинга и управления водными ресурсами. Материалы работы могут быть полезны при проектировании и совершенствовании оросительных и дренажных систем, оценке состояния сельскохозяйственных земель и разработке мероприятий по восстановлению и сохранению продуктивности почв.

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Mathematics

Այս թեման վերաբերում է առաձգականության տեսության (էլաստիկության մեխանիկա) բարդ խնդիրներին՝ ուսումնասիրելով այն լարված վիճակը, որը առաջանում է առաձգական միջավայրում, երբ այն պարունակում է փոխուղղահայաց ճեղքեր (թրեշիներ) և բացարձակ կոշտ բարակ ներդիրներ։ Այդպիսի համակարգերում նյութի վարքը դառնում է խիստ անհամասեռ, քանի որ ճեղքերը գործում են որպես լարվածության կենտրոնացման աղբյուրներ, իսկ կոշտ ներդիրները՝ որպես դեֆորմացիան սահմանափակող տարրեր։ Հետազոտությունը սովորաբար նպատակ ունի գտնել լարվածությունների բաշխումը, տեղաշարժերի դաշտը և էներգետիկ բնութագրերը նման բարդ կառուցվածքներում՝ օգտագործելով մաթեմատիկական ֆիզիկայի մեթոդներ, մասնավորապես եզրային խնդիրների լուծում, ինտեգրալ հավասարումներ և սինգուլյար վերլուծություն։ Ուղղահայաց ճեղքերի համակցությունը և կոշտ ներդիրների առկայությունը ստեղծում են փոխազդող սթրեսային դաշտեր, որոնք կարող են զգալիորեն փոխել նյութի ամրության և ճաքերի տարածման վարքը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են ինժեներական մեխանիկայում, երկրաբանության մեջ և կոմպոզիտային նյութերի նախագծման ոլորտում, որտեղ անհրաժեշտ է կանխատեսել նյութի քայքայման կամ կայունության սահմանները բարդ կառուցվածքային պայմաններում։

Literature

Ակսել Բակունց. Երկեր աշխատությունը հայ դասական գրականության կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Ակսել Բակունցի արձակ ստեղծագործությունները՝ պատմվածքներ, նովելներ և արձակ հատվածներ, որոնք արտացոլում են հայկական գյուղաշխարհի կյանքը, բնության և մարդու հարաբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական իրականության բարդությունները XX դարի առաջին կեսին, նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են լեզվական ճշգրտությամբ, պատկերային հարուստ համակարգով և խոր հոգեբանական դիտարկումներով, գիրքը ընդգծում է Բակունցի գրականության կենտրոնական թեմաները՝ գյուղական կյանքի փոփոխությունները, մարդու ներքին աշխարհը, արդարության և բարոյականության խնդիրները, միաժամանակ ցույց տալով նրա յուրահատուկ տեղը հայ արձակի զարգացման մեջ որպես նուրբ դիտարկող և գեղարվեստական լեզվի վարպետ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։