Մրցավարի գործունեության հուսալիությունը պայմանավորող հոգեբանական գործոնները (ֆուտբոլի օրինակով)

Математика

Այս աշխատանքը նվիրված է քվանտային փոսերում խառնուրդային (impurity) վիճակների և օպտիկական հատկությունների վրա արտաքին գործոնների ազդեցության տեսական ուսումնասիրությանը։ Նյութում ներկայացվում են քվանտային փոսերի էլեկտրոնային կառուցվածքի մոդելները, խառնուրդային կենտրոնների էներգետիկ մակարդակների ձևավորման մեխանիզմները և դրանց փոխազդեցությունը սահմանափակված համակարգերում։ Աշխատությունը վերլուծում է արտաքին գործոնների՝ էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի, ջերմաստիճանի, մեխանիկական լարվածության և կառուցվածքային անիզոտրոպիայի ազդեցությունը էներգետիկ սպեկտրի, օպտիկական անցումների և կլանման հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային մեխանիկական մոդելավորմանը և հաշվարկային մոտեցումներին, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել օպտիկական արձագանքի փոփոխությունները տարբեր պայմաններում։ Նյութը կարևոր է կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների համար՝ նպաստելով նոր սերնդի քվանտային սարքերի նախագծման և օպտիկական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պրեէկլամպսիա ունեցող հղիների մոտ մայր–ընկերք–պտուղ ֆունկցիոնալ համակարգի արյան շրջանառության վիճակի դոպլերաչափական գնահատմանը և բուժումից առաջ ու հետո արձանագրվող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մայրական ու պտղային արյան շրջանառության հիմնական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով գնահատել ընկերքային արյունամատակարարման վիճակը և ժամանակին բացահայտել հնարավոր հեմոդինամիկական խանգարումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արգանդային, պորտալարային և պտղի որոշ կարևոր անոթներում արյան հոսքի բնութագրերին, որոնց ոչ ինվազիվ գնահատումը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալ անոթային դիմադրության և մայր–պտուղ շրջանառության ընդհանուր վիճակի վերաբերյալ։ Քննության են առնվում դոպլերաչափության միջոցով ստացվող ցուցանիշները և դրանց փոփոխությունների կապը պրեէկլամպսիայի արտահայտվածության, ընկերքի գործառական վիճակի և պտղի զարգացման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բուժական միջամտություններից առաջ և հետո ստացված տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել կիրառվող բուժման պայմաններում արյան շրջանառության ցուցանիշների փոփոխության միտումները։ Վերլուծվում է նաև դոպլերաչափական հետազոտության նշանակությունը պտղի վիճակի համալիր հսկողության մեջ՝ այն համադրելով կլինիկական, լաբորատոր և այլ գործիքային տվյալների հետ։ Կարևորվում է պտղի աճի և զարգացման հնարավոր խանգարումների, ընկերքային անբավարարության և հղիության ընթացքի այլ բարդությունների ժամանակին հայտնաբերումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե հեմոդինամիկական տարբեր ցուցանիշներն ինչ տեղեկատվական նշանակություն կարող են ունենալ հղիության ընթացքի վերահսկման և բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հետազոտության ոչ ինվազիվ բնույթին և ցուցանիշների դինամիկ դիտարկման հնարավորությանը, ինչը կարևոր է մայրական և պտղային վիճակի պարբերական գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատությունը գիտագործնական նշանակություն ունի պրեէկլամպսիայի պայմաններում մայր–ընկերք–պտուղ համակարգի շրջանառության փոփոխությունների առավել խորքային ուսումնասիրման, հղիության հսկողության արդյունավետության բարձրացման և պերինատալ բժշկության ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործման համար։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գալեկտիններ 1 և 3 սպիտակուցների աֆինային մաքրման մեթոդաբանության մշակմանը և դրանց որոշ կենսաքիմիական ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել արդյունավետ և վերարտադրելի մոտեցումներ այս լեկտինային սպիտակուցների մեկուսացման ու մաքրման համար, ինչպես նաև ստացված մաքրված նյութի հիման վրա ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Գալեկտինները ածխաջրեր ճանաչող սպիտակուցների ընտանիք են, որոնք կարող են փոխազդել բջջային մակերևույթի գլիկոկոնյուգատների հետ և մասնակցել տարբեր կենսաբանական գործընթացների կարգավորմանը, ուստի դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաքիմիայի համար։ Աֆինային մաքրման մեթոդի հիմքում ընկած է սպիտակուցի և դրա նկատմամբ ընտրողական կապ ունեցող լիգանդի փոխազդեցությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս նպատակային առանձնացնել անհրաժեշտ սպիտակուցը բարդ կենսաբանական խառնուրդից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մաքրման գործընթացի հիմնական փուլերը՝ սկզբնական կենսաբանական նյութի նախապատրաստումը, սպիտակուցային ֆրակցիայի ստացումը, ընտրողական կապի ապահովումը, չկապված բաղադրիչների հեռացումը և նպատակային սպիտակուցների էլյուցիան։ Մեթոդաբանության արդյունավետությունը կարող է գնահատվել մաքրման աստիճանի, ստացված սպիտակուցի քանակի, մաքրության, կայունության և կենսաբանական ակտիվության պահպանման միջոցով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գալեկտինների մոլեկուլային հատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ նույն ընտանիքին պատկանող սպիտակուցները կարող են տարբերվել կառուցվածքով, օլիգոմերացման առանձնահատկություններով և տարբեր ածխաջրային լիգանդների նկատմամբ կապման բնույթով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել սպիտակուցների մոլեկուլային զանգվածը, մաքրության մակարդակը, ագրեգացման կամ օլիգոմերացման հատկությունները, լուծելիությունը և ֆիզիկաքիմիական կայունությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև ածխաջրերի նկատմամբ կապման հատկությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել գալեկտինների լեկտինային ակտիվությունը և դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները տարբեր գլիկոկոնյուգատների հետ։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել գալեկտինների կառուցվածք–ֆունկցիա փոխհարաբերությունների ավելի լավ հասկանալու և դրանց կենսաբանական դերերի հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ բարձր մաքրության և պահպանված ակտիվությամբ գալեկտինների ստացումը անհրաժեշտ նախապայման է հետագա կենսաքիմիական, բջջաբանական և մոլեկուլային հետազոտությունների համար։ Մշակված մաքրման մոտեցումը կարող է ծառայել որպես հիմք նմանատիպ սպիտակուցների մեկուսացման և հետազոտման այլ համակարգերի համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, սպիտակուցների քիմիայով և ածխաջուր–սպիտակուց փոխազդեցություններով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է սպիտակուցների մաքրման տեխնոլոգիան և գալեկտինների կենսաքիմիական բնութագրումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել դրանց հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ արդյունավետ մեթոդական հիմք և բացահայտել գալեկտիններ 1 և 3-ի որոշ կարևոր հատկություններ։

История

Հրատարակությունը 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական հաշվետվական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Եվպատորիայի հայ առաքելական եկեղեցու և նրան կից ծխական ուսումնական հաստատության հոգաբարձական խորհրդի գործունեությունը 1909 թվականի ընթացքում։ Նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է տեղի հայկական համայնքի կրոնական, կրթական, վարչական և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել եկեղեցական ու կրթական հաստատությունների կառավարման մեխանիզմների, ֆինանսական վիճակի և համայնքային գործունեության կազմակերպման մասին։ Հաշվետվության շրջանակում կարող են ներկայացված լինել հոգաբարձական խորհրդի կատարած աշխատանքները, ընդունված որոշումները, եկեղեցու և դպրոցի պահպանման հետ կապված ծախսերը, նվիրատվությունները, հանգանակությունները և եկամուտների այլ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ծխական դպրոցի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք կարող են արտացոլել սովորողների թվաքանակը, ուսուցիչների կազմը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, առարկաների դասավանդումը և կրթական հաստատության նյութական կարիքները։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև եկեղեցու դերը համայնքի սոցիալական ու մշակութային կյանքում, քանի որ հայկական եկեղեցական կառույցները հաճախ ոչ միայն կրոնական, այլև կրթական, բարեգործական և համայնքային գործառույթներ էին իրականացնում։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել եկեղեցական գույքի պահպանությանը, շենքերի վերանորոգմանը, դպրոցի ֆինանսավորմանը և կարիքավոր համայնականներին կամ սովորողներին ցուցաբերվող աջակցությանը վերաբերող տվյալները։ Ֆինանսական հաշվետվությունները և վարչական տեղեկությունները արժեքավոր նյութ են համայնքի տնտեսական հնարավորությունների, բարեգործական մասնակցության և հաստատությունների պահպանման ծախսերի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել հոգաբարձուների, հոգևորականների, ուսուցիչների, բարերարների և համայնքային այլ գործիչների մասին՝ դրանով ունենալով նաև կենսագրական ու ծագումնաբանական աղբյուրի նշանակություն։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Ղրիմի հայկական համայնքների կազմակերպված կյանքի, ազգային կրթության պահպանման և եկեղեցու շուրջ ձևավորված հասարակական կառույցների գործունեության մասին Ռուսական կայսրության վերջին տասնամյակներում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ գաղթավայրերի պատմության, Հայ առաքելական եկեղեցու, հայկական դպրոցների, համայնքային ինքնակազմակերպման և 20-րդ դարի սկզբի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Литература

Մխիթար Գոշը (Մխիթար Գոշ 1130–1213) հայ միջնադարյան գրականության և իրավագիտության հսկայական ազդեցություն ունեցող գործիչ է, որը համարվում է հայկական իրավաբանական և աստվածաբանական գրականության դասական ներկայացուցիչ։ Նա առավել հայտնի է իր «Դատական կանոնագրությամբ» (կամ «Հանրապետական կամ Քաղաքացիական օրենսգիրք») և «Քրիստոնեական բարոյագիտություն» գործերով, որոնց միջոցով զարգացրել է իրավագիտության, բարոյագիտության և վարչական իրավունքի հիմնարար սկզբունքները։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործություններում առկա է իրավունքի ու արդարադատության հաստատման գաղափարը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի կարգի, օրդինացիայի և բարոյական նորմերի ձևավորման կարևորությունը։ Նրա դատական կանոնագրությունը ներառում է քաղաքացիական, քրեական և վարչական իրավունքի նորմերը՝ հիմնված Հայկական եկեղեցու, ավանդույթի և դասական իրավական սկզբունքների վրա, ինչը թույլ է տալիս ապահովել արդարադատություն և իրավական պաշտպանություն հասարակության բոլոր շերտերի համար։ Գործերի լեզուն պարզ, հասկանալի ու ուսուցողական է, ինչի շնորհիվ դրանք օգտագործվել են ինչպես իրավաբանական պրակտիկայում, այնպես էլ կրթական նպատակներով՝ միջնադարյան Հայաստանի և նրա շրջակա շրջանների իրավագիտական ուսուցման համար։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր դեր են ունեցել իրավական և մշակութային ժառանգության պահպանման, հասարակական կյանքի կանոնակարգման և հայ իրավագիտության զարգացման գործում։ Նրա նուրբ վերլուծություններն ու սկզբունքները մինչև այսօր դիտվում են որպես իրավական մտքի դասական օրինակ և հանդիսանում են հայկական իրավաբանության հիմքերի կարևոր բաղադրիչ։

Лингвистика

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրականության համակարգված ակնարկը՝ ընդգրկելով գիտության, կրթության, մշակույթի, հասարակական-քաղաքական, տնտեսագիտական, տեխնիկական և հումանիտար ոլորտներին նվիրված հրատարակություններ։ Ցանկում ներառված նյութերը արտացոլում են միջազգային գիտական և հրատարակչական գործընթացների արդի միտումները՝ ներառյալ միջդիսցիպլինար հետազոտություններ, նոր տեսական մոտեցումներ և կիրառական ուսումնասիրություններ տարբեր գիտական ուղղություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված մենագրություններին, ժողովածուներին և գիտական տեղեկատուներին, որոնք նպաստում են համաշխարհային գիտական գրականության հասանելիությանը և տարածմանը։ Ներկայացված գրքերը նախատեսված են հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, թարգմանաբանների և գրադարանային համակարգի մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես արդիական տեղեկատվական աղբյուր օտարալեզու նոր հրատարակությունների վերաբերյալ։