Իննսուներեքը

Философия

Այս փիլիսոփայական ուսումնասիրությունը նվիրված է Գաբրիել Վահանյան-ի «Աստծո մահ» գաղափարի շուրջ ձևավորված աստվածաբանական և փիլիսոփայական ուսմունքի վերլուծությանը՝ դիտարկելով այն որպես XX դարի կրոնափիլիսոփայական մտածողության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատության մեջ քննության են ենթարկվում արդի աշխարհում սեկուլյարացման գործընթացները, ավանդական կրոնական պատկերացումների վերափոխումը և հավատքի իմաստի նոր մեկնաբանությունները, որոնք առաջ են բերվում այս ուսմունքի շրջանակում։ Հեղինակը վերլուծում է Աստծո ներկայության, բացակայության և մարդու հոգևոր պատասխանատվության խնդիրները՝ դրանք կապելով էկզիստենցիալիզմի, պրոտեստանտական աստվածաբանության և ժամանակակից մշակութային փիլիսոփայության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է «աստվածայինի բացակայության» գաղափարը վերաիմաստավորում բարոյականությունը, հավատքի փորձառությունը և մարդու ինքնության ձևավորումը ժամանակակից աշխարհում։ Աշխատությունը նաև քննադատական տեսանկյունից քննարկում է այս ուսմունքի սահմանները և ազդեցությունը հետագա աստվածաբանական և փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա՝ ընդգծելով դրա տեղը XX դարի գաղափարական հոսանքների համատեքստում։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիայի՝ աղեստամոքսային համակարգի բնականոն միկրոբիոտայի ձևավորման և կարգավորման գործընթացում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն աղիք հասնելու և այնտեղ ժամանակավորապես պահպանվելու կարողությամբ, այլև աղեստամոքսային համակարգի լորձաթաղանթի մակերեսներին արդյունավետորեն կպչելու՝ ադհեզիայի ունակությամբ։ Ադհեզիան բակտերիալ բջիջների և հյուրընկալող օրգանիզմի էպիթելային մակերեսների միջև փոխազդեցության բարդ գործընթաց է, որի վրա ազդում են ինչպես միկրոօրգանիզմի մակերևութային կառուցվածքներն ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, այնպես էլ լորձային շերտի, էպիթելային բջիջների և աղեստամոքսային միջավայրի պայմանները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր տեսակների և շտամների ադհեզիվ հատկությունները, դրանց տարբերությունները և այդ հատկանիշի վրա ազդող գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բակտերիաների մակերևութային սպիտակուցներին, ածխաջրային բաղադրիչներին, բջջապատի կառուցվածքին և այլ մոլեկուլային գործոններին, որոնք կարող են մասնակցել հյուրընկալողի բջիջների կամ լորձային շերտի հետ փոխազդեցությանը։ Ադհեզիայի արդյունավետությունը կարևոր է այն պատճառով, որ աղեստամոքսային համակարգում միկրոօրգանիզմները ենթարկվում են թթվային միջավայրի, մարսողական ֆերմենտների, լեղաթթուների և մեխանիկական հեռացման ազդեցությանը։ Այդ պայմաններում մակերեսին ամրանալու ունակությունը կարող է նպաստել պրոբիոտիկ բակտերիաների պահպանմանը և դրանց կենսաբանական ազդեցության դրսևորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պրոբիոտիկների և աղիքային բնական միկրոբիոտայի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ադհեզիվ հատկություններով օժտված կաթնաթթվային բակտերիաները կարող են մասնակցել միկրոբային համայնքի կառուցվածքի ձևավորմանը, մրցակցել որոշ անցանկալի միկրոօրգանիզմների հետ, արտադրել օրգանական թթուներ և այլ կենսաբանական ակտիվ նյութեր և նպաստել աղիքային միջավայրի հավասարակշռության պահպանմանը։ Այս գործընթացները կարող են անդրադառնալ նաև աղիքային էպիթելի պաշտպանիչ հատկությունների և տեղային միկրոմիջավայրի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բակտերիաների ադհեզիայի գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ օգտագործելով էպիթելային բջիջների մոդելներ, լորձային բաղադրիչներ կամ այլ in vitro համակարգեր։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս համեմատել տարբեր շտամների կպչողականության