Խորհրդահայ պատմվածքը (1960-70-ական թվականներ)

Психология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիաիրավական վեճերի խաղաղ կարգավորման գործընթացում հաշտարարի մասնագիտական գործունեության արդյունավետության վրա ազդող անձնային և սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հաշտարարությունը դիտարկվում է որպես վեճերի այլընտրանքային լուծման գործընթաց, որտեղ արդյունքը պայմանավորված է ոչ միայն իրավական գիտելիքներով և ընթացակարգային կանոնների պահպանմամբ, այլև մասնագետի հաղորդակցական կարողություններով, հոգեբանական առանձնահատկություններով և հակամարտող կողմերի միջև կառուցողական փոխգործակցություն ձևավորելու հմտությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հաշտարարի անձնային հատկանիշներին՝ ինքնատիրապետմանը, հուզական կայունությանը, համբերատարությանը, ճկունությանը, պատասխանատվությանը, չեզոքության պահպանմանը և տարբեր տեսակետներ ընկալելու կարողությանը։ Քննվում է ապրումակցման դերը՝ որպես կողմերի դիրքորոշումները, հետաքրքրությունները և հուզական վիճակները հասկանալու միջոց՝ միաժամանակ կարևորելով մասնագիտական սահմանների և անկողմնակալության պահպանումը։ Ուսումնասիրվում են հաղորդակցական հմտությունները, ակտիվ լսելու կարողությունը, հարցերի արդյունավետ ձևակերպումը, տեղեկատվության վերաձևակերպումն ու պարզաբանումը, ինչպես նաև լարված հաղորդակցությունը կառուցողական երկխոսության վերածելու մեխանիզմները։ Կարևորվում է հաշտարարի կարողությունը տարբերակելու կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները դրանց հիմքում ընկած իրական շահերից ու պահանջմունքներից, ինչը կարող է նպաստել փոխընդունելի լուծումների որոնմանը։ Սոցիալ-հոգեբանական տեսանկյունից դիտարկվում են վստահության ձևավորման, փոխադարձ ընկալման, կարծրատիպերի, սոցիալական դերերի, ազդեցության և միջանձնային հարաբերությունների գործոնները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կոնֆլիկտային իրավիճակում հույզերի կառավարմանը, քանի որ բարձր լարվածությունը կարող է դժվարացնել կողմերի միջև տեղեկատվության փոխանակումը և համաձայնության հնարավոր տարբերակների քննարկումը։ Քաղաքացիաիրավական վեճերի առանձնահատկությունների համատեքստում կարող են քննվել գույքային, պայմանագրային, ընտանեկան կամ այլ մասնավոր իրավահարաբերություններից ծագող հակասությունների սոցիալ-հոգեբանական կողմերը՝ առանց իրավական և հոգեբանական գործոնները միմյանցից մեկուսացնելու։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մասնագիտական պատրաստվածության, փորձի, հաղորդակցական ռազմավարությունների և հաշտարարի անձնային առանձնահատկությունների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը։ Տեսական մոտեցումների և գործնական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են արդյունավետ միջնորդությանը, կողմերի միջև վստահության ձևավորմանը և փոխընդունելի համաձայնության որոնմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հաշտարարների մասնագիտական ընտրության, վերապատրաստման ծրագրերի կատարելագործման, հաղորդակցական ու կոնֆլիկտաբանական կարողությունների զարգացման և հաշտարարության ինստիտուտի արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության, կոնֆլիկտաբանության, իրավագիտության և վեճերի այլընտրանքային լուծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է բնակչության կենսամակարդակի կառավարման տեսական հիմքերին և գործնական մեխանիզմներին՝ ընդգծելով պետության սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության դերը հասարակության բարեկեցության ապահովման գործում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է կենսամակարդակը՝ որպես եկամուտների, սպառման, զբաղվածության, կրթության, առողջապահության և բնակարանային պայմանների համադրություն, ինչպես նաև ինչպես են այդ ցուցանիշները չափվում և գնահատվում տարբեր մեթոդներով։ Հեղինակը վերլուծում է կենսամակարդակի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ տնտեսական աճ, եկամուտների բաշխում, գնաճ, սոցիալական ապահովության համակարգ և աշխատանքի շուկա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության գործիքներին՝ հարկային և սոցիալական քաղաքականություն, նվազագույն աշխատավարձի սահմանում, նպաստների համակարգ և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրեր։ Գրքում քննարկվում են նաև աղքատության նվազեցման ռազմավարությունները, սոցիալական անհավասարության հաղթահարման ուղիները և բնակչության կյանքի որակի բարելավման երկարաժամկետ ծրագրերը։ Վերլուծվում է պետական կառավարման դերը կայուն և ներառական զարգացման ապահովման գործում՝ համադրելով տնտեսական արդյունավետությունը և սոցիալական արդարությունը։ Աշխատությունը օգտակար է տնտեսագետների, պետական ծառայողների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների և զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է քվանտային մեխանիկայի և թերմոդինամիկայի որոշ ճշգրիտ լուծվող մեկաչափ խնդիրների վերլուծությանը՝ անկարգավորված (disordered) համակարգերի տեսության համատեքստում՝ ընդգծելով պատահական պոտենցիալներով նկարագրվող ֆիզիկական համակարգերի վարքագծի հիմնարար առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մոդելների վրա, որտեղ մասնիկների շարժումը կամ ալիքային ֆունկցիաները ենթարկվում են տարածականորեն անկանոն կառուցվածք ունեցող միջավայրի ազդեցությանը, ինչը հանգեցնում է էներգետիկ սպեկտրի և տեղայնացման երևույթների բարդ վարքագծի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճշգրիտ լուծվող դեպքերին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ վերլուծական արդյունքներ և ուսումնասիրել անկարգավորվածության ազդեցությունը քվանտային վիճակների վրա՝ առանց միայն թվային մոտեցումների սահմանափակման։ Ներկայացվում է նաև կապը մեկաչափ համակարգերի և Անդերսոնի տեղայնացման երևույթի միջև, ինչպես նաև վիճակագրական մեխանիկայի շրջանակում ազատ էներգիայի և վիճակագրական միջինների հաշվարկման մեթոդները։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև թերմոդինամիկական մեծությունների վարքագիծը անկարգավորված համակարգերում՝ ընդգծելով միջինացված և ֆլուկտուացիոն բաղադրիչների դերը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ճշգրիտ լուծվող մեկաչափ մոդելները կարևոր դեր ունեն անկարգավորված համակարգերի քվանտային և թերմոդինամիկական հատկությունների խորքային հասկացման համար՝ ապահովելով տեսական ֆիզիկայի համար արժեքավոր վերլուծական հենք։

Культура

Այս թեման ներկայացնում է Կանադայի ամենակարևոր մշակութային հաստատություններից մեկը՝ Կանադայի ազգային պատկերասրահը, որը գտնվում է Օտտավա քաղաքում և համարվում է երկրի գլխավոր արվեստի թանգարաններից մեկը։ Պատկերասրահը հիմնադրվել է 1880 թվականին և իր գործունեության ընթացքում դարձել է կանադական և համաշխարհային արվեստի պահպանման, ուսումնասիրման և ցուցադրման կարևոր կենտրոն։ Թանգարանի հիմնական նպատակն է պահպանել Կանադայի մշակութային ժառանգությունը, ներկայացնել ազգային արվեստի զարգացումը և հանրությանը ծանոթացնել համաշխարհային արվեստի լավագույն ստեղծագործություններին։ Շենքը առանձնանում է ժամանակակից ճարտարապետական լուծումներով և ապակյա կառուցվածքով, որը նախագծել է հայտնի ճարտարապետ Moshe Safdie-ը։ Պատկերասրահի հավաքածուն ներառում է հազարավոր արվեստի գործեր՝ սկսած հին եվրոպական արվեստից մինչև ժամանակակից ստեղծագործություններ։ Այստեղ ներկայացված են կանադացի նկարիչների, բնիկ ժողովուրդների արվեստագետների և համաշխարհային ճանաչում ունեցող հեղինակների աշխատանքներ։ Հատուկ տեղ է զբաղեցնում կանադական արվեստը, որը արտացոլում է երկրի պատմությունը, բնությունը, մշակույթը և ազգային ինքնությունը։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև եվրոպական հայտնի նկարիչների ստեղծագործություններ, որոնց միջոցով այցելուները հնարավորություն են ստանում ծանոթանալու տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական ուղղություններին։ Կանադայի ազգային պատկերասրահը կարևոր դեր ունի կրթության և մշակութային զարգացման ոլորտում՝ կազմակերպելով ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ, կրթական ծրագրեր և արվեստի հանրահռչակման միջոցառումներ։ Այն հանդիսանում է ոչ միայն արվեստի պահպանման վայր, այլև ստեղծագործական և գիտակրթական կենտրոն, որտեղ արվեստը ներկայացվում