Ещё в разделе Культура

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Религия

    Краткий очерк вероисповедения Армянской церкви (1899)

    Այս աշխատությունը հայ եկեղեցու դավանանքի համառոտ և համակարգված ներկայացումն է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել Հայ Առաքելական Եկեղեցու հավատքի հիմնական դրույթներին, պատմական ձևավորմանը, եկեղեցական կարգին, ծեսերին և հոգևոր ավանդույթներին։ Գիրքը կազմել է քահանա Սարգիս Մաքսիմաջյանը և առաջին անգամ հրատարակվել է 1899 թվականին Ռոստովում, իսկ երկրորդ հրատարակությունը լույս է տեսել 1909 թվականին։ Աշխատությունը կազմված է մի քանի հիմնական բաժիններից, որոնցում անդրադարձ է կատարվում Հայ եկեղեցու պատմությանը, դավանությանը, Սուրբ Երրորդության խորհրդին, եկեղեցու խորհրդանիշներին, ծագմանը, նվիրապետական կարգին, տոներին և պահքերին։ Աշխատության հիմնական նպատակը ոչ միայն եկեղեցական ուսմունքի դրույթների շարադրումն է, այլև Հայ Եկեղեցու վերաբերյալ տարածված սխալ պատկերացումների պարզաբանումը։ Հեղինակը հատկապես կարևորում է այն հանգամանքը, որ հայ եկեղեցական ավանդության մասին ոչ բավարար գիտելիքները կարող են հանգեցնել սխալ կամ թյուր մեկնաբանությունների։ Այդ պատճառով գիրքը կառուցված է բացատրական սկզբունքով՝ փորձելով մատչելի ձևով ներկայացնել եկեղեցու հավատքի հիմքերը և դրանց պատմական ու աստվածաբանական հիմնավորումները։ Դավանաբանական հատվածներում ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեական հիմնական հավատալիքներին՝ Սուրբ Երրորդությանը, Քրիստոսի անձին և փրկագործությանը, Եկեղեցու նշանակությանը, խորհուրդներին և քրիստոնեական պաշտամունքին։ Հայ Եկեղեցու դավանանքի ներկայացումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրա պատմական առանձնահատկությունները ձևավորվել են հին արևելյան քրիստոնեական ավանդույթի շրջանակում։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պատկանում է Հին Արևելյան ուղղափառ եկեղեցիների ընտանիքին և չի ընդունում Քաղկեդոնի ժողովի որոշումները, իսկ նրա դավանաբանական ավանդության աղբյուրների շարքում կարևոր դեր ունեն Հավատո հանգանակները, եկեղեցական ժողովների որոշումները և հեղինակավոր հայրերի ու աստվածաբանների երկերը։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է եկեղեցու պատմական զարգացման և նրա դավանանքի փոխկապակցվածության ներկայացումը։ Հայոց քրիստոնեական ինքնությունը ձևավորվել է վաղ քրիստոնեական դարաշրջանից սկսած, իսկ Հայ Եկեղեցին դարերի ընթացքում ոչ միայն պահպանել է կրոնական ավանդույթը, այլև դարձել է հայ ժողովրդի ազգային և մշակութային կյանքի կարևորագույն հաստատություններից մեկը։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես հայ ժողովրդի հոգևոր պատմության վերաբերյալ աղբյուր։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես 19-րդ դարի վերջի հայ հասարակության կրոնական և մշակութային միջավայրն ուսումնասիրելու համար։ Այդ ժամանակաշրջանում Հայ Եկեղեցու դավանանքի վերաբերյալ ռուսերեն լեզվով մատչելի և պարզաբանումներ պարունակող աշխատությունների անհրաժեշտությունը կապված էր նաև Ռուսական կայսրության բազմադավան միջավայրում հայերի և այլ քրիստոնեական համայնքների փոխհարաբերությունների հետ։ Ավելի վաղ՝ 1799 թվականին, ռուսերեն էր հրատարակվել Հայ Եկեղեցու քրիստոնեական հավատքի վերաբերյալ կարևոր մի աշխատություն, իսկ 19-րդ դարում ռուսերենով ստեղծվել և տարածվել են Հայ Եկեղեցու դավանանքին ու պատմությանը նվիրված մի շարք ուսումնասիրություններ։ Այս շարքում Մաքսիմաջյանի աշխատությունը առանձնանում է իր ավելի հանրամատչելի և բացատրական բնույթով։ Այն նախատեսված էր ոչ միայն մասնագետների, այլև այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում էին ընդհանուր պատկերացում կազմել Հայ Եկեղեցու հավատքի և եկեղեցական կյանքի մասին։ Այդ պատճառով նյութը կարևոր է նաև որպես հայ կրոնական ինքնության ներկայացման պատմական օրինակ։ Աշխատության մեջ եկեղեցական կազմակերպության վերաբերյալ տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու Հայ Եկեղեցու նվիրապետական կառուցվածքը, հոգևոր աստիճանները և եկեղեցական իշխանության համակարգը։ Տոների և պահքերի վերաբերյալ բաժինները, իրենց հերթին, ներկայացնում են հայկական եկեղեցական օրացույցի և ծիսական կյանքի առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է դավանանքը արտահայտվում ոչ միայն տեսական ուսմունքի, այլև հավատացյալի առօրյա հոգևոր կյանքի մեջ։ Հայ Եկեղեցու հավատքի վերաբերյալ նման աշխատությունների կարևորությունը մեծ էր նաև այն պատճառով, որ 19-րդ դարում ռուսական հասարակության մեջ երբեմն տարածվում էին Հայ Եկեղեցու դավանանքի մասին սխալ պատկերացումներ։ 19-րդ դարի ռուս-հայ եկեղեցական հարաբերությունների պատմությանը վերաբերող աղբյուրները ցույց են տալիս, որ Հայ Եկեղեցու դավանանքը տարբեր ժամանակներում դարձել էր նաև աստվածաբանական և հասարակական քննարկումների առարկա։ Այդ համատեքստում գիրքը կարելի է դիտարկել որպես Հայ Եկեղեցու ինքնաներկայացման և սեփական դավանաբանական դիրքորոշումների պարզաբանման փորձ։ Աշխատության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրա մատենագիտական հազվադեպությամբ։ Առաջին հրատարակությունը՝ 1899 թվականի, ունեցել է 61 էջ, իսկ երկրորդ հրատարակությունը՝ 1909 թվականի, նույնպես 61 էջ ծավալով է ներկայացվում մատենագիտական աղբյուրներում։ Այսպիսով, այն ոչ միայն կրոնագիտական ուսումնասիրություն է, այլև 19-րդ դարի վերջի հայ եկեղեցական մտքի և հայ համայնքային կյանքի պատմական վկայություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է Հայ Եկեղեցու դավանանքի հիմնական դրույթները, նրա պատմական ինքնագիտակցությունը, եկեղեցական կառուցվածքը և ծիսական ավանդույթները հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, հայագիտությամբ, աստվածաբանությամբ, կրոնագիտությամբ, հայ-ռուսական եկեղեցական հարաբերություններով և 19-րդ դարի հայկական համայնքների մշակութային կյանքով զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, աստվածաբաններին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-15
    Краткий очерк вероисповедения Армянской церкви (1899)
    Онлайн

    Другие предметы

    Շաքարի ճակնդեղի ցանքերում առավել տարածված վնասատուների դեմ ինտեգրացված պայքարի մշակումը ՀՀ Շիրակի հարթավայրային գոտում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի հարթավայրային գոտում շաքարի ճակնդեղի ցանքերում հանդիպող առավել տարածված վնասատուների ուսումնասիրմանը և բույսերի պաշտպանության ինտեգրացված համակարգի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության առանցքում վնասատու օրգանիզմների տեսակային կազմի, տարածվածության, զարգացման առանձնահատկությունների և մշակաբույսին պատճառվող վնասի գնահատումն է՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածքի բնակլիմայական և ագրոէկոլոգիական պայմանները։ Կարևորվում է վնասատուների պոպուլյացիաների փոփոխությունների դիտարկումը բույսերի աճի տարբեր փուլերում, քանի որ դրանց տարածվածությունն ու վնասակարության աստիճանը կարող են պայմանավորված լինել ինչպես եղանակային գործոններով, այնպես էլ հողի վիճակով, մշակության համակարգով և ագրոցենոզում ձևավորված կենսաբանական փոխհարաբերություններով։ Ինտեգրացված պայքարը դիտարկվում է որպես փոխլրացնող միջոցների համակարգ, որի նպատակը վնասատուների թվաքանակը տնտեսապես նշանակալի վնասի մակարդակից ցածր պահելն է՝ միաժամանակ նվազեցնելով շրջակա միջավայրի և օգտակար օրգանիզմների վրա անցանկալի ազդեցությունները։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է վնասատուների մշտադիտարկման, կանխատեսման, ագրոտեխնիկական և կենսաբանական մոտեցումների, բնական կարգավորող գործոնների և անհրաժեշտության դեպքում բույսերի պաշտպանության թույլատրելի միջոցների հիմնավորված համադրման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պայքարի միջոցների ընտրության չափանիշներին և դրանց կիրառման անհրաժեշտությունը որոշող վնասակարության շեմերի գնահատմանը, քանի որ ինտեգրացված համակարգի արդյունավետությունը հիմնված է ոչ թե վնասատուների ամբողջական վերացման, այլ դրանց պոպուլյացիաների նպատակային կառավարման վրա։ Կարևորվում է նաև ցանքաշրջանառության, դաշտերի ընդհանուր բուսասանիտարական վիճակի, մշակաբույսի կենսունակության և օգտակար կենդանական աշխարհի պահպանման դերը կայուն պաշտպանության համակարգի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր մոտեցումների տնտեսական և էկոլոգիական նպատակահարմարությունը, համադրելու բերքի պահպանության պահանջները բույսերի պաշտպանության միջոցների ռացիոնալ օգտագործման հետ և Շիրակի հարթավայրային գոտու պայմանների համար ձևավորելու գիտականորեն հիմնավորված կառավարման սկզբունքներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական միջատաբանության, բույսերի պաշտպանության, ագրոէկոլոգիայի և շաքարի ճակնդեղի մշակության վերաբերյալ գիտելիքները՝ ուղղված մշակաբույսի կայուն արտադրության և վնասատուների էկոլոգիապես հավասարակշռված կառավարման ապահովմանը։

    Обновлено. 2026-09-27
    Շաքարի ճակնդեղի ցանքերում առավել տարածված վնասատուների դեմ ինտեգրացված պայքարի մշակումը ՀՀ Շիրակի հարթավայրային գոտում
    Онлайн

    Химия

    Межмолекулярные взаимодействия и процессы сольватации в сульфоксидных растворах акрилонитрила: полимеризация и физико- химические свойства полученных полимеров

    Աշխատությունը նվիրված է սուլֆօքսիդային լուծույթներում ակրիլոնիտրիլի միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների և սոլվատացման գործընթացների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև այդ միջավայրում իրականացվող պոլիմերացման գործընթացին և ստացված պոլիմերների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում գտնվում է այն խնդիրը, թե ինչպես են լուծիչի, մոնոմերի և առաջացող պոլիմերային շղթաների միջև փոխազդեցությունները ազդում ռեակցիայի ընթացքի, պոլիմերացման արդյունավետության և վերջնական նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ակրիլոնիտրիլի մոլեկուլների և սուլֆօքսիդային միջավայրի փոխազդեցությունները, սոլվատացման բնույթը, լուծույթի մոլեկուլային կառուցվածքը և այն գործոնները, որոնք կարող են որոշել մոնոմերի ռեակցիոնունակությունն ու պոլիմերացման մեխանիզմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծիչի ազդեցությանը պոլիմերացման կինետիկայի, շղթաների ձևավորման և պոլիմերային նյութի կառուցվածքի վրա։ Ստացված պոլիմերների ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել դրանց մոլեկուլային բնութագրերը, ջերմային և մեխանիկական հատկությունները, լուծելիությունը, խտությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այլ ֆիզիկաքիմիական պարամետրեր։ Նման համապարփակ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել սկզբնական լուծույթի մոլեկուլային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացների և վերջնական պոլիմերի հատկությունների միջև։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև տարբեր պայմաններում ստացված նյութերի համեմատությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել պոլիմերացման պայմանների, լուծիչի բնույթի և միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների ազդեցությունը պոլիմերի որակի և կիրառական բնութագրերի վրա։ Արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ պոլիմերացման նոր կամ կատարելագործված տեխնոլոգիաների մշակման, ակրիլոնիտրիլի հիմքով նյութերի հատկությունների նպատակային կառավարման և պոլիմերային արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական և օրգանական քիմիայի մասնագետներին, պոլիմերային քիմիկոսներին, քիմիական տեխնոլոգներին, նյութագիտության ոլորտի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-22
    Межмолекулярные взаимодействия и процессы сольватации в сульфоксидных растворах акрилонитрила: полимеризация и физико- химические свойства полученных полимеров
    Онлайн

    Политология

    Արցախի պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման պատմա-քաղաքական նախադրյալները

    Այս աշխատությունը նվիրված է Արցախի պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման պատմա-քաղաքական նախադրյալների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի քաղաքական զարգացման երկարաժամկետ գործընթացները և դրանց ազդեցությունը պետականության գաղափարի ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են Արցախի պատմական զարգացման փուլերը, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորումը և քաղաքական կազմակերպվածության աստիճանական զարգացումը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև XX դարի վերջի և XXI դարի սկզբի քաղաքական գործընթացները, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ստեղծման գործում։

    Обновлено. 2026-09-20
    Արցախի պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման պատմա-քաղաքական նախադրյալները
    Онлайн

    Технология

    Ռադիոկապի բազմաճառագայթային անտենային համակարգ

    Աշխատությունը նվիրված է ռադիոկապի համակարգերում բազմաճառագայթային անտենային տեխնոլոգիաների նախագծման, կառուցվածքի, աշխատանքի սկզբունքների և արդյունավետ կիրառման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է ժամանակակից ռադիոհաղորդակցության համակարգերում ազդանշանների ուղղորդված հաղորդման և ընդունման հնարավորությունների ընդլայնման, կապի որակի բարձրացման և հաճախականային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հետ։ Բազմաճառագայթային անտենային համակարգերը հնարավորություն են տալիս միաժամանակ ձևավորելու մի քանի անկախ կամ փոխկապակցված ճառագայթման ուղղություններ՝ ապահովելով ռադիոազդանշանների տարածման տարածական կառավարում և տարբեր ուղղություններով գտնվող բաժանորդների սպասարկում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են անտենային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ճառագայթման ուղղվածության դիագրամների ձևավորման մեթոդները, անտենային տարրերի փոխազդեցությունը և էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն փուլավորված անտենային ցանցերի, ճառագայթների ձևավորման և կառավարման ալգորիթմների, ազդանշանների մշակման մեթոդների և համակարգի էներգետիկ արդյունավետության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բազմաճառագայթային համակարգերի կիրառումը ռադիոկապի այնպիսի միջավայրերում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել միաժամանակյա հաղորդակցություն տարբեր ուղղություններով, նվազեցնել փոխադարձ խանգարումները և բարձրացնել հաղորդվող տեղեկատվության հուսալիությունը։ Քննարկվող տեխնիկական հիմնախնդիրները վերաբերում են նաև անտենային համակարգերի հաճախականային բնութագրերին, ուժեղացման գործակիցներին, ուղղվածության ճշգրտությանը, ճառագայթների փոխադարձ ազդեցությանը և կապի ալիքների կայունությանը։ Բազմաճառագայթային տեխնոլոգիաների օգտագործումը կարևոր նշանակություն ունի բջջային կապի, արբանյակային հաղորդակցության, ռադիոռելեային համակարգերի, անլար տվյալների փոխանցման ցանցերի և հատուկ նշանակության հեռահաղորդակցական համալիրների զարգացման համար։ Աշխատության գիտատեխնիկական նշանակությունը պայմանավորված է ռադիոհաղորդակցության համակարգերի թողունակության մեծացման, տարածական ծածկույթի բարելավման և կապի ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններով։ Տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևոր են անտենային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, էլեկտրադինամիկական հաշվարկների, կառուցվածքային օպտիմալացման և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարբեր տեխնիկական լուծումների առավելություններն ու սահմանափակումները։ Թեման առնչվում է նաև թվային ազդանշանների մշակման, ռադիոհաճախականային սարքավորումների նախագծման, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի և հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացման ժամանակակից ուղղություններին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, էլեկտրոնիկայի, անտենային համակարգերի նախագծման և էլեկտրամագնիսական դաշտերի տեսության ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Այն ներկայացնում է բազմաճառագայթային անտենային համակարգերի ուսումնասիրության տեսական ու գործնական նշանակությունը՝ ընդգծելով դրանց դերը ռադիոկապի տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնման և հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման գործում։

    Обновлено. 2026-10-11
    Ռադիոկապի բազմաճառագայթային անտենային համակարգ
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ

    Այս մատենագիտական ցանկը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջանների, ուղղությունների և արվեստի բնագավառների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Այն կարող է ներառել արվեստի պատմությանը, տեսությանը և քննադատությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական մշակույթին, մշակութաբանությանը և մշակութային ժառանգությանը վերաբերող գրքեր, գիտական աշխատություններ, ժողովածուներ և այլ մատենագիտական նյութեր։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողին հնարավորություն տալ արագ կողմնորոշվելու ոլորտում առկա նոր և արդիական հրատարակությունների շրջանակում՝ դրանք օգտագործելով ուսումնագիտական, հետազոտական, մասնագիտական կամ ընդհանուր ճանաչողական նպատակներով։ Ներկայացված նյութերը կարող են արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, արվեստի ոլորտի մասնագետների և մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն տեղեկանալ համապատասխան գրականության առկայության մասին, այլև ձևավորել թեմատիկ ընթերցանության շրջանակ, կատարել անհրաժեշտ աղբյուրների նպատակային որոնում և ուսումնասիրել մշակույթի ու արվեստի ժամանակակից զարգացման միտումները։ Այսպիսի ցանկը հատկապես օգտակար է գիտական աշխատանքների, կուրսային և ավարտական հետազոտությունների, ցուցահանդեսների, մշակութային նախագծերի և մասնագիտական ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության գործընթացում։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