ԻՅուՊԱԿ-ի անվանակարգային կանոններն ու հայկական քիմիական անվանակարգության առանձնահատկությունները

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի վազի ամենավտանգավոր վնասատուներից մեկի՝ ֆիլոքսերայի (Phylloxera vastatrix) տարածմանը, ազդեցությանը և դրա դեմ պայքարի միջոցներին Հայաստանում՝ հատկապես խաղողագործական շրջաններում, որտեղ խաղողը հանդիսանում է գյուղատնտեսության և գինեգործության հիմնական ճյուղերից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ որպես մանր միջատ, որը վնասում է խաղողի արմատային համակարգը և տերևները՝ առաջացնելով բույսի թուլացում, բերքատվության կտրուկ նվազում և ժամանակի ընթացքում խաղողի թփի մահացում։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն դիտարկվում է վնասատուի տարածման պատմությունը, դրա ներթափանցման ուղիները դեպի Կովկաս և Հայաստանի խաղողագործական շրջաններ, ինչպես նաև դրա արագ հարմարվողականությունը տարբեր հողային և կլիմայական պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտավայրի և Վայոց ձորի խաղողագործական գոտիներին, այդ թվում՝ Areni տարածաշրջանին, որտեղ ավանդաբար զարգացած է բարձրորակ խաղողի մշակությունը և գինեգործությունը, և որտեղ ֆիլոքսերայի տարածումը ունեցել է զգալի տնտեսական հետևանքներ։ Նկարագրվում են նաև վնասի ախտանշանները՝ արմատների վրա առաջացող ուռուցիկություններ, տերևների դեֆորմացիա և բույսի ընդհանուր թուլացում, ինչը հանգեցնում է խաղողի այգիների արտադրողականության անկման։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են պայքարի հիմնական մեթոդները՝ դիմացկուն պատվաստակների օգտագործում, ամերիկյան դիմացկուն սորտերի ներդրում, կարանտինային միջոցառումներ և այգիների ֆիտոսանիտարական վերահսկում, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով սահմանափակել վնասատուի տարածումը։ Բացի ագրոնոմիական վերլուծությունից, ներկայացվում է նաև ֆիլոքսերայի ազդեցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսական տնտեսության վրա՝ ընդգծելով գինեգործության ավանդական համակարգերի վերափոխումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի խնդիրը որպես բարդ կենսաբանական և տնտեսական երևույթ, որը պահանջում է համալիր գիտական և գործնական մոտեցում խաղողագործության կայուն զարգացման համար։

Экономика

Միկրոէկոնոմիկա աշխատությունը տնտեսագիտության հիմնարար դասընթացային ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է առանձին տնտեսական գործակալների՝ տնային տնտեսությունների, ֆիրմաների և շուկաների վարքագիծը, այն բացատրում է պահանջարկի և առաջարկի մեխանիզմները, շուկայի հավասարակշռության ձևավորումը, գների ազդեցությունը ռեսուրսների բաշխման վրա, ինչպես նաև սպառողի ընտրության և արտադրողի վարքագծի տեսությունները, գիրքը ներկայացնում է նաև տարբեր շուկայական կառուցվածքներ՝ կատարյալ մրցակցություն, մոնոպոլիա, օլիգոպոլիա և մոնոպոլիստական մրցակցություն, միաժամանակ անդրադառնում է շուկայի ձախողումներին, արտաքին ազդեցություններին և պետական միջամտության անհրաժեշտությանը, ընդգծելով տնտեսական արդյունավետության և բարեկեցության կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր հիմք տնտեսագիտության ուսանողների և հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է օպտիկապես թափանցիկ լուծույթներում խառնուրդների պարունակության որոշման համար նախատեսված չափիչ սարքի մշակման և դրա աշխատանքային բնութագրերի հետազոտման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում լուծույթի միջով անցնող կամ դրա հետ փոխազդող օպտիկական ճառագայթման բնութագրերի փոփոխությունների գրանցումն ու դրանց հիման վրա խառնուրդների առկայության և քանակական պարունակության գնահատումն է։ Քննվում են հեղուկ միջավայրերի օպտիկական հատկությունները, լույսի կլանման, ցրման և փոխանցման երևույթները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել չափումների ճշգրտության և վերարտադրելիության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սարքի կառուցվածքային և չափագիտական բնութագրերին՝ լուսային աղբյուրի, օպտիկական համակարգի, լուսազգայուն ընդունիչի, ազդանշանի մշակման հանգույցների և արդյունքների ներկայացման միջոցների փոխկապակցված աշխատանքին։ Ուսումնասիրվում է չափվող օպտիկական պարամետրերի և լուծույթում խառնուրդների պարունակության միջև կախվածությունը՝ սարքի համապատասխան տրամաչափման և չափման արդյունքների մեկնաբանման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում զգայունության, ընտրողականության, չափման տիրույթի, սխալի և կայունության գնահատումը, քանի որ այս բնութագրերն են պայմանավորում սարքի գործնական կիրառելիությունը տարբեր լուծույթների հետ աշխատելիս։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել մշակված սարքի տվյալները վերահսկիչ կամ ընդունված չափման մեթոդներով ստացված արդյունքների հետ՝ դրա չափագիտական հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Դիտարկվում է նաև արտաքին պայմանների, լուծույթի ջերմաստիճանի, օպտիկական տարրերի վիճակի և այլ ուղեկցող գործոնների հնարավոր ազդեցությունը չափման արդյունքների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում չափման գործընթացի ավտոմատացման, ստացված ազդանշանների թվային մշակման և սարքի գործառական հնարավորությունների կատարելագործման հարցերին։ Նման սարքերը կարող են նշանակություն ունենալ այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է վերահսկել թափանցիկ հեղուկ միջավայրերի մաքրությունը կամ բաղադրության փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օպտիկական չափումների, սարքաշինության, չափագիտության և ազդանշանների մշակման մոտեցումները՝ լուծույթներում խառնուրդների պարունակության գնահատման համար հուսալի և զգայուն չափիչ համակարգի ստեղծման գիտատեխնիկական հիմքերը ուսումնասիրելու նպատակով։