է որպես հասարակության մշակութային զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Պատկերասրահը մեծ ազդեցություն ունի Կանադայի մշակութային կյանքի վրա և համարվում է երկրի ազգային հպարտության խորհրդանիշներից մեկը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ուղեղային ինսուլտի կլինիկական և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության տարածվածության, առաջացման պայմանների, կլինիկական ընթացքի և ելքերի հիմնական օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ուղեղային արյան շրջանառության սուր խանգարումների տարբեր ձևերը, հիվանդների կլինիկական բնութագրերը, տարիքային և սեռային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդության զարգացման հետ կապված հիմնական ռիսկային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարկերակային գերճնշման, սրտանոթային հիվանդությունների, նյութափոխանակային խանգարումների և կենսակերպի հետ կապված գործոնների նշանակությանը՝ որպես ուղեղային անոթային ախտահարումների առաջացման հավանականությունը մեծացնող հանգամանքների։ Վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, նյարդաբանական խանգարումների բնույթը և ծանրության աստիճանը, ախտորոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդների վիճակի փոփոխությունները բուժման և հետագա վերականգնման ընթացքում։ Համաճարակաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են հիվանդացության կառուցվածքը, տարբեր բնակչական խմբերում դեպքերի բաշխման առանձնահատկությունները և ուղեղային ինսուլտի բժշկասոցիալական նշանակությունը Հայաստանի պայմաններում։ Կարևորվում է հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ժամանակին բժշկական օգնության կազմակերպման և ռիսկային խմբերի նկատմամբ կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդության հետևանքով առաջացող շարժողական, խոսքային, ճանաչողական և այլ ֆունկցիոնալ սահմանափակումներին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ հիվանդների առօրյա գործունեության և կյանքի որակի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կլինիկական տվյալների և համաճարակաբանական ցուցանիշների համադրումը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատել խնդրի տարածվածությունն ու առանձնահատկությունները և որոշել կանխարգելման ու բժշկական օգնության կազմակերպման առաջնահերթ ուղղությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ռիսկի գործոնների առավել արդյունավետ վերահսկմանը, հիվանդության կանխարգելման ծրագրերի կատարելագործմանը, բուժօգնության կազմակերպման բարելավմանը և վերականգնողական միջոցառումների պլանավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նյարդաբանության, համաճարակաբանության, հանրային առողջության և սրտանոթային ու ուղեղանոթային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, բժիշկների, հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է Վաֆսի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա հնչյունական, բառապաշարային, քերականական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Գրքում ուսումնասիրվում են բարբառի ձևավորման պատմական հիմքերը, տարածման միջավայրը, կապերը հայերենի այլ բարբառների հետ և նրա դերը հայոց լեզվի ընդհանուր համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է կենդանի խոսքի օրինակներ, բառային նյութ, քերականական ձևեր և լեզվական առանձնահատկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել տվյալ բարբառի ինքնատիպությունը և լեզվական արժեքը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև բարբառային բառերի ծագմանը, արտահայտչական հնարավորություններին և դրանց պահպանման կարևորությանը՝ որպես ազգային լեզվամշակութային ժառանգության մաս։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է հայ բարբառագիտության, լեզվի պատմության և հայ ժողովրդի մշակութային ինքնության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, բանասիրական ֆակուլտետների դասախոսների ու ուսանողների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայերենի բարբառային բազմազանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։