աստիճանը և բացահայտել այն միկրոօրգանիզմներին, որոնք ունեն առավել արտահայտված պրոբիոտիկ ներուժ։ Միաժամանակ կարևոր է հաշվի առնել, որ բարձր ադհեզիան ինքնին չի հանդիսանում պրոբիոտիկ արդյունավետության միակ չափանիշը․ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել նաև միկրոօրգանիզմի կենսունակությունը, թթվային և լեղային միջավայրի նկատմամբ դիմադրողականությունը, անվտանգությունը և օգտակար կենսաբանական հատկությունները։ Հետազոտության մեջ կարող է կարևորվել նաև տարբեր արտաքին գործոնների ազդեցությունը ադհեզիայի վրա։ Միջավայրի pH-ը, ջերմաստիճանը, աղերի և սննդանյութերի առկայությունը, բակտերիաների աճի փուլը, լորձային բաղադրիչների հատկությունները և հյուրընկալող բջիջների վիճակը կարող են փոփոխել բակտերիաների կպչողականությունը։ Այդ գործոնների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների վարքը բնական պայմաններին մոտ միջավայրում։ Մոլեկուլային մակարդակում ադհեզիայի մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նաև նպաստել նոր և ավելի արդյունավետ պրոբիոտիկ շտամների ընտրությանը։ Եթե հնարավոր է որոշակի մակերևութային բաղադրիչների կամ գեների առկայությունը կապել բարձր ադհեզիվ հատկությունների հետ, ապա այդ հատկանիշները կարող են օգտագործվել շտամների բնութագրման և ընտրության ժամանակ։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է պրոբիոտիկ պատրաստուկների, ֆունկցիոնալ սննդամթերքի և կենսատեխնոլոգիական արտադրանքի մշակման հետ։ Ադհեզիայի և աղիքային միկրոբիոտայի փոխազդեցության վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտագործվել այնպիսի կաթնաթթվային բակտերիաների ընտրության համար, որոնք ավելի լավ են հարմարվում աղեստամոքսային համակարգի պայմաններին և կարող են արդյունավետորեն փոխազդել հյուրընկալող օրգանիզմի միկրոբիոտայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիան դիտարկում է որպես կարևոր կենսաբանական հատկանիշ, որը կարող է ազդել դրանց պահպանման, հյուրընկալողի հետ փոխազդեցության և աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության վրա՝ համադրելով մանրէաբանական, ֆիզիոլոգիական և մոլեկուլային մոտեցումները և հիմք ստեղծելով առավել արդյունավետ ու նպատակային պրոբիոտիկ համակարգերի ուսումնասիրման ու կիրառման համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցանցային տնտեսության տեսական հիմքերի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և Հայաստանի Հանրապետությունում դրա ձևավորման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվական ու հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացման ազդեցությունը տնտեսական հարաբերությունների, կազմակերպությունների գործունեության, շուկաների և սպառողների փոխգործակցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային հաղորդակցությունների, էլեկտրոնային գործարքների, տեղեկատվական հոսքերի և փոխկապակցված տնտեսական սուբյեկտների միջոցով ձևավորվող նոր տնտեսական հարաբերություններին։ Վերլուծվում են ցանցային սկզբունքներով գործող կազմակերպությունների և շուկաների զարգացման նախադրյալները, տեղեկատվական ենթակառուցվածքների դերը, տեխնոլոգիական նորարարությունների տարածումը և մարդկային կապիտալի նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի տնտեսությունում նման համակարգի ձևավորմանը նպաստող և խոչընդոտող տնտեսական, տեխնոլոգիական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Կարևորվում են թվային ենթակառուցվածքների զարգացումը, տնտեսավարող սուբյեկտների միջև կապերի ընդլայնումը, նորարարական գործունեության խթանումը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների առավել լայն կիրառումը տնտեսական գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ձեռնարկատերերի և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր լիգանդների և սինթետիկ երկշղթա պոլիռիբոնուկլեոտիդային համակարգի փոխազդեցությունների ֆիզիկաքիմիական ու կենսաֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում նուկլեինաթթուների մոդելային համակարգերի կիրառումն է՝ պարզելու համար, թե տարբեր կառուցվածք և հատկություններ ունեցող փոքր մոլեկուլները կամ այլ կապվող միացությունները ինչպես են փոխազդում ՌՆԹ-ին նման պոլիմերային կառուցվածքների հետ։ Նման սինթետիկ պոլինուկլեոտիդը հնարավորություն է տալիս բնական նուկլեինաթթուների համեմատ ավելի վերահսկելի պայմաններում ուսումնասիրել մոլեկուլային ճանաչման, կապման և կառուցվածքային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել լիգանդների կապման բնույթը, փոխազդեցության հարաբերական ուժգնությունը, համակարգի կայունության փոփոխությունները և պոլինուկլեոտիդի կառուցվածքային կազմակերպման վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լիգանդների քիմիական կառուցվածքի և դրանց կապման առանձնահատկությունների միջև կապի բացահայտմանը՝ համեմատելով տարբեր դասերի միացությունների վարքը նույն մոդելային համակարգում։ Կենսաֆիզիկական տեսանկյունից հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն հարցը, թե փոխազդեցության ընթացքում ինչպիսի ոչ կովալենտ ուժեր կարող են մասնակցել համալիրների ձևավորմանը և ինչպես կարող է փոխվել պոլինուկլեոտիդային կառուցվածքի կայունությունը։ Նման ուսումնասիրություններում կիրառվող սպեկտրային, ջերմադինամիկական և այլ ֆիզիկաքիմիական գնահատումները հնարավորություն են տալիս համադրելու փոխազդեցության տարբեր բնութագրերը և ձևավորելու կապման գործընթացի ամբողջական մոդել։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր լիգանդների ազդեցությունների համեմատական վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածություններ և ավելի լավ հասկանալ նուկլեինաթթու–լիգանդ մոլեկուլային ճանաչման ընդհանուր սկզբունքները։ Մոդելային պոլինուկլեոտիդային համակարգի օգտագործումը հատկապես արժեքավոր է հիմնարար կենսաֆիզիկական հետազոտությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս սահմանափակել բնական կենսաբանական համակարգերին բնորոշ բազմաթիվ լրացուցիչ գործոնների ազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և նուկլեինաթթուների քիմիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ՌՆԹ-ին նման կառուցվածքների և տարբեր լիգանդների փոխազդեցության մեխանիզմների ու օրինաչափությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Медицина

Այս կլինիկական-մեթոդական հետազոտությունը նվիրված է հղիության վարման մարտավարությանը վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումների պայմաններում՝ ներառյալ հիպոթիրեոզի և հիպերթիրեոզի տարբեր ձևերը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են վահանաձև գեղձի հորմոնների դերը հղիության ֆիզիոլոգիական ընթացքի, պտղի զարգացման և մոր նյութափոխանակային հոմեոստազի պահպանման գործում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է էնդոկրին խանգարումների ազդեցությունը հղիության բարդությունների՝ վիժման, վաղաժամ ծննդաբերության, պտղի զարգացման հետաձգման և այլ պերինատալ ռիսկերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին՝ հորմոնալ հետազոտություններին, ուլտրաձայնային մոնիթորինգին և ռիսկերի գնահատման կլինիկական սանդղակներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև բուժման և հղիության կառավարման մոտեցումները՝ հորմոնալ փոխարինող թերապիա, դեղորայքային վերահսկում, դոզավորման ճշգրտում և բազմամասնագիտական թիմային մոտեցում։ Հետազոտությունը ընդգծում է վաղ ախտորոշման և անհատականացված բժշկական հսկողության կարևորությունը մոր և պտղի առողջության պահպանման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է էնդոկրինոլոգների, մանկաբարձ-գինեկոլոգների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական հետազոտողների համար։