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում արևելահայ հասարակության մեջ անձնանունների ընտրության ավանդույթների, սկզբունքների և դրանց փոփոխությունների ազգաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անվանակոչությունն է որպես ընտանեկան, հասարակական և մշակութային երևույթ, որի միջոցով արտահայտվում են ազգակցական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը, կրոնական պատկերացումները, տեղական ավանդույթները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական փոփոխությունները։ Քննվում են նորածնի անվան ընտրության վրա ազդող գործոնները՝ ընտանիքի ավագ անդամների անունների ժառանգումը, նախնիների հիշատակի պահպանումը, սրբերի և աստվածաշնչյան կերպարների անունների կիրառությունը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային հեղինակություն ունեցող անձանց անունների տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանակոչության ընտանեկան կանոններին և ազգակցական համակարգի նշանակությանը՝ պարզելու համար, թե տարբեր սոցիալական միջավայրերում ով է մասնակցել անվան ընտրությանը և ինչ արժեքային պատկերացումներ են պայմանավորել այդ որոշումը։ Ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու անվանացանկի փոփոխություններին՝ ավանդական անունների պահպանմանը, որոշ անունների գործածության նվազմանը և նոր անունների տարածմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև պատմական իրադարձությունների, քաղաքային մշակույթի զարգացման, կրթության տարածման, միգրացիոն գործընթացների և այլ ժողովուրդների հետ մշակութային շփումների ազդեցությունը անձնանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տարբերությունները՝ գյուղական ու քաղաքային բնակավայրերում, ինչպես նաև արևելահայ տարբեր համայնքներում ձևավորված անվանակոչության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել եկեղեցական գրանցամատյանները, մարդահամարները, տոհմական ու ընտանեկան փաստաթղթերը, գերեզմանաքարերի արձանագրությունները, ազգագրական նյութերը և բանավոր պատմությունները։ Անձնանունների վիճակագրական և համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առավել տարածված անվանական շերտերը և դրանց փոփոխության միտումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը անվանակոչությունը ներկայացնում է որպես մշակութային ինքնության և սոցիալական հիշողության կարևոր բաղադրիչ՝ հնարավորություն տալով անձնանունների պատմության միջոցով ուսումնասիրել արևելահայ հասարակության ընտանեկան հարաբերությունների, արժեքային համակարգի և մշակութային միջավայրի փոխակերպումները XIX–XX դարերում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Ռեզա շահ Փահլավիի կառավարման տարիներին Իրանի ներքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ 1925–1941 թվականների պատմաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Վերլուծվում են Փահլավիների դինաստիայի հաստատման պայմանները, պետական կառավարման համակարգի վերափոխումները, կենտրոնացված իշխանության ձևավորման գործընթացը և երկրի արդիականացման քաղաքականությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանակի, վարչական համակարգի, կրթության, իրավական ոլորտի և տնտեսական կառավարման բարեփոխումները, ինչպես նաև աշխարհիկացման և ազգային ինքնության ամրապնդման ուղղությամբ իրականացված քայլերը։ Քննարկվում են կառավարության հարաբերությունները ավանդական հասարակական կառույցների, հոգևորականության և տարբեր սոցիալական խմբերի հետ, ինչպես նաև ներքին քաղաքականության ազդեցությունը Իրանի հասարակական զարգացման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի XX դարի առաջին կեսի Իրանի պատմության, պետականաշինության գործընթացների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բիզնես միջավայրի բարելավման գործիքակազմի կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացմանը նպաստող տնտեսական, իրավական, վարչական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին։ Գրքում վերլուծվում են բիզնես միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, դրանց ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության արդյունավետության, ներդրումային ակտիվության, մրցակցության և տնտեսական աճի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման մեխանիզմներին, վարչարարության պարզեցմանը, ձեռնարկությունների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությանը, հարկային և մաքսային գործընթացների կատարելագործմանը, ֆինանսական ռեսուրսների մատչելիությանը և գործարարության համար բարենպաստ իրավական դաշտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման, նոր ներդրումների ներգրավման, նորարարության խթանման և մրցակցային միջավայրի ամրապնդման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը կարևորում է թվայնացման և ժամանակակից կառավարչական գործիքների կիրառումը՝ որպես բիզնես գործընթացների արագացման, ծախսերի նվազեցման, թափանցիկության բարձրացման և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխգործակցության բարելավման միջոցներ։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող գործիքակազմի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական խնդիրները, դրա կիրառման սահմանափակումները և կատարելագործման հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է բիզնես միջավայրի բարելավման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկատիրական գործունեության համար առավել կանխատեսելի, մրցունակ և ներդրումային առումով գրավիչ պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման, գործարարության պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծման գործընթացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին, բիզնես խորհրդատուներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։