Իշխանության դրդապատճառի դրսևորումները ղեկավարի կառավարչական գործառույթներում

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բիզնես միջավայրի բարելավման գործիքակազմի կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացմանը նպաստող տնտեսական, իրավական, վարչական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին։ Գրքում վերլուծվում են բիզնես միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, դրանց ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության արդյունավետության, ներդրումային ակտիվության, մրցակցության և տնտեսական աճի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման մեխանիզմներին, վարչարարության պարզեցմանը, ձեռնարկությունների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությանը, հարկային և մաքսային գործընթացների կատարելագործմանը, ֆինանսական ռեսուրսների մատչելիությանը և գործարարության համար բարենպաստ իրավական դաշտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման, նոր ներդրումների ներգրավման, նորարարության խթանման և մրցակցային միջավայրի ամրապնդման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը կարևորում է թվայնացման և ժամանակակից կառավարչական գործիքների կիրառումը՝ որպես բիզնես գործընթացների արագացման, ծախսերի նվազեցման, թափանցիկության բարձրացման և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխգործակցության բարելավման միջոցներ։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող գործիքակազմի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական խնդիրները, դրա կիրառման սահմանափակումները և կատարելագործման հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է բիզնես միջավայրի բարելավման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկատիրական գործունեության համար առավել կանխատեսելի, մրցունակ և ներդրումային առումով գրավիչ պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման, գործարարության պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծման գործընթացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին, բիզնես խորհրդատուներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։

Экономика

Գրքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի Հանրապետությունում ագրարային քաղաքականության իրականացման տնտեսական լծակների կատարելագործման հիմնահարցերը՝ վերլուծելով գյուղատնտեսական ոլորտի զարգացման պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, առկա գործիքակազմը և դրանց արդյունավետությունը, ներկայացվում են ֆինանսական աջակցությունների, սուբսիդիաների, վարկային ծրագրերի և հարկային խթանների կիրառման մեխանիզմները, դիտարկվում են դրանց ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների մրցունակության, արտադրողականության և շուկային ինտեգրման վրա, առանձնացվում են համակարգային խնդիրներ՝ կապված ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության, ինստիտուցիոնալ թերությունների և ռիսկերի կառավարման անբավարարության հետ, քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, առաջարկվում են տնտեսական լծակների կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացմանը և ագրարային ոլորտի կայուն զարգացման ապահովմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը և գործնական քաղաքական առաջարկությունները՝ նպատակ ունենալով բարելավել ագրարային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները ՀՀ-ում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է դեղաբույսերի և համեմունքային մշակաբույսերի էկոլոգո-կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց մշակման տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը անհող մշակույթի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում բույսերի աճեցման ժամանակակից տեխնոլոգիաներն են, որոնց դեպքում ավանդական հողային միջավայրը փոխարինվում է սննդարար լուծույթներով կամ այլ վերահսկվող աճեցման համակարգերով։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ կառավարել բույսերի սննդային ռեժիմը, ջրի և հանքային տարրերի մատակարարումը, աճի պայմանները և միկրոկլիմայական գործոնները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր դեղաբույսերի և համեմունքային մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ աճի ու զարգացման փուլերը, արմատային համակարգի ձևավորումը, վեգետատիվ զանգվածի կուտակումը, լուսավորության, ջերմաստիճանի, խոնավության և սննդային տարրերի նկատմամբ պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհող մշակույթի պայմաններում բույսերի ֆիզիոլոգիական արձագանքներին և այն հանգամանքին, թե վերահսկվող միջավայրն ինչպես է ազդում աճի ինտենսիվության, բերքատվության և բույսերի կենսաբանական ակտիվ նյութերի կուտակման վրա։ Դեղաբույսերի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի՝ եթերայուղերի, ալկալոիդների, ֆլավոնոիդների և այլ արժեքավոր միացությունների ձևավորումը, քանի որ դրանց քանակն ու որակը կարող են անմիջականորեն պայմանավորել ստացված բուսական հումքի գործնական արժեքը։ Համեմունքային մշակաբույսերի դեպքում կարևոր են բույսի համային և բուրավետ հատկությունները, կանաչ զանգվածի կամ այլ օգտագործվող մասերի արտադրողականությունը և ստացված արտադրանքի որակը։ Ուսումնասիրության տնտեսական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս գնահատել անհող մշակույթի ներդրման արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով սերմերի կամ տնկանյութի, սննդանյութերի, ջրի, էներգիայի, սարքավորումների, աշխատուժի և այլ արտադրական ծախսերը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ստացված բերքի արժեքը, արտադրողականությունը, ինքնարժեքը, շահութաբերությունը և ներդրումների վերադարձի հնարավորությունները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ բույսերի կենսաբանական ուսումնասիրությունը համադրվում է տնտեսական գնահատման հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն պարզելու, թե որ մշակաբույսերն են առավել լավ հարմարվում անհող համակարգերին, այլև գնահատելու դրանց արտադրական կիրառման նպատակահարմարությունը։ Անհող մշակույթի տեխնոլոգիան կարող է հատկապես հետաքրքիր լինել սահմանափակ հողային ռեսուրսներով պայմաններում, քաղաքային կամ փակ արտադրական համակարգերում, ինչպես նաև ամբողջ տարվա ընթացքում կայուն արտադրություն կազմակերպելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, կենսաբաններին, դեղաբույսերի մշակությամբ զբաղվող մասնագետներին, ջերմատնային տնտեսությունների կազմակերպիչներին, գյուղատնտեսական տնտեսվարողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն գնահատելու դեղաբույսերի և համեմունքային մշակաբույսերի աճեցման կենսաբանական, տեխնոլոգիական և տնտեսական կողմերը՝ ցույց տալով անհող մշակույթի հնարավորությունները բարձրորակ բուսական հումքի ստացման և արդյունավետ գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման գործում։

Экономика

Գիրքը նվիրված է հիմնական միջոցների հաշվապահական հաշվառման տեսական հիմքերին և գործնական կիրառությանը՝ ներկայացնելով դրանց ճանաչման, սկզբնական և հետագա չափման հիմնական սկզբունքները ֆինանսական հաշվետվությունների միջազգային և ազգային ստանդարտների շրջանակում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հիմնական միջոցների էությունը, դասակարգումը և հաշվառման փուլերը՝ սկսած ձեռքբերման կամ ստեղծման պահից մինչև օգտագործման ընթացքում արժեքի փոփոխությունները և դուրսգրումը։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է սկզբնական արժեքի ձևավորմանը, վերագնահատման մեթոդներին, մաշվածության հաշվարկին և արժեզրկման ճանաչմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև ակտիվների օգտագործման արդյունավետության գնահատման, կապիտալ ներդրումների հաշվառման և ֆինանսական հաշվետվություններում ճիշտ արտացոլման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվապահական ստանդարտների կիրառմանը, կազմակերպությունների ֆինանսական թափանցիկությանը և կառավարչական որոշումների վրա հաշվառման տվյալների ազդեցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում հիմնական միջոցների ճանաչման և չափման գործընթացների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով հաշվապահների, ֆինանսիստների, աուդիտորների և ուսանողների համար։

Технология

Բնապահպանական և ջրատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրահեռացման ցանցերում կեղտաջրերի աերացման և նախնական մաքրման գործընթացների կազմակերպման ու արդյունավետության բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կեղտաջրերի տեղափոխման ընթացքում դրանց ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև թթվածնով հարստացման ազդեցությունը աղտոտիչների քայքայման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրահեռացման խողովակաշարերում և համապատասխան կառուցվածքներում աերացման իրականացման տեխնիկական միջոցներին, օդի մատակարարման պայմաններին և գործընթացի հիմնական աշխատանքային պարամետրերին։ Վերլուծվում են նախնական մաքրման հնարավորությունները՝ կախված կեղտաջրերի կազմից, հոսքի ռեժիմից, ցանցի կառուցվածքային առանձնահատկություններից և շահագործման պայմաններից։ Քննարկվում են նաև օրգանական աղտոտվածության նվազեցման, նստվածքների առաջացման սահմանափակման, տհաճ հոտերի կանխարգելման և հետագա մաքրման կառույցների բեռնվածության նվազեցման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ջրահեռացման ցանցը ոչ միայն որպես կեղտաջրերի տեղափոխման, այլև որպես դրանց նախնական մշակման համակարգ օգտագործելու հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրահեռացման, կեղտաջրերի մաքրման, ջրային տնտեսության և բնապահպանական ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բուհական համակարգում եկամուտների և ծախսերի հաշվառման ու կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացման, թափանցիկության ապահովման և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման անհրաժեշտությունը։ Բուհական հաստատությունների ֆինանսական գործունեությունը ներառում է պետական ֆինանսավորում, ուսման վարձավճարներ, գիտահետազոտական դրամաշնորհներ, միջազգային ծրագրերից ստացվող միջոցներ և այլ եկամտային աղբյուրներ, որոնց ճիշտ հաշվառումն ու վերահսկումը կարևոր դեր ունի կրթական համակարգի կայուն զարգացման գործում։ Հայաստանում բուհական ֆինանսական կառավարման ոլորտում առկա են մի շարք խնդիրներ, ինչպիսիք են բյուջետային պլանավորման ոչ բավարար ճկունությունը, ծախսերի կառուցվածքի ոչ լիարժեք թափանցիկությունը, ֆինանսական հաշվետվությունների ստանդարտացման բացերը և արդյունավետ վերահսկողական մեխանիզմների սահմանափակ կիրառությունը։ Այս խնդիրները հաճախ հանգեցնում են ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման և ռազմավարական զարգացման ծրագրերի իրականացման դժվարությունների։ Կատարելագործման հիմնական ուղղություններից են ժամանակակից հաշվապահական և կառավարման տեղեկատվական համակարգերի ներդրումը, բյուջետային ծրագրային պլանավորման կիրառումը, ֆինանսական հաշվետվությունների միջազգային ստանդարտներին համապատասխանեցումը և ներքին աուդիտի համակարգերի զարգացումը։ Կարևոր է նաև բուհերի ինքնավարության և ֆինանսական պատասխանատվության միջև հավասարակշռության ապահովումը, ինչը թույլ կտա բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը և մրցունակությունը։ Այսպիսով, եկամուտների և ծախսերի հաշվառման կատարելագործումը ՀՀ բուհական համակարգում հանդիսանում է ռազմավարական նշանակության խնդիր, որը ուղղված է բարձրագույն կրթության որակի բարձրացմանը և ֆինանսական կայունության ապահովմանը։