Ещё в разделе Математика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հունիս, թիվ 4)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Обновлено. 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հունիս, թիվ 4)
    Онлайн

    Биология

    Исследование динамической структуры свойств многокомпонентных фосфолипидных бислоев при помощи компьютерного эксперимента

    Այս աշխատությունը վերաբերում է բազմաբաղադրիչ ֆոսֆոլիպիդային երկշերտերի (bilayers) դինամիկ կառուցվածքի և հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համակարգչային փորձերի (molecular dynamics simulations) կիրառմամբ՝ կենսաֆիզիկայի և հաշվողական կենսաբանության շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է հասկանալ բջջային թաղանթների մոդելային համակարգերի վարքագիծը՝ հաշվի առնելով տարբեր ֆոսֆոլիպիդների համակցությունները, դրանց փոխազդեցությունները, շարժունակությունը և տարածական կազմակերպվածությունը ժամանակի ընթացքում։ Ուսումնասիրվում են լիպիդային երկշերտերի միկրո- և նանոմասշտաբային դինամիկան, ներառյալ թաղանթի հեղուկության (fluidity), հաստության, փուլային անցումների և լիպիդային դոմենների ձևավորման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլեկուլային փոխազդեցությունների մանրամասն նկարագրությանը՝ հիդրոֆոբ և հիդրոֆիլ ուժերի, վան դեր Վաալսյան փոխազդեցությունների և էլեկտրաստատիկ ազդեցությունների դերի գնահատման միջոցով։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է մեմբրանի կառուցվածքի կախվածությունը բաղադրիչ լիպիդների տոկոսային հարաբերությունից, խոլեստերինի առկայությունից և արտաքին միջավայրի պայմաններից, ինչպիսիք են ջերմաստիճանը և իոնային ուժը։ Համակարգչային մոդելավորումը թույլ է տալիս վերարտադրել բջջային թաղանթների վարքագիծը at atomic resolution և բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնք դժվար է դիտարկել փորձարարական պայմաններում։ Ստացված արդյունքները կարևոր են կենսամեմբրանների ֆունկցիոնալության, թաղանթային սպիտակուցների աշխատանքի և դեղանյութերի մեմբրանային անցանելիության հասկացման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը նշանակալի ներդրում է կենսաֆիզիկայի, համակարգչային կենսաբանության և մոլեկուլային մոդելավորման զարգացման մեջ՝ նպաստելով բջջային թաղանթների խորքային մեխանիզմների բացահայտմանը։

    Обновлено. 2026-08-23
    Исследование динамической структуры свойств многокомпонентных фосфолипидных бислоев при помощи компьютерного эксперимента
    Онлайн

    Культура

    Վարդան Մախոխյան (կյանքը և գործունեությունը)

    Վարդան Մախոխյանը (1869–1937) հայ նշանավոր ծովանկարիչ է, որի ստեղծագործական գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Նա ծնվել է Տրապիզոնում, կրթություն ստացել է Կարինի Սանասարյան վարժարանում, ապա շարունակել ուսումը Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Հետագայում կատարելագործվել է նաև Հովհաննես Այվազովսկու արվեստանոցում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ծովանկարչական ոճի ձևավորման վրա ։ Մախոխյանը երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Եվրոպայում՝ Բեռլինում, Լոնդոնում, Մարսելում և Նիցցայում՝ մասնակցելով բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսների։ Նրա արվեստի հիմնական թեման ծովն է՝ փոթորկոտ, դինամիկ, լուսային ու գունային նուրբ անցումներով ներկայացված, որտեղ բնությունը հաճախ ստանում է հուզական և խորհրդանշական արտահայտություն։ Նա համարվում է հայ ծովանկարչության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, որի աշխատանքներում համադրվում են ռեալիստական դիտարկումը և ռոմանտիկական զգացմունքայնությունը։ 1904 թվականին դարձել է Բեռլինի արվեստագետների միության անդամ, իսկ 1925 թվականին Ֆրանսիայում արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի՝ իր արվեստագիտական ներդրման համար ։ Նրա կտավները պահպանվում են տարբեր երկրների թանգարաններում, այդ թվում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Եվրոպայի մի շարք մշակութային կենտրոններում։ Մախոխյանի արվեստը առանձնանում է ծովի շարժման և լույսի նուրբ ընկալմամբ, ինչը նրան դարձրել է միջազգային ճանաչում ունեցող նկարիչ, որի ստեղծագործությունները մինչ այսօր ուսումնասիրվում են արվեստաբանների կողմից։

    Обновлено. 2026-09-18
    Վարդան Մախոխյան (կյանքը և գործունեությունը)
    Онлайн

    Химия

    Асимметрический синтез небелковых (R)- (S)- α-аминокислот через хиральные комплексы дегидроаминокислот с ионами Со³⁺ և Ni²⁺

    Աշխատությունը նվիրված է ոչ սպիտակուցային (R)- և (S)-α-ամինաթթուների ասիմետրիկ սինթեզի մեթոդների մշակմանը և ուսումնասիրությանը՝ դեհիդրոամինաթթուների ու կոբալտի (Co³⁺) և նիկելի (Ni²⁺) իոնների հետ առաջացրած քիրալային կոմպլեքսների կիրառմամբ։ Դիտարկվում են ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ստերեոքիմիական հատկությունները և դրանց նշանակությունը օրգանական սինթեզի, կենսաօրգանական քիմիայի ու դեղագործական հետազոտությունների համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիրալային մետաղակոմպլեքսների կառուցվածքին, դրանց ստերեոքիմիական կազմակերպմանը և ասիմետրիկ փոխակերպումների ընթացքում տարածական ընտրողականության ապահովման հնարավորություններին։ Քննարկվում են դեհիդրոամինաթթուների մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխակերպումների ընդհանուր օրինաչափությունները, մետաղական իոնների կոորդինացիոն հատկությունների ազդեցությունը ռեակցիաների ուղղության վրա և տարբեր տարածական կառուցվածք ունեցող ամինաթթուների ստացման տեսական հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում էνανտիոմերային ընտրողականության գնահատմանը, ստացված միացությունների կառուցվածքի և բացարձակ կոնֆիգուրացիայի որոշման մեթոդներին, ինչպես նաև քիրալային կոմպլեքսների դերին ստերեոսելեկտիվ սինթեզի գործընթացներում։ Կարևորվում են կոբալտի և նիկելի կոմպլեքսների համեմատական ուսումնասիրությունը, մետաղակոմպլեքսային համակարգերի կառուցվածքի ու ռեակցիոն հատկությունների փոխկապակցվածությունը և ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ստացման նոր մոտեցումների գիտական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ասիմետրիկ սինթեզի, կոորդինացիոն քիմիայի և ամինաթթուների ստերեոքիմիայի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի, մետաղակոմպլեքսային միացությունների և ստերեոսելեկտիվ սինթեզի ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-12
    Асимметрический синтез небелковых (R)- (S)- α-аминокислот через хиральные комплексы дегидроаминокислот с ионами Со³⁺ և Ni²⁺
    Онлайн

    Педагогика

    Լիդերության հիմնախնդիրը մանկավարժության մեջ

    Մանկավարժական և հոգեբանամանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լիդերության հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը կրթության ոլորտում՝ անդրադառնալով առաջնորդության էությանը, ձևավորման պայմաններին և կրթական գործընթացի կազմակերպման գործում դրա նշանակությանը։ Քննության են առնվում լիդերության տեսական մոտեցումները, առաջնորդի անձնային ու մասնագիտական հատկանիշները, առաջնորդության հիմնական ոճերը և դրանց դրսևորման առանձնահատկությունները մանկավարժական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի՝ որպես առաջնորդի դերին, սովորողների մոտիվացիայի բարձրացման, համագործակցային հարաբերությունների ձևավորման, պատասխանատվության զարգացման և դրական հոգեբանական մթնոլորտի ապահովման գործընթացներում։ Վերլուծվում են մանկավարժական առաջնորդության և կրթական կառավարման փոխկապակցվածությունը, հաղորդակցական կարողությունների, հուզական ինտելեկտի, որոշումների կայացման և կոնֆլիկտների կարգավորման հմտությունների նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև սովորողների առաջնորդական ներուժի բացահայտման, նախաձեռնողականության խթանման, ինքնուրույնության զարգացման և խմբային գործունեության կազմակերպման մանկավարժական մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կրթական հաստատություններում առաջնորդության զարգացման պայմանները, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության կատարելագործման հնարավորությունները և արդյունավետ մանկավարժական փոխգործակցության կազմակերպման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ժողովրդավարական առաջնորդության, համագործակցային ուսուցման, կրթական նորարարությունների ներդրման և ուսումնական հաստատության կազմակերպական մշակույթի զարգացման փոխհարաբերություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, կրթության հոգեբանության, կրթական կառավարման, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման և առաջնորդության տեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Լիդերության հիմնախնդիրը մանկավարժության մեջ
    Онлайн

    Литература

    К. Д. Бальмонт-исследователь и переводчик испанской литературы

    Գրականագիտական, թարգմանաբանական և համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ և գրական գործիչ Կոնստանտին Դմիտրիևիչ Բալմոնտի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ որպես իսպանական գրականության հետազոտողի և թարգմանչի։ Քննության են առնվում Բալմոնտի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման առանձնահատկությունները, նրա հետաքրքրությունը եվրոպական գրականության նկատմամբ և իսպանական մշակույթի տեղը ռուսական սիմվոլիզմի գրական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսպանական պոեզիայի և դրամատուրգիայի գեղարվեստական ավանդույթների ընկալմանը, իսպանացի հեղինակների ստեղծագործությունների մեկնաբանությանը և դրանց ռուսերեն ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են Բալմոնտի թարգմանական սկզբունքները, բնագրի իմաստային և պատկերային համակարգի փոխանցման եղանակները, բանաստեղծական ռիթմի, հնչերանգի և ոճական արտահայտչամիջոցների վերարտադրման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են թարգմանչի անհատական գեղարվեստական մտածողության ազդեցությունը թարգմանությունների վրա, սիմվոլիստական գեղագիտության դրսևորումները և բնագրի ու թարգմանության փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Բալմոնտի գրականագիտական հոդվածները, թարգմանությունները, իսպանական գրականության վերաբերյալ նրա գնահատականները և ռուս ընթերցողին իսպանական գրական ժառանգության ծանոթացման գործում ունեցած ներդրումը։ Անդրադարձ է կատարվում ռուս-իսպանական գրական կապերի զարգացմանը, մշակութային փոխազդեցություններին և գեղարվեստական թարգմանության դերին ազգային գրականությունների փոխճանաչման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուս և իսպանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, թարգմանության տեսության և Կոնստանտին Բալմոնտի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-09
    К. Д. Бальмонт-исследователь и переводчик испанской литературы