Պոնտացիոս կայսեր, թագուհի Սուլթանի, Դիոկղետիանոս արքայազնի և յոթ իմաստունների պատմությունը

Химия

Վերադասավորումները քիմիական ռեակցիաների հատուկ տեսակ են, որոնց ընթացքում մոլեկուլի կառուցվածքում տեղի է ունենում ատոմների կամ ատոմային խմբերի ներքին տեղաշարժ՝ առանց ընդհանուր մոլեկուլային բանաձևի փոփոխության, այսինքն՝ նյութը չի փոխվում իր կազմով, այլ փոխվում է միայն կառուցվածքային դասավորությունը, ինչի արդյունքում առաջանում է իզոմեր կամ կառուցվածքային նոր միացություն։ Այս գործընթացները հաճախ ընթանում են միջանկյալ ակտիվ վիճակների միջոցով և կարող են լինել ինչպես կատիոնային, այնպես էլ անիոնային կամ ռադիկալային մեխանիզմներով, կախված ռեակցիայի պայմաններից և միջավայրից։ Վերադասավորումները կարևոր դեր ունեն օրգանական սինթեզում, քանի որ թույլ են տալիս ստանալ ավելի կայուն կամ ցանկալի կառուցվածք ունեցող միացություններ՝ սկսած պարզ նախանյութերից, ինչպես նաև բացատրում են որոշ բարդ կենսաքիմիական գործընթացներ, որոնք տեղի են ունենում կենդանի օրգանիզմներում։ Դրանց օրինակներ են Կարբոկատիոնային վերադասավորումները, Կլայզենի և Բեկմանի վերադասավորումները, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ դասական և ժամանակակից մեխանիզմներ, որոնք կիրառվում են դեղագործական, արդյունաբերական և հետազոտական քիմիայում՝ նոր նյութերի ստացման և ռեակցիաների ուղղորդման համար։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է 13-14-րդ դարերի հայ քերականագիտական մեկնություններում արտահայտված փիլիսոփայական և գեղագիտական գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է միջնադարյան հայ գիտնականների և մեկնիչների աշխատությունները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվի, խոսքի և քերականության հարցերի մեկնաբանությունները կապվել ժամանակի փիլիսոփայական, իմացաբանական և գեղագիտական պատկերացումների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ քերականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական կանոնների համակարգ, այլև որպես մտքի, ճանաչողության և գեղարվեստական արտահայտության բնույթը հասկանալու միջոց։ Գրքում ներկայացվում են լեզվի և իրականության փոխհարաբերության, բառի նշանակության, գիտելիքի ձևավորման, գեղեցիկի ընկալման և ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ միջնադարյան հայ մտածողների հայացքները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հայկական մտավոր ավանդույթի կապերը անտիկ և միջնադարյան փիլիսոփայական դպրոցների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են այդ ազդեցությունները արտացոլվել քերականական մեկնությունների բովանդակության մեջ։

Литература

Գևորգ Մարզպետունի-ը հայ պատմավեպի դասական ստեղծագործություններից է, որի հեղինակն է Մուրացանը, և այն պատկերում է 10-րդ դարի Հայաստանի քաղաքական ու ռազմական կյանքը՝ կենտրոնանալով Բագրատունիների թագավորության ժամանակաշրջանի վրա, վեպի գլխավոր կերպար Գևորգ Մարզպետունին ներկայացվում է որպես հայրենասիրության, անձնազոհության և պետական մտածողության մարմնացում, իսկ պատմական իրադարձությունները՝ արաբական արշավանքները, ներքին իշխանական հակասությունները և արտաքին վտանգները, ծառայում են որպես ազգային դիմադրության և միասնության գաղափարի բացահայտման հիմք, ստեղծագործությունում կարևոր տեղ ունեն նաև Սմբատ Ա թագավորը և ժամանակի այլ պատմական դեմքեր, որոնց միջոցով ներկայացվում է պետականության պահպանման բարդ գործընթացը, վեպը համադրում է պատմական փաստերը գեղարվեստական պատկերավորման հետ՝ ստեղծելով ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման գաղափարական համակարգ, և համարվում է հայ դասական պատմավեպի կարևորագույն նմուշներից մեկը։

История

Աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է 1946–1952 թվականներին տեղի ունեցած իրադարձություններին և այդ ժամանակաշրջանում մարդկանց անցած կյանքի ուղուն։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը կապված է հետպատերազմյան տարիների հասարակական, քաղաքական և սոցիալական իրադրության, մարդկանց առօրյա կյանքի, կենսապայմանների փոփոխությունների և պատմական հանգամանքների ազդեցության հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բազմաթիվ երկրներում սկսվեցին վերականգնման, հասարակական վերակազմավորման և նոր կենսապայմաններին հարմարվելու բարդ գործընթացներ։ Այդ տարիները նշանավորվեցին ինչպես տնտեսական ու սոցիալական դժվարություններով, այնպես էլ մարդկանց կյանքի կազմակերպման, աշխատանքի, ընտանիքի և հասարակության մեջ իրենց տեղը գտնելու նոր մարտահրավերներով։ 1946–1952 թվականներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև հետպատերազմյան քաղաքական զարգացումների, միջազգային հարաբերությունների վերափոխման և տարբեր պետություններում իրականացվող ներքին քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այս ժամանակաշրջանի մասին պատմող աշխատությունները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու պատմական իրադարձությունները ոչ միայն քաղաքական որոշումների և պետական գործընթացների մակարդակում, այլև առանձին մարդկանց ճակատագրերի ու կենսափորձի միջոցով։ Մարդկանց կյանքի ուղիների ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմական հիշողության պահպանման, սերունդների միջև կապի ամրապնդման և անցյալի հասարակական իրողությունների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Հրատարակության վերնագրում նշված ժամանակահատվածը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես որոշակի պատմական փուլին նվիրված աշխատություն, սակայն առանց գրքի ամբողջական մատենագիտական տվյալների և բովանդակության հնարավոր չէ հստակեցնել, թե կոնկրետ որ մարդկանց, իրադարձությունների կամ տարածաշրջանի պատմությունն է ներկայացված։ Այդ պատճառով աշխատության հիմնական թեման կարելի է ընդհանուր առմամբ կապել հետպատերազմյան շրջանի պատմության և մարդկային կենսագրությունների ուսումնասիրման հետ՝ խուսափելով բովանդակության վերաբերյալ չհաստատված պնդումներից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել 20-րդ դարի պատմությամբ, հետպատերազմյան հասարակական զարգացումներով, անհատական ճակատագրերով և պատմական հիշողության պահպանմամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

История

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության արտաքին և ներքին քաղաքականությանը Կովկասյան տարածաշրջանում 1918-1920 թվականներին, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանային ուժերի, ազգային և միջազգային շահերի փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունը վերլուծում է Ադրբեջանի վարչական, ռազմական և դիվանագիտական ռազմավարությունները՝ փորձում հասկանալ, թե ինչպես երիտասարդ պետությունը փորձում էր ամրապնդել իր ինքնիշխանությունը և պաշտպանել պետական շահերը amid համակողմանի քաղաքական ճգնաժամերի և ռազմական հակամարտությունների։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգրկվում են Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի Բելեյչիկ ռեգիոնների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Եվրոպական մեծ պետությունների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական պրոցեսների վրա։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է also ներքին քաղաքականություն, ազգային փոքրամասնությունների, տնտեսական և սոցիալական պայմանների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի բարդ դիվանագիտական ու ռազմավարական դինամիկան, որն ազդել է հետագա տարածաշրջանային զարգացումների վրա և ձևավորել Կովկասյան տարածաշրջանի պատմական ընթացքը։

Другие предметы

Աշխատությունը XIX դարի վերջի կարևոր մատենագիտական հրատարակություններից է, որը նվիրված է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարաններում պահպանվող գրքերի, ձեռագրերի և այլ գրավոր հուշարձանների համակարգված նկարագրությանը։ Ներկայացվում են ինստիտուտի հարուստ գրադարանային հավաքածուները՝ ընդգրկելով հատուկ դասարանների գրադարանը և հիմնական գրադարանի արևելյան բաժինը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլ լեզուներով գրականությանը, հազվագյուտ ձեռագրերին, հնատիպ հրատարակություններին և վիմատիպ գրքերին։ Մատենագիտական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հավաքածուների բովանդակության, լեզվական բազմազանության և գիտական նշանակության մասին։ Հրատարակությունն արտացոլում է Լազարյան ինստիտուտի գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ արևելյան ժողովուրդների լեզուների, պատմության, գրականության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունն ու պահպանումը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, արևելագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման և հայկական ձեռագրական ու տպագիր ժառանգության հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բանասերների, արևելագետների, հայագետների, մատենագետների, գրադարանագետների և հին գրքերի ու ձեռագրերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